แบงก์ชาติระอุ! “วิทัย”สวนเดือด“สมชัย” อัด ธปท.ล้มเหลว ลั่นลงมือทำไม่วิจารณ์คนอื่น

จับตาแบงก์ชาติระอุ! “วิทัย รัตนากร” ผู้ว่าฯแบงก์ชาติโพสต์โต้ “สมชัย สัจจพงษ์” ประธานบอร์ด ธปท.หลังออกมาสวดยับฝ่ายบริหารล้มเหลวผลักดันแก้กฎหมาย พร้อมจี้กำกับธนาคารพาณิชย์แก้ปัญหาสินเชื่อ SME ด้านผู้ว่าฯ แบงก์ชาติลั่นผลงาน 1 ปีทำงานจริงลดดอกเบี้ย 2 ครั้ง เดินหน้า 18 โครงการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง ย้ำไม่ใช่แค่วิเคราะห์ วิจารณ์คนอื่น หรือออกประชาสัมพันธ์ด้วยคำสวยหรูเท่านั้น

บรรยากาศภายในธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เริ่มร้อนระอุ เมื่อ ดร.สมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งก่อนหน้านี้ออกมาวิพากษ์การทำงานของฝ่ายบริหารอย่างหนัก ทั้งเรื่องการแก้ไขกฎหมาย การกำกับธนาคารพาณิชย์ และการแก้ปัญหาสินเชื่อ SME และต่อมานายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ได้มีการโพสต์ข้อความผ่านสื่อสังคมออนไลน์ อธิบายแนวทางและผลงานการดำเนินงานของ ธปท.

นายวิทัยระบุในโพสต์ว่า ปัญหาเชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจเป็นเรื่องใหญ่ ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยการออกโครงการใดโครงการหนึ่ง หรือดำเนินการโดยหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเพียงลำพัง แต่ต้องทำอย่างต่อเนื่องจึงจะค่อย ๆ บรรเทาปัญหาได้

อย่างไรก็ตาม ผู้ว่าการ ธปท. เน้นย้ำว่า สิ่งสำคัญกว่าการวิเคราะห์ปัญหาคือการลงมือดำเนินการจริง โดยระบุข้อความว่า

“แต่ที่สำคัญกว่าคือ เราต้อง ‘ลงมือทำ’ จริงๆ ไม่ใช่แค่วิเคราะห์ปัญหา วิจารณ์คนอื่น หรือออก PR คำสวยหรู”

พร้อมเปิดเผยผลงานตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมา โดยระบุว่า ธปท. ได้เริ่มจากการปรับทิศทางยุทธศาสตร์ (Strategic Direction) เพื่อให้ธนาคารกลางเข้ามามีบทบาทประคับประคองเศรษฐกิจมากขึ้น ควบคู่กับการใช้นโยบายการเงินแบบผ่อนคลาย ผ่านการปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง และดำเนินการ 18 โครงการ เพื่อบรรเทาปัญหาเชิงโครงสร้างสำคัญ 4 เรื่อง

นายวิทัยยอมรับว่า ยังมีงานอีกมากที่ต้องดำเนินการต่อไปกว่าจะสามารถแก้ไขปัญหาได้สำเร็จ ก่อนทิ้งท้ายข้อความว่า

“เดี๋ยวจะหาว่า ไม่ทำงานนะๆ” พร้อมติดแฮชแท็ก #ยื่นมือติดดิน

ย้อนปม “สมชัย” อัดฝ่ายบริหารล้มเหลว แก้กฎหมายปีครึ่งได้มาตราเดียว

ก่อนหน้านี้ ดร.สมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย เปิดเผยถึงประสบการณ์การทำหน้าที่ประธานบอร์ด ธปท. นับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2568 โดยระบุว่ามีความตั้งใจผลักดันให้ธนาคารกลางทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส มีธรรมาภิบาล และปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของระบบเศรษฐกิจและเทคโนโลยีทางการเงิน

