ในวันอาทิตย์แรกของเดือนกันยายน แกรนด์คาแนล (Canal Grande) ของเมืองเวนิส จะเปลี่ยนโฉมจากเส้นทางสัญจรประจำวัน เต็มไปด้วยสีสันของเรือโบราณ ผู้คนที่แต่งกายย้อนยุคกลับไปในสมัยเรอแนซ็องส์ และเสียงเชียร์ของนักท่องเที่ยวกับคนท้องถิ่นจากสองฝั่งคลอง นั่นคือ Regata Storica หรือ “การแข่งเรือประวัติศาสตร์” หนึ่งในงานเทศกาลที่เวนิสภาคภูมิใจที่สุด โดย “Regata Storica”
ภาพจำของ “เวนิส” เป็นเมืองท่องเที่ยวชื่อดังของอิตาลีที่มีจุดเด่นอยู่ที่สายน้ำลำคลอง การพายเรือจึงเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต และในประวัติศาสตร์ยังหมายถึงการป้องกันเมือง โดยมีหลักฐานลายลักษณ์อักษรเกี่ยวกับการแข่งเรือย้อนไปได้ถึงกลางศตวรรษที่ 13 เกี่ยวข้องกับงาน Festa delle Marie
ชื่อ “Regata Storica” ถูกใช้เป็นทางการในปี ค.ศ.1899 โดยเคานต์ฟิลิปโป กริมานี นายกเทศมนตรีเมืองเวนิสในขณะนั้น ซึ่งงานนี้ไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขัน แต่กลายเป็นการเฉลิมฉลองประวัติศาสตร์ของเวนิสที่เคยยิ่งใหญ่
สำหรับเทศกาลนี้เริ่มต้นด้วยขบวนเรือประวัติศาสตร์ (Corteo Storico) ซึ่งเป็นภาพที่งดงามและน่าประทับใจที่สุด เรือหลายสิบลำที่ตกแต่งอย่างวิจิตร บรรทุกผู้คนในชุดแบบโบราณ พายไปตามคลองใหญ่ ขบวนนี้ระลึกถึงเหตุการณ์ปี ค.ศ.1489 เมื่อเวนิสจัดพิธีต้อนรับ Caterina Cornaro อดีตสมเด็จพระราชินีแห่งไซปรัส ผู้สละบัลลังก์และมอบเกาะไซปรัสให้กับสาธารณรัฐเวนิส
เรือนำขบวนมักเป็นเรือพิธีการอย่าง Bucintoro (หรือเรือที่จำลองแบบ) ตามด้วยเรือ bissone สีสันสดใส และเรือดั้งเดิมอื่น ๆ พร้อมด้วยตัวแทนของดอจ (Doge) ภริยาของดอจ และข้าราชการชั้นสูงในยุคสาธารณรัฐ ภาพขบวนเรือที่เคลื่อนผ่านใต้สะพาน Rialto ท่ามกลางฝูงชนสองฝั่งคลอง จึงเป็นทั้งการแสดงและเครื่องเตือนใจถึงยุคที่เวนิสเป็นมหาอำนาจทางทะเล
หลังจากขบวนพาเหรดจบลง สนามแข่งอย่างแท้จริง คือ การแข่งใช้เทคนิค “voga alla veneta” หรือการพายเรือในท่ายืนหันหน้าไปข้างหน้า ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของเวนิส ซึ่งมีประเภทการแข่งหลัก ๆ ได้แก่ การแข่งของเด็กและเยาวชนบนเรือขนาดเล็ก, การแข่งของผู้หญิงบนเรือ mascarete, การแข่งของทีมชายบนเรือ gondolino ซึ่งถือเป็นการแข่งขันที่ได้รับความสนใจสูงสุด และการแข่งเรือ caorlina ที่ใช้ฝีพายหลายคน
Regata Storica ไม่ใช่เพียงงานกีฬา แต่นับเป็นวันที่เวนิสแสดงตัวตนอย่างเต็มที่ ชาวเมืองจะมายืนแน่นสองฝั่งคลอง บางคนเช่าระเบียงของบ้านเรือนริมน้ำเพื่อชมแบบใกล้ชิด นักท่องเที่ยวสามารถยืนตามริมคลอง โดยจุดยอดนิยมได้แก่บริเวณสะพาน Rialto, ใกล้ Ca’ Foscari และสองฝั่งคลอง
