xs
xsm
sm
md
lg

เจาะยุทธการปราบสแกมเมอร์สหรัฐ ดึง TRM Labs ผนึกกว่า 30 หน่วยงานรัฐ ชี้ชะตาสกัดเงินคริปโตหมื่นล้าน

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์



รัฐบาลสหรัฐเปิดปฏิบัติการตั้งศูนย์ปราบปรามภัยคุกคามแห่งใหม่ ดึงบริษัทวิเคราะห์บล็อกเชนอย่าง TRM Labs เข้ามาเป็นแกนกลางทางเทคโนโลยีเชื่อมข้อมูลกับหน่วยงานรัฐบาลกลางกว่า 30 แห่ง และพันธมิตรท้องถิ่นอีกกว่า 440 แห่ง เพื่ออุดช่องโหว่ความล่าช้าที่เปิดโอกาสให้แก๊งอาชญากรรมไซเบอร์ยักย้ายถ่ายเทเงินเหยื่อออกนอกระบบ เป้าหมายหลักของศูนย์แห่งนี้คือการบีบช่องว่างเวลาระหว่างวินาทีที่เหยื่อแจ้งความกับการระงับธุรกรรมให้สั้นที่สุด

ท่ามกลางตัวเลขความเสียหายจากอาชญากรรมออนไลน์ในสหรัฐที่พุ่งทะลุ 20,877 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี พ.ศ. 2568 โดยมีเงินคริปโตเป็นช่องทางเคลื่อนย้ายเงินผิดกฎหมายเกินครึ่งหนึ่งของความเสียหายทั้งหมด โดยภายใต้โครงสร้างที่เปิดทางให้เอกชนถือเครื่องมือสืบสวนและใช้กฎของตนเองระงับบัญชีโดยไร้กรอบกำกับดูแลที่ชัดเจน ศูนย์แห่งนี้จึงเป็นทั้งปราการด่านหน้าสกัดเงินโจร และบททดสอบเส้นแบ่งอำนาจรัฐกับข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชนไปพร้อมกัน

อาชญากรรมทางการเงินยุคดิจิทัลชนะหน่วยงานรัฐด้วยความเร็ว เมื่อเงินที่ถูกหลอกโอนสามารถเปลี่ยนสภาพเป็นสินทรัพย์ดิจิทัลและกระจายข้ามเครือข่ายได้ภายในไม่กี่นาที การรับมือแบบต่างคนต่างทำของภาครัฐจึงกลายเป็นจุดอ่อนเชิงโครงสร้างมาโดยตลอด ล่าสุดรัฐบาลสหรัฐภายใต้การนำของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ได้ประกาศเปิดตัวศูนย์ปราบปรามภัยคุกคาม (TDC) อย่างเป็นทางการ ณ เมืองแฟร์แฟกซ์ รัฐเวอร์จิเนีย โดยวางโครงสร้างให้อยู่ภายใต้ศูนย์ประสานงานแห่งชาติ (NCC) ของกองกำลังเฉพาะกิจความมั่นคงแห่งมาตุภูมิ (HSTF) และมีสำนักงานสืบสวนความมั่นคงแห่งมาตุภูมิ (HSI) ร่วมกับสำนักงานสอบสวนกลางสหรัฐ (FBI) เป็นแกนนำหลัก เพื่อสนธิกำลังหน่วยงานรัฐบาลกลางมากกว่า 30 แห่ง และพันธมิตรระดับมลรัฐและท้องถิ่นกว่า 440 แห่ง เข้าด้วยกัน

การจัดตั้ง TDC เป็นผลสืบเนื่องจากคำสั่งฝ่ายบริหารที่ 14390 เรื่องการปราบปรามอาชญากรรมไซเบอร์ การฉ้อโกง และแผนการหลอกลวงเอาเปรียบพลเมืองอเมริกัน ซึ่งประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ลงนามไว้ตั้งแต่วันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2569 เพื่อสั่งให้หน่วยงานรัฐจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการเฉพาะทางขึ้นภายใน NCC ตามข้อมูลจาก HSTF ศูนย์แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีและประสานงานสำหรับคัดกรองเรื่องร้องเรียนของเหยื่อ เชื่อมโยงคดีที่เกี่ยวข้องกัน และแกะรอยเครือข่ายอาชญากรรมทั้งการหลอกลวงทั่วไป อาชญากรรมไซเบอร์ และการกรรโชกทรัพย์ทางเพศ จุดเปลี่ยนสำคัญคือการเปิดช่องทางแลกเปลี่ยนข่าวกรองแบบเกือบเรียลไทม์ระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐกับบริษัทเอกชนที่เข้าร่วมโครงการ ทั้งแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย ผู้ให้บริการโทรคมนาคม ธนาคาร บริษัทชำระเงิน ผู้ให้บริการโฮสติ้งเว็บไซต์ และผู้ประกอบธุรกิจคริปโต