แต่สิ่งที่ทำให้ผิดหวังมากที่สุด คือความล้มเหลวของฝ่ายบริหารในการเสนอแนวทางแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ ธปท. ทั้งกฎหมายธนาคารแห่งประเทศไทย กฎหมายธุรกิจสถาบันการเงิน และกฎหมายเงินตรา

ดร.สมชัยระบุว่า ตั้งแต่การประชุมคณะกรรมการ ธปท. ครั้งแรกในเดือนมิถุนายน 2568 คณะกรรมการได้มีมติให้ฝ่ายบริหารศึกษาและเสนอประเด็นที่จำเป็นต้องแก้ไขกฎหมาย แต่เมื่อเวลาผ่านไปประมาณ 1 ปี 6 เดือน กลับมีการเสนอแก้ไขกฎหมายธุรกิจสถาบันการเงินเพียงมาตราเดียว

นอกจากนี้ ยังวิจารณ์การแต่งตั้งคณะทำงานแก้ไขกฎหมายที่มีเฉพาะผู้บริหาร ธปท. เป็นองค์ประกอบ และพิจารณาคัดเลือกประเด็นกันเอง แทนที่จะเปิดให้หน่วยงานภายนอก เช่น กระทรวงการคลัง สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา สภาพัฒน์ และผู้มีส่วนได้เสีย เข้ามาร่วมพิจารณาอย่างรอบด้าน

ประธานบอร์ด ธปท. ยังกล่าวด้วยว่า รับรู้ถึงแรงต่อต้านการแก้ไขกฎหมายจากฝ่ายบริหารมาตั้งแต่แรก และเมื่อเวลาผ่านไปผลที่ออกมาก็เป็นไปตามที่กังวลไว้ โดยมองว่าความล่าช้าและข้อจำกัดในการเสนอแก้ไขกฎหมายอาจสร้างความเสียหายต่อระบบเศรษฐกิจการเงินของประเทศ

จี้ตรวจแบงก์พาณิชย์ หลังสินเชื่อ SME ติดลบเกือบ 17 ไตรมาส

อีกประเด็นที่ ดร.สมชัย วิจารณ์อย่างหนัก คือปัญหาสินเชื่อ SME ของธนาคารพาณิชย์ที่หดตัวต่อเนื่องมาเกือบ 17 ไตรมาส โดยตั้งคำถามว่า ธปท. ได้ใช้เครื่องมือกำกับดูแลสถาบันการเงินที่มีอยู่เพื่อแก้ไขปัญหานี้อย่างเต็มที่แล้วหรือไม่

แม้ ธปท. จะมีมาตรการต่าง ๆ เช่น Your Data/Open Data, Data Bureau, SME Credit Portal, SME Credit Boost และ SME Secure+ แต่ประธานบอร์ดเห็นว่ามาตรการบางส่วนยังไม่เกิดขึ้นจริง ขณะที่โครงการซึ่งเริ่มดำเนินการแล้วก็ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าแก้ปัญหาสินเชื่อ SME หดตัวได้

ดร.สมชัยยังตั้งข้อสังเกตว่า ธนาคารพาณิชย์อาจมีนโยบายปล่อยสินเชื่อที่เข้มงวดเกินระดับความเสี่ยงที่แท้จริง กำหนดเงื่อนไขเกินความจำเป็น หรือคิดอัตราดอกเบี้ยกับ SME สูงกว่าความเสี่ยง ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่กลับได้รับสินเชื่อในอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่า

พร้อมเสนอให้ ธปท. ใช้อำนาจกำกับและตรวจสอบธนาคารพาณิชย์อย่างจริงจังมากขึ้น โดยเฉพาะการสุ่มตรวจสอบกรณีปฏิเสธสินเชื่อ SME ของธนาคารที่มีอัตราปฏิเสธสูงผิดปกติ เพื่อพิจารณาว่ากