xs
xsm
sm
md
lg

"เต้ พระราม 7" ยื่น กมธ.ฟอกเงินเค้นคำตอบ ปมแฮ็ก Bitkub 1,700 ล้าน จุดบอดความโปร่งใสสินทรัพย์ดิจิทัลไทย

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์



สินทรัพย์ดิจิทัลของลูกค้า 16 สกุล มูลค่าราว 1,700 ล้านบาท ถูกโจรกรรมจาก Bitkub เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2564 แต่ตามข้อมูลของ ก.ล.ต. รายงานเงินกองทุนที่ยื่นช่วง 10 พฤษภาคมถึง 30 ตุลาคมปีเดียวกัน ไม่ปรากฏการเปลี่ยนแปลงของยอดทรัพย์สินอย่างมีนัยสำคัญ ข้อเท็จจริงนี้ถูกเปิดเป็นทางการเมื่อ ก.ล.ต. กล่าวโทษบริษัทและอดีตกรรมการ 2 ราย ในวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2569 ล่าสุดนายมงคลกิตติ์ สุขสินธารานนท์ ประธานมูลนิธิเครือข่ายต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน จึงยื่นหนังสือถึงอนุกรรมาธิการฟอกเงิน ตั้งคำถาม 5 ข้อ ตั้งแต่ความล่าช้าของคดี ผู้ที่ไม่อยู่ในรายชื่อกล่าวโทษ ที่มาของเงินทดแทน ไปจนถึงเนื้อหาข่าวที่ถูกลบ ฝั่ง Bitkub ยืนยันก่อนหน้านี้ว่าทรัพย์สินลูกค้าครบถ้วน ส่วนผู้ถูกกล่าวโทษยังไม่ถูกตัดสินว่าผิดฝั่ง นายดาชัย เอกปฐพี ประธานอนุกรรมาธิการ นัดเรียกหน่วยงานและบริษัทชี้แจงวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569

ความไว้ใจในตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลสร้างจากความจริงที่มาทันเวลา ความจริงที่มาหลังเหตุห้าปีใช้เป็นหลักฐานได้ แต่เตือนใครไม่ทันแล้ว คดีโจรกรรมของ Bitkub กำลังถูกวัดด้วยมาตรานี้

ผู้จัดการออนไลน์รายงานว่า เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 เวลา 10.10 น. ที่รัฐสภา นายดาชัย เอกปฐพี ประธานคณะอนุกรรมาธิการศึกษาแนวทางการบังคับใช้กฎหมายฟอกเงินและผลกระทบต่อประชาชน ในคณะกรรมาธิการการป้องกันปราบปรามการฟอกเงินและยาเสพติด รับหนังสือร้องเรียนจากนายมงคลกิตติ์ ขอให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีโจรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัล 16 สกุล ความเสียหายประมาณ 1,700 ล้านบาท ของ บริษัท บิทคับ ออนไลน์ จำกัด หรือ Bitkub ต้องขีดเส้นใต้ไว้ตรงนี้ว่า หนังสือฉบับนี้คือคำร้องขอให้ตรวจสอบ ไม่ใช่ข้อสรุปว่าใครผิด และ ก.ล.ต. เองก็ระบุไว้ในการกล่าวโทษว่า การกล่าวโทษไม่ใช่คำพิพากษา ผู้ถูกกล่าวโทษยังเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าศาลจะตัดสินถึงที่สุด

ลำดับเหตุการณ์ตามประกาศของ ก.ล.ต. เริ่มจากเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2564 เมื่อสินทรัพย์ดิจิทัลของลูกค้า 16 สกุล ถูกนำออกจากศูนย์ซื้อขายของ Bitkub บริษัทจัดหาสินทรัพย์มาทดแทนครบเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2564 แต่แบบรายงานเงินกองทุนสภาพคล่องสุทธิรายวัน หรือ ดจ.1 ที่ยื่นระหว่าง 10 พฤษภาคมถึง 30 ตุลาคม พ.ศ. 2564 ไม่ปรากฏว่ายอดทรัพย์สินเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ ก.ล.ต. เห็นว่าเข้าข่ายแจ้งข้อความเท็จต่อ ก.ล.ต. ตามมาตรา 76 และลงข้อความเท็จในเอกสารของนิติบุคคลตามมาตรา 88(2) แห่งพระราชกำหนดการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ. 2561 จึงกล่าวโทษบริษัท พร้อมนายสกลกรย์ สระกวี และนายทวีทรัพย์ ราวรรณ์ อดีตกรรมการผู้รับผิดชอบการนำส่งรายงาน ซึ่งต้องร่วมรับผิดตามมาตรา 94 ต่อ บก.ปอศ. เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2569 ซึ่งเป็นเวลากว่า 5 ปีหลังเกิดเหตุ ต่อมาวันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2569 เจ้าหน้าที่ ก.ล.ต. นำพยานหลักฐานเพิ่มเติมไปมอบให้พนักงานสอบสวนและให้ปากคำประกอบสำนวน

ภาพที่ ก.ล.ต. วาดไว้ในคำกล่าวโทษคือรายงานที่ทำให้ ก.ล.ต. เข้าใจว่าทรัพย์สินลูกค้ายังถูกเก็บรักษาตามปกติและบริษัทไม่มีความเสียหาย เทียบให้เห็นง่ายก็คือเข็มวัดน้ำมันที่ค้างอยู่ที่เต็มถัง ขณะที่ถังรั่วมาเกือบครึ่งปี ในระบบที่ผู้กำกับดูแลต้องอาศัยตัวเลขที่บริษัทส่งมา เข็มที่นิ่งสนิทมีค่าเท่ากับสัญญาณว่าไม่มีอะไรเกิดขึ้น หากเป็นไปตามคำกล่าวโทษ ความเสียหายของรายงานที่ไม่ตรงความจริงไม่ได้อยู่ที่ตัวเลข แต่อยู่ที่สัญญาณเตือนซึ่งผู้กำกับดูแลไม่เคยได้รับ

ฝั่ง Bitkub ชี้แจงผ่านเอกสารเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2569 ว่าผู้มีหน้าที่รับผิดชอบการเปิดเผยข้อมูล "ตัดสินใจที่จะไม่เปิดเผย" เรื่องกระเป๋าสินทรัพย์ดิจิทัลของบริษัท 1 ใบ ถูกโจรกรรม เพื่อป้องกัน Bank Run คือลูกค้าแห่ถอนพร้อมกันจนบริษัทหาสินทรัพย์มาทดแทนไม่ทัน บริษัทระบุว่าเหตุนี้ไม่ได้มาจากการกระทำทุจริตของบุคคลดังกล่าว ผู้ร่วมก่อตั้งยอมรับความเสียหายไว้เองด้วยการซื้อสินทรัพย์มาทดแทนตามสกุลและจำนวนที่ถูกโจรกรรม ทรัพย์สินลูกค้าปัจจุบันปลอดภัยครบถ้วน บริษัทแจ้งความต่อพนักงานสอบสวนตั้งแต่วันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 และอ้างผลตรวจของ ก.ล.ต. ณ วันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2568 พร้อมมาตรฐานความปลอดภัยหลายรายการ รวมถึงการฝากสินทรัพย์กับ BitGo และ Coinbase Custody

เหตุผลเรื่อง Bank Run ฟังได้ในเชิงหลักการ ความกลัวว่าลูกค้าจะแห่ถอนเป็นความเสี่ยงจริงของธุรกิจที่ถือสินทรัพย์แทนคนอื่น แต่คำถามที่ติดอยู่คือทางออกที่เลือก รายงาน ดจ.1 เป็นเอกสารที่ยื่นถึง ก.ล.ต. ไม่ใช่ประกาศต่อลูกค้า การแจ้งผู้กำกับดูแลกับการประกาศต่อตลาดเป็นคนละเรื่อง ผู้สื่อข่าวช่อง Top News ที่ถูกอ้างในคอลัมน์ของไทยพับลิก้า ตั้งข้อสังเกตว่า ถ้าองค์กรใดเจอเหตุแล้วทำแบบนี้ได้ ประเทศก็ไม่ต้องมี ก.ล.ต. ทั้งนี้คำชี้แจงของบริษัทยังเป็นถ้อยแถลงฝ่ายเดียว ยังไม่ผ่านการพิสูจน์ในชั้นศาล

รายชื่อผู้ถูกกล่าวโทษมี 3 ราย และมีชื่อหนึ่งที่ไม่อยู่ในนั้นคือนายจิรายุส ทรัพย์ศรีโสภา ผู้ร่วมก่อตั้งและซีอีโอ Bitkub ซึ่ง The Tiger ตั้งข้อสังเกตว่าการไม่ปรากฏชื่อหมายความเพียงว่าเขาไม่อยู่ในรายชื่อตามสำนวนที่เปิดเผย ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ ก.ล.ต. ว่าเขาไม่เกี่ยวข้อง ขณะที่นายสกลกรย์ออกมาในคลิปวิดีโอ ยอมรับว่าตนเป็นผู้เดียวที่เข้าไปแก้ไขแบบรายงาน ดจ.1 โดยกรรมการคนอื่น ผู้บริหาร และพนักงานไม่มีส่วนรู้เห็น พร้อมลาออกจากกรรมการ Bitkub Exchange และ Bitkub Capital Group Holdings ถ้อยแถลงนี้ก็เป็นของฝ่ายเดียวเช่นกัน และไม่มีรายงานข่าวฉบับใดที่ระบุว่านายจิรายุสถูกกล่าวหา

ข้อสองในหนังสือของนายมงคลกิตติ์คือคำถามต่อรายชื่อนั้นโดยตรง เขาตั้งข้อสงสัยว่า ก.ล.ต. ไม่ดำเนินคดีหรือละเว้นต่อนายจิรายุส ซึ่งหนังสือระบุว่ามีบทบาทสำคัญในการบริหาร เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ และเป็นผู้ทำการตลาดชักชวนให้ซื้อเหรียญ โดยยกกรณีดิไอคอนและกรณีมูลนิธิองค์กรทำดี ที่ผู้เชิญชวนไม่ใช่เจ้าของแต่ปรากฏความเสียหายตามมา มาเทียบ และระบุว่า ก.ล.ต. ไม่มีการสอบสวนและขยายผลถึงนายจิรายุส การเทียบข้ามคดีเป็นข้อโต้แย้งของผู้ร้อง แต่ละคดีมีข้อเท็จจริงและข้อกล่าวหาของตัวเอง และข้อหาที่ ก.ล.ต. ใช้ในคดีนี้ผูกอยู่กับผู้รับผิดชอบการส่งรายงาน ซึ่งอธิบายได้ว่าทำไมรายชื่อจึงมีเพียงสามราย แต่ยังไม่ตอบคำถามของผู้ร้องว่า บทบาทด้านอื่นถูกตรวจหรือไม่ ในรายงานข่าวที่ตรวจสอบได้ ยังไม่พบคำตอบจาก ก.ล.ต. ในข้อนี้ หากมีข้อเท็จจริงที่อธิบายได้ ห้องประชุมวันที่ 26 พฤศจิกายนคือที่ที่ควรตอบ

ข้อแรกคือเรื่องเวลา เหตุเกิดเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2564 กล่าวโทษเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2569 นายมงคลกิตติ์ระบุว่ากลุ่มผู้เสียหายจึงสงสัยว่า ก.ล.ต. ดึงคดีประวิงเวลาหรือไม่ ซึ่งเป็นข้อสงสัย ไม่ใช่ข้อสรุป ในรายงานข่าวที่ตรวจสอบได้ ก.ล.ต. ยังไม่ได้อธิบายว่าตรวจพบความไม่ตรงกันของรายงานเมื่อใด และแต่ละช่วงใช้เวลาเท่าไร ขณะที่ Bitkub อ้างการตรวจรายปีของ ก.ล.ต. และผลตรวจ ณ วันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2568 ว่าบริษัทปฏิบัติตามกฎหมายในการดูแลทรัพย์สินลูกค้า เมื่อวางคำอ้างนี้เคียงกับคำกล่าวหาของ ก.ล.ต. ว่ารายงานทำให้เข้าใจว่าไม่มีความเสียหาย สองข้อนี้เป็นจริงพร้อมกันได้ แต่ทิ้งคำถามที่ประชาชนจะถามต่อว่า การตรวจรายปีมองเห็นอะไร และมองไม่เห็นอะไร

ข้อสามว่าด้วยเงินทดแทน นายมงคลกิตติ์ระบุว่ากลุ่มผู้บริหารนำเงินส่วนตัวมาชำระหรือชดเชยแทนนิติบุคคล ในช่วงที่มูลค่าเหรียญดิจิทัลปรับตัวสูงขึ้นผิดปกติ และเห็นว่าพฤติการณ์นี้ "ผิดวิสัยการดำเนินธุรกิจทั่วไป" จึงขอให้ตรวจเส้นทางการเงินและแหล่งเงินว่าเกี่ยวข้องกับการฟอกเงินหรือการกระทำผิดอื่นหรือไม่ นั่นคือคำขอให้ตรวจ ไม่ใช่การยืนยันว่าเงินมีที่มาไม่ชอบ ในมุมธรรมาภิบาล การอุดรูรั่วด้วยเงินส่วนตัวของเจ้าของฟังดูเป็นความรับผิดชอบ แต่ก็ทำให้ที่มาของเงินกลายเป็นโจทย์ที่ผู้กำกับดูแลควรได้เห็น เมื่อ ก.ล.ต. ระบุว่ารายงานทำให้เข้าใจว่าไม่มีความเสียหาย ผู้กำกับดูแลจึงไม่มีโอกาสเห็นแหล่งเงินก้อนนั้นตั้งแต่ต้น

ข้อสี่แตะเรื่องที่อ่อนไหวที่สุดของยุคนี้ นายมงคลกิตติ์ระบุว่าเนื้อหาวิเคราะห์ วิจารณ์ และข่าวแจ้งเตือนภัยเกี่ยวกับเหตุสินทรัพย์ดิจิทัลสูญหาย ถูกทยอยลบและปิดกั้นการเข้าถึงในสื่อออนไลน์ จึงขอให้ตรวจสอบว่ามีความพยายามปกปิดข้อเท็จจริงหรือแทรกแซงการนำเสนอข่าวหรือไม่ รายงานข่าวไม่ได้ระบุว่าเป็นเนื้อหาชิ้นใด บนแพลตฟอร์มใด และใครเป็นผู้ลบ ส่วนเอกสารชี้แจงของ Bitkub ขอความร่วมมือให้งดเผยแพร่ข้อมูลที่ทำให้สำคัญผิดเกี่ยวกับฐานะการเงินและการดูแลทรัพย์สินลูกค้า มิฉะนั้นจะพิจารณาดำเนินการตามกฎหมาย ข้อมูลที่ปรากฏไม่ได้เชื่อมสองเรื่องนี้เข้าหากัน แต่ผู้ร้องวางคำถามไว้แล้วว่า ใครลบ ลบอะไร และลบเพราะอะไร ซึ่งตอบได้ด้วยข้อมูล ไม่ต้องใช้การคาดเดา

ข้อห้าคือขอให้โอนสำนวนให้ DSI เป็นคดีพิเศษ เพราะมูลค่าความเสียหายระดับพันล้านบาท กระทบประชาชนวงกว้าง และซับซ้อนทั้งด้านเทคโนโลยีและเส้นทางการเงิน เขาเปรียบว่าคดีนี้เหมือนการปั่นหุ้นความเสียหายเกิน 300 ล้านบาท ซึ่ง DSI รับเป็นคดีพิเศษได้ พร้อมสงสัยว่ามีการช่วยเหลือจากหน่วยงานของรัฐหรือไม่ รายงานข่าวไม่ได้ระบุว่าหมายถึงหน่วยงานใดหรือบุคคลใด และคำถามนี้เป็นข้อสงสัยของผู้ร้องเท่านั้น

ด้านนายดาชัยระบุว่า คดีนี้สร้างความเสียหายให้ประชาชนเป็นวงกว้าง มูลค่ากว่าพันล้านบาท อนุกรรมาธิการจึงจะนำเข้าที่ประชุมเป็นวาระเร่งด่วนวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 พร้อมเชิญ ก.ล.ต. ธนาคารแห่งประเทศไทย บช.สอท. บก.ปอศ. DSI สำนักงาน ปปง. และบริษัทผู้ให้บริการซื้อขายแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง มาชี้แจง เพื่อพิจารณาว่ามีการกระทำผิดตามข้อกล่าวหาหรือไม่ และตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยงานรอบด้านก่อนรายงานความคืบหน้าต่อสื่อมวลชน

ทั้งนี้ตัวเลขพันล้านของประธานอนุกรรมาธิการชนกับคำของ ก.ล.ต. และบริษัทที่ว่าสินทรัพย์ถูกจัดหามาทดแทนครบเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2564 สองถ้อยคำนี้ดูเหมือนวัดคนละอย่าง ฝ่ายหนึ่งนับมูลค่าที่ออกจากระบบ อีกฝ่ายนับสิ่งที่ลูกค้ายังได้ครบ อมรินทร์ทีวีสรุปว่าประเด็นของคดีไม่ได้จำกัดอยู่ที่ว่าทรัพย์สินได้รับการทดแทนครบหรือไม่ แต่ครอบคลุมความถูกต้องของข้อมูลที่บริษัทส่งต่อหน่วยงานกำกับ ห้องประชุมจึงต้องแยกให้ชัดว่า เรื่องที่ถามอยู่คือเงินที่หายไป เงินที่ลูกค้าต้องรับจริง หรือความจริงของรายงานที่ส่งถึงผู้กำกับ

สำหรับไทยและภูมิภาค เดิมพันของคดีนี้ใหญ่กว่าตัวเลข 1,700 ล้านบาท ระบอบใบอนุญาตสินทรัพย์ดิจิทัลวางอยู่บนรายงานที่ผู้ประกอบการส่งและการตรวจที่ผู้กำกับดูแลทำ หากรายงานฉบับหนึ่งนิ่งได้เกือบครึ่งปีโดยไม่มีสัญญาณใดดังขึ้น ตามที่ ก.ล.ต. กล่าวโทษ นักลงทุนที่ถือเหรียญบนกระดานใดก็ตามย่อมถามว่า ตัวเลขที่ตนเห็นบนหน้าจอผ่านการเทียบกับอะไรมาบ้าง ความโปร่งใสที่มาช้าไม่ได้ทำให้ใครเสียหายแค่ในวันที่มันมาถึง มันทำให้ทุกตัวเลขก่อนหน้านั้นต้องถูกตั้งคำถามย้อนหลัง

วันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 จึงเป็นวันที่ลำดับเหตุการณ์ห้าปีจะถูกวางบนโต๊ะเดียวกัน ทั้งคำกล่าวโทษ คำชี้แจงของบริษัท และคำถามห้าข้อของผู้ร้อง ผลจะออกมาเป็นไทม์ไลน์ที่มีคนอธิบายครบทุกช่วงและแหล่งเงินที่ตรวจสอบได้ หรือเป็นอีกรอบที่ลูกค้าและประชาชนต้องเดาเอาเองว่าเกิดอะไรขึ้นตลอดเวลาที่ผ่านมา