ในทางปฏิบัติ กลไกของ TDC แบ่งเส้นแบ่งอำนาจไว้อย่างชัดเจน บริษัทเอกชนที่ได้รับข้อมูลแจ้งเตือนจะดำเนินการระงับการโอนเงินต้องสงสัย ปิดเว็บไซต์อันตราย หรือระงับบัญชีของมิจฉาชีพโดยอาศัยเงื่อนไขการให้บริการและนโยบายภายในของบริษัทเอง ส่วนเจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายจะเดินหน้าดำเนินคดีอาญาและขออำนาจศาลเพื่ออายัดทรัพย์สิน ประกาศจัดตั้งศูนย์ครั้งนี้ไม่ได้มอบอำนาจเบ็ดเสร็จให้ TDC สั่งอายัดทุกบัญชีหรือสินทรัพย์ที่ระบบตรวจพบได้โดยตรง ไฮธ์ แจนเค ผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการกองคดีอาญาของ FBI ระบุในแถลงการณ์ว่า ทุกชั่วโมงที่ผ่านไประหว่างการแจ้งความของเหยื่อกับการตอบสนองของเจ้าหน้าที่ คือเวลาที่เปิดช่องให้คนร้ายฟอกเงินและเล็งหาเหยื่อรายต่อไป โดย TDC จะต่อยอดจากปฏิบัติการ Operation Level Up ของ FBI ซึ่งที่ผ่านมาได้แจ้งเตือนเหยื่อไปแล้วกว่า 8,000 ราย และช่วยสกัดความเสียหายได้มากกว่า 500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่ จอห์น เอ. คอนดอน รักษาการรองผู้อำนวยการบริหารฝ่ายปฏิบัติการของ HSI มองว่าศูนย์นี้คือต้นแบบของการผสานเทคโนโลยีเอกชนเข้ากับขีดความสามารถในการบังคับใช้กฎหมาย

ฟันเฟืองหลักฝั่งเอกชนที่รัฐบาลสหรัฐเลือกเข้ามาวางโครงสร้างพื้นฐานคือ TRM Labs บริษัทข่าวกรองบล็อกเชนซึ่งส่งแพลตฟอร์มสืบสวนและวิเคราะห์ข่าวกรองอย่าง Ardence เข้ามาเป็นเครื่องมือหลักของ TDC พร้อมทีมวิศวกรและนักสืบสวนเฉพาะทางเพื่อรวบรวมข้อมูล เชื่อมโยงเครือข่ายคนร้าย และระบุตัวตนผู้ที่อาจตกเป็นเหยื่อ

ขณะที่เอสเตบัน กัสตาโญ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ TRM Labs ระบุว่าการแทรกแซงตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจะช่วยให้เจ้าหน้าที่เข้าถึงตัวเหยื่อและตัดตอนอาชญากรรมได้ก่อนที่เงินจะถูกเคลื่อนย้ายลึกเข้าไปในระบบการเงิน แม้แถลงการณ์ของรัฐบาลจะยืนยันการคัดเลือก TRM Labs และบทบาทผู้ดูแลแพลตฟอร์ม แต่ประสิทธิภาพและความเร็วที่แท้จริงยังคงต้องรอพิสูจน์จากข้อมูลปฏิบัติการจริงหลังศูนย์เริ่มเดินเครื่อง ส่วนเครือข่าย Beacon Network ที่ TRM Labs พัฒนาแยกต่างหากเพื่อเชื่อมเจ้าหน้าที่รัฐกับฝ่ายกำกับดูแลของกระดานเทรดคริปโต สถาบันการเงิน และผู้ออกเหรียญสเตเบิลคอยน์ แม้จะเกื้อหนุนงานด้านคริปโตโดยตรง แต่รัฐบาลสหรัฐไม่ได้ระบุให้เป็นแพลตฟอร์มหลักของศูนย์ โดยคงชื่อ Ardence ไว้เป็นเครื่องมือสืบสวนหลักเพียงระบบเดียว

ตัวเลขความเสียหายในรายงานอาชญากรรมทางอินเทอร์เน็ตประจำปี พ.ศ. 2568 ของศูนย์รับเรื่องร้องเรียนอาชญากรรมทางอินเทอร์เน็ต (IC3) ภายใต้สังกัด FBI ซึ่งเผยแพร่เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2569 สะท้อนแรงกดดันที่บีบให้รัฐบาลต้องขยับตัว โดยตลอดปี พ.ศ. 2568 มีเรื่องร้องเรียนรวม 1,008,597 เรื่อง คิดเป็นมูลค่าความเสียหายสูงถึง 20,877 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 26 จากปี พ.ศ. 2567 และยังเป็นเพียงตัวเลขเฉพาะกรณีที่มีผู้แจ้งความเท่านั้น แม้ขอบเขตของ TDC จะครอบคลุมอาชญากรรมไซเบอร์ทุกประเภท แต่สินทรัพย์ดิจิทัลกลับเป็นสมรภูมิหลัก เนื่องจากมิจฉาชีพใช้คริปโตเป็นช่องทางรับและเคลื่อนย้ายเงิน โดยเฉพาะกลโกงหลอกลงทุนและขบวนการเชือดหมู (pig-butchering) ที่สร้างความไว้วางใจก่อนลวงเหยื่อโอนเงินเข้าแพลตฟอร์มปลอม ข้อมูลของ IC3 ระบุว่าในปี พ.ศ. 2568 มีเรื่องร้องเรียนที่เกี่ยวข้องกับคริปโต 181,565 เรื่อง สร้างความเสียหายราว 11,370 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็นสัดส่วนเกินครึ่งหนึ่งของความเสียหายจากอาชญากรรมไซเบอร์ทั้งหมด ทั้งที่จำนวนเรื่องร้องเรียนมีสัดส่วนเพียงส่วนน้อย ส่วนปัญหาการกรรโชกทรัพย์ทางเพศเพื่อเรียกเงินก็ทวีความรุนแรงไม่แพ้กัน โดยศูนย์แห่งชาติเพื่อเด็กหายและถูกแสวงหาประโยชน์ (NCMEC) เปิดเผยข้อมูลเมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2569 ว่าได้รับแจ้งเหตุลักษณะดังกล่าวมากกว่า 50,000 เรื่องในปี พ.ศ. 2568 หรือเฉลี่ยวันละ 137 กรณี

เบื้องหลังการระดมสรรพกำลังครั้งใหญ่ รัฐบาลสหรัฐกลับเว้นช่องว่างสำคัญไว้หลายจุด แถลงการณ์เปิดตัว TDC ไม่ได้กำหนดเป้าหมายชัดเจนว่าจะอายัดหรือกู้คืนเงินให้เหยื่อได้เท่าใด ไม่ระบุจำนวนผู้เสียหายที่คาดว่าจะช่วยเหลือได้ และไม่มีกรอบเวลาในการรายงานผลลัพธ์ ซึ่งเป็นตัวชี้วัดเดียวที่จะบอกได้ว่าศูนย์แห่งนี้ทำได้ดีกว่ากลไกเดิมจริงหรือไม่ ซ้ำร้ายการดึงบริษัทเทคโนโลยีเอกชนเข้ามาฝังตัวในโครงสร้างพื้นฐานงานสืบสวนของรัฐบาลกลาง และปล่อยให้บริษัทเอกชนใช้ดุลพินิจระงับธุรกรรมตามกฎของตนเอง ย่อมจุดคำถามใหญ่เรื่องขอบเขตการแลกเปลี่ยนข่าวกรอง มาตรการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของเหยื่อ และกลไกตรวจสอบถ่วงดุลเมื่อเอกชนเข้าถึงข้อมูลที่เชื่อมโยงกับคดีอาญา แม้คำสั่งฝ่ายบริหารที่ 14390 จะระบุให้เอกชนมีส่วนร่วมภายใต้กรอบกฎหมายที่บังคับใช้ แต่เอกสารเปิดตัวของ TDC กลับไม่มีรายละเอียดเรื่องระบบป้องกันข้อมูลรั่วไหลหรือองค์กรอิสระที่จะเข้ามาควบคุมดูแล

ในระยะสั้น เป้าหมายของ TDC ถูกวางไว้อย่างแคบและตรงจุด คือการย่นระยะเวลาตั้งแต่เหยื่อส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือไปจนถึงจังหวะที่ระบบเข้าแทรกแซง โดยผู้ที่ตกเป็นเหยื่อสามารถแจ้งเบาะแสผ่านศูนย์ IC3 ของ FBI หรือหากเป็นกรณีกรรโชกทรัพย์ทางเพศต่อผู้เยาว์สามารถแจ้งผ่านระบบ CyberTipline ของ NCMEC ได้โดยตรง แต่ในภาพใหญ่ของอุตสาหกรรมคริปโตและระบบการเงินดิจิทัล ความสำเร็จของศูนย์นี้จะไม่ได้วัดกันที่จำนวนหน่วยงานที่ลงนามเข้าร่วม หากวัดกันที่ตัวเลขเงินที่กู้คืนได้จริงและความโปร่งใสในการใช้อำนาจร่วมระหว่างรัฐกับเอกชน เพราะหากปราศจากกติกาตรวจสอบที่รัดกุม เครื่องมือสกัดอาชญากรรมที่ทรงพลังอาจกลายเป็นความเสี่ยงใหม่ต่อสิทธิและความปลอดภัยข้อมูลของผู้ใช้งานในระบบการเงินเสียเอง