ผู้ว่าฯ ธปท.ยันไม่มีความขัดแย้งภายใน- ไม่มีใครทะเลาะกับประธานบอร์ด พร้อมย้ำคณะกรรมการไม่เคยมีมติให้แก้ พ.ร.บ. ธปท. ชี้กฎหมายปัจจุบันหมาะสมตามหลักสากลแล้ว เตือนนำผลประเมินมาเชื่อมโยงการปลดผู้ว่าการ เสี่ยงเปิดช่องแทรกแซงความเป็นอิสระ พร้อมแจง 4 ประเด็นข้อเสนอแก้กฎหมาย. ยืนยันการไม่แก้กฎหมายไม่เกี่ยวกับสินเชื่อ SME ติดลบ และเดินหน้าศึกษาปรับกฎหมายกำกับ Non-bank หลังธุรกิจเติบโตและซับซ้อนขึ้น
นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยในงาน “เล่าสู่กันฟังเรื่องการแก้ไข พ.ร.บ. ธปท.” วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ว่า ภายในธนาคารแห่งประเทศไทยไม่ได้มีความขัดแย้งกันตามที่มีกระแสข่าว และไม่มีใครทะเลาะกับ
:ประธานกรรมการในคณะกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย (ประธานบอร์ด ธปท.)โดยการดำเนินงานยังเป็นไปตามหน้าที่และกรอบกฎหมายที่กำหนด
สำหรับประเด็นการแก้ไขพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย นายวิทัยยืนยันว่า ที่ผ่านมาคณะกรรมการ ธปท. ไม่เคยมีมติอนุมัติหรือเห็นชอบให้แก้ไขกฎหมายดังกล่าวแต่อย่างใด ขณะที่ผลการศึกษาทบทวนกฎหมายพบว่า พ.ร.บ. ธปท. ฉบับปัจจุบันยังมีความเหมาะสม สอดคล้องกับหลักสากล และสามารถรองรับการทำหน้าที่ของธนาคารกลางได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ทั้งนี้ ในปี 2568 ธปท. ได้ประเมินผลสัมฤทธิ์ของ พ.ร.บ. ธปท. ตามรอบระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด โดยเปิดรับฟังความคิดเห็นจากสาธารณะผ่านระบบกลางทางกฎหมายของประเทศและช่องทางของ ธปท. ก่อนสรุปว่ากฎหมายฉบับปัจจุบันยังทันสมัย มีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับบริบทของประเทศและสถานการณ์ระบบการเงินโลก จึงยังไม่มีความจำเป็นต้องแก้ไข
เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2568 ธปท. ได้นำผลการประเมินเสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการ ธปท. ซึ่งขณะนั้นมีนายสมชัย สัจจพงษ์ เป็นประธาน โดยที่ประชุมมีมติเพียงรับทราบผลการประเมิน ไม่ได้มีมติให้แก้ไขกฎหมาย และ ธปท. ได้แจ้งผลดังกล่าวให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรับทราบแล้ว ส่วนการประเมินผลสัมฤทธิ์ตามรอบกฎหมายครั้งต่อไปจะดำเนินการในปี 2573
นอกจากนี้ ธปท. ได้ปรับปรุง พ.ร.บ. ธปท. มาอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่การแก้ไขครั้งใหญ่ในปี 2551 และมีการแก้ไขเพิ่มเติมอีก 3 ครั้ง โดยครั้งล่าสุดในปี 2561 ซึ่งการแก้ไขที่ผ่านมาให้ความสำคัญกับหลักความเป็นอิสระในการดำเนินงานของธนาคารกลาง ควบคู่กับกลไกตรวจสอบและถ่วงดุลที่เหมาะสม
เปิดเบื้องหลังข้อเสนอแก้กฎหมาย บอร์ดไม่เคยมีมติเห็นชอบ
เอกสารประกอบการชี้แจงของ ธปท. ระบุว่า ภายหลังการประเมินผลสัมฤทธิ์กฎหมาย ประธานคณะกรรมการ ธปท. ได้แสดงความประสงค์อย่างชัดเจนในเดือนตุลาคม 2568 ให้มีการแก้ไขปรับปรุง พ.ร.บ. ธปท. พร้อมเสนอให้ตั้งคณะทำงานที่มีบุคคลภายนอกเข้ามาร่วมศึกษาทบทวน โดยเสนอเรื่องดังกล่าวในวาระที่ประธานแจ้งให้ที่ประชุมทราบ
อย่างไรก็ตาม กรรมการรายอื่นมีข้อสังเกตไปในทิศทางเดียวกันว่า ควรดำเนินการศึกษาภายใน ธปท. ก่อน เพื่อทบทวนหลักการและกำหนดประเด็นที่ควรแก้ไขให้ชัดเจนในที่ประชุม กกธ. ก่อนจะตั้งคณะทำงานที่มีบุคคลภายนอกเข้าร่วม
ธปท. จึงตั้งคณะทำงานภายในขึ้นมาศึกษาทบทวนกฎหมาย พร้อมสอบถามความคิดเห็นกรรมการ กกธ. ทุกท่าน ทั้งเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
ผลปรากฏว่า ไม่มีกรรมการ กกธ. รายใดแจ้งประเด็นใน พ.ร.บ. ธปท. ที่ควรปรับปรุงแก้ไข โดยคณะทำงานได้นำข้อเสนอของประธานบอร์ดมาพิจารณาร่วมกับประเด็นอื่น ๆ ด้วยแล้ว
ชี้นำผลประเมินมาปลดผู้ว่าการ เสี่ยงแทรกแซงธนาคารกลาง
หนึ่งในประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาศึกษา คือ การเชื่อมโยงการประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ว่าการตามมาตรา 25 กับกรณีหย่อนความสามารถ ซึ่งเป็นเหตุแห่งการพ้นจากตำแหน่งตามมาตรา 28/19 (5)
นายวิทัยชี้แจงว่า ภายใต้กฎหมายปัจจุบัน การประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ว่าการไม่ได้เชื่อมโยงกับเหตุแห่งการปลด โดย กกธ. มีหน้าที่ประเมินการบริหารจัดการกิจการและการดำเนินงานของ ธปท. ในภาพรวม ขณะที่เหตุให้ผู้ว่าการพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระถูกกำหนดแยกไว้อย่างชัดเจน เช่น การขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้าม
หากแก้ไขกฎหมายให้นำผลการประเมินมาเป็นเหตุให้ผู้ว่าการพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระ อาจกระทบต่อความเป็นอิสระในการดำเนินงานของธนาคารกลาง โดยเฉพาะกรณีเกิดความขัดแย้งเชิงนโยบาย ซึ่งอาจนำไปสู่การเปลี่ยนตัวผู้ว่าการจากแรงกดดันทางการเมืองหรือกลุ่มผลประโยชน์ และส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของธนาคารกลาง
ธปท. ยกตัวอย่างกฎหมายธนาคารกลางในอังกฤษ นอร์เวย์ และมาเลเซีย ที่แยกการประเมินผลการดำเนินงานออกจากเหตุแห่งการพ้นตำแหน่งของผู้ว่าการเช่นเดียวกัน
ยืนยันระบบคัดเลือกผู้ว่าการเหมาะสมแล้ว
อีกประเด็นหนึ่งคือข้อเสนอให้คณะกรรมการ ธปท. มีส่วนร่วมในการคัดเลือกผู้ว่าการ ซึ่ง ธปท. เห็นว่าระบบปัจจุบันมีกลไกที่เหมาะสมและช่วยรักษาความเป็นอิสระของผู้ว่าการอยู่แล้ว
ในการแก้ไข พ.ร.บ. ธปท. ปี 2551 ได้กำหนดกระบวนการคัดเลือกผู้ว่าการผ่านคณะกรรมการคัดเลือก เพื่อให้ผู้ได้รับการคัดเลือกมีความเป็นอิสระจากการเมือง
ต่อมาในปี 2559 มีการแก้ไขคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของกรรมการคัดเลือกเพิ่มเติม โดยไม่ให้ข้าราชการประจำเข้ามาเป็นกรรมการคัดเลือก นอกเหนือจากข้อห้ามผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และกำหนดให้กรรมการต้องไม่มีส่วนได้เสียในการปฏิบัติหน้าที่ เพื่อให้กระบวนการคัดเลือกเป็นอิสระจากการเมือง
ไม่เห็นด้วยตัดสิทธิผู้ว่าการเสนอชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
สำหรับข้อเสนอไม่ให้ผู้ว่าการเป็นผู้เสนอรายชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการ ธปท. นั้น เอกสารชี้แจงว่ากฎหมายปัจจุบันแยกบทบาทผู้เสนอชื่อและผู้คัดเลือกออกจากกัน เพื่อให้เกิดการตรวจสอบถ่วงดุล
โดยผู้ว่าการในฐานะหัวหน้าหน่วยงานมีสิทธิเสนอรายชื่อบุคคลที่มีความเชี่ยวชาญและเหมาะสมกับภารกิจของ ธปท. ขณะเดียวกัน ปลัดกระทรวงการคลังในฐานะตัวแทนกระทรวงผู้กำกับดูแลก็มีสิทธิเสนอรายชื่อด้วย
ส่วนผู้ทำหน้าที่คัดเลือกในขั้นสุดท้ายเป็นกรรมการอิสระที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังแต่งตั้ง จึงไม่ได้เป็นการให้อำนาจผู้ว่าการแต่งตั้งกรรมการด้วยตนเอง
ค้านลดบทบาทผู้ว่าการจากรองประธานบอร์ดเหลือเลขานุการ
อีกข้อเสนอที่ถูกนำมาศึกษา คือ การปรับบทบาทผู้ว่าการ ธปท. จากรองประธานคณะกรรมการ ธปท. ให้ทำหน้าที่เพียงเลขานุการ
ธปท. ชี้แจงว่าการกำหนดให้ผู้ว่าการเป็นรองประธานบอร์ดมีเหตุผลจากการเป็นหัวหน้าหน่วยงาน ซึ่งต้องทำหน้าที่เชื่อมโยงการดำเนินงานของคณะกรรมการนโยบายต่าง ๆ กับคณะกรรมการ ธปท. ให้สอดคล้องไปในทิศทางเดียวกัน
เอกสารยังยกตัวอย่างธนาคารกลางหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา เยอรมนี ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย เกาหลีใต้ ฟิลิปปินส์ และมาเลเซีย ที่กำหนดให้ผู้ว่าการธนาคารกลางทำหน้าที่เป็นประธานคณะกรรมการธนาคารกลาง
ขณะที่ผลการศึกษาของ ธปท. ระบุว่า ไม่พบประเทศใดที่กำหนดให้ผู้ว่าการธนาคารกลางทำหน้าที่เป็นเลขานุการของคณะกรรมการธนาคารกลาง
เผยประธานบอร์ดสั่งยกเลิกประชุมยุทธศาสตร์ 12 พ.ย.
