หนึ่งในดัชนีชี้วัดความหลากหลายทางชีวภาพและความอุดมสมบูรณ์แห่งผืนป่าของจังหวัดระนอง ก็คือ “ปูเจ้าฟ้า” สัตว์สุดหายาก ที่ถูกยกให้เป็นสัตว์น้ำประจำจังหวัดระนอง
ด้วยเหตุนี้ทางเทศบาลเมืองระนอง จึงได้จัดสร้าง “ลานปูเจ้าฟ้า” ขึ้น บริเวณสวนหย่อมเฉลิมพระเกียรติ (ฝั่งตรงข้ามเยื้องลานอเนกประสงค์เทศบาลเมืองระนอง) อำเภอเมือง เพื่อให้เป็นอีกหนึ่งแลนด์มาร์กถ่ายรูปของจังหวัดระนอง
ลานปูเจ้าฟ้า มีไฮไลต์สำคัญคือประติมากรรมปูเจ้าฟ้า 3 ตัว ยืนชูก้ามเด่นตระหง่านให้ผู้สนใจได้ไปถ่ายรูปกับสัตว์น้ำประจำจังหวัดระนอง
ขณะที่ใกล้ ๆ กัน มีข้อความ “รักนะระนอง” ให้ถ่ายรูปเคียงคู่กับประติมากรรมปูเจ้าฟ้าทั้ง 3 ตัว
สำหรับปูเจ้าฟ้า หรือ “ปูสิรินธร” หรือ “ปูน้ำตก” เป็นปูที่มีลักษณะโดดเด่นด้วย กระดองและก้ามทั้งสองข้างมีสีขาวนวล ตัดกับขาเดินทั้งสี่คู่ รวมถึงเบ้าตาและบริเวณปากที่เป็นสีม่วงดำ
ทำให้ปูชนิดนี้มีรูปลักษณ์ที่สะดุดตาและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งชาวต่างชาตินิยมเรียกกันว่า “Panda Crab” จากรูปลักษณะของปูที่มีกระดองและก้ามสีขาว ตัดกับเบ้าตาและขาสีเข้ม ชวนให้จินตาการคล้ายหมีแพนด้าตัวจิ๋วในลำธาร
ปูเจ้าฟ้าถูกค้นพบครั้งแรกเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2529 ณ อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว จังหวัดระนอง จึงได้ชื่อว่าเป็น “อัญมณีแห่งผืนป่าระนอง”
หลังจากนั้นปูเจ้าฟ้าได้รับพระราชทานพระราชานุญาตอัญเชิญพระนามาภิไธยของ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (พระอิสริยยศของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีในขณะนั้น) มาตั้งเป็นชื่อวิทยาศาสตร์ คือ Phricotelphusa Sirindhorn เพื่อเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสที่พระองค์เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดพิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2531
นอกจากที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาวแล้ว ปัจจุบันยังมีรายงานการค้นพบปูเจ้าฟ้าในบางพื้นที่ อย่างเช่น เขาพะเนินทุ่ง อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี และ น้ำตกห้วยยาง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นต้น
ปัจจุบัน ปูเจ้าฟ้าจัดเป็น สัตว์ป่าคุ้มครอง ภายใต้พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งประเทศไทย พุทธศักราช 2562
สำหรับใครที่ไปเที่ยวในตัวเมืองระนอง หากมีโอกาสก็สามารถแวะเวียนไปถ่ายรูปกับประติมากรรมปูเจ้าฟ้าสีสันสดใสกันได้