เอกสารของ ธปท. ยังเปิดเผยว่า เดิมคณะทำงานมีกำหนดนำผลการศึกษาทบทวน พ.ร.บ. ธปท. และ พ.ร.บ. ธุรกิจสถาบันการเงิน เสนอต่อที่ประชุมยุทธศาสตร์ร่วมระหว่างคณะกรรมการ ธปท. กับคณะกรรมการนโยบาย 3 คณะ ในวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569
อย่างไรก็ตาม ภายหลังประธานคณะกรรมการ ธปท. ได้สั่งยกเลิกการประชุมดังกล่าว โดยเอกสารไม่ได้ระบุเหตุผลของการยกเลิก
เดินหน้าปรับกฎหมายกำกับ Non-bank หลังธุรกิจโตและซับซ้อนขึ้น
นายวิทัยกล่าวถึงความจำเป็นในการปรับปรุงกฎหมายเพื่อกำกับดูแลธุรกิจการเงินที่ไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์ หรือ Non-bank ว่า เป็นอีกประเด็นที่ ธปท. ให้ความสำคัญ เนื่องจากธุรกิจดังกล่าวมีขนาดใหญ่ขึ้น รูปแบบการประกอบธุรกิจซับซ้อนขึ้น และเริ่มมีบทบาทต่อระบบการเงินมากขึ้น
ธปท. จึงตั้งคณะทำงานศึกษาทบทวน พ.ร.บ. ธุรกิจสถาบันการเงินควบคู่กันไป เพื่อยกระดับการกำกับดูแล Non-bank ให้เท่าเทียมกับการกำกับดูแลธนาคารพาณิชย์ โดยมีเป้าหมายสำคัญเพื่อคุ้มครองประชาชนผู้ใช้บริการทางการเงิน
ทั้งนี้ การปรับปรุงกฎหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแล Non-bank เป็นคนละเรื่องกับข้อเสนอแก้ไขโครงสร้างอำนาจผู้ว่าการและคณะกรรมการ ธปท. ซึ่งคณะทำงานเห็นว่ากฎหมายปัจจุบันยังมีความเหมาะสมอยู่แล้ว
ยันไม่แก้ พ.ร.บ. ไม่เกี่ยวสินเชื่อ SME ติดลบ
นายวิทัยยังยืนยันว่า การที่ ธปท. เห็นว่ายังไม่มีความจำเป็นต้องแก้ไข พ.ร.บ. ธปท. ไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับปัญหาสินเชื่อผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ที่หดตัวหรือติดลบแต่อย่างใด จึงไม่ควรนำสองประเด็นนี้มาเชื่อมโยงกัน
แบงก์ชาติยันไม่ได้อุ้มแบงก์พาณิชย์
นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า เราขยายบทบาทและทำงานเต็มที่เรียกได้ว่าเหยียบมิดด้ามก็ได้
โดยที่ผ่านมา ธปท. ได้ดำเนินมาตรการต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง เพื่อกำกับดูแลสถาบันการเงินให้มีประสิทธิภาพและเป็นธรรมมากขึ้น
สำหรับมาตรการที่ ธปท. ดำเนินการไปแล้ว ประกอบด้วย การปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง การผลักดันโครงการ SMEs Credit Boost เพื่อสนับสนุนสินเชื่อผู้ประกอบการ SME โดยมีเงินสมทบจากธนาคารพาณิชย์ประมาณ 20,000 ล้านบาท รวมถึงการลดค่าธรรมเนียมบริการทางการเงิน 19 รายการ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 8,000 ล้านบาท
นายวิทัยย้ำว่า ธปท. ไม่ได้จำกัดบทบาทอยู่เพียงการดูแลความมั่นคงของสถาบันการเงิน แต่ยังให้ความสำคัญกับประสิทธิภาพการแข่งขัน ธรรมาภิบาล และความเป็นธรรมต่อผู้ใช้บริการทางการเงิน ควบคู่กับการดูแลเศรษฐกิจโดยรวม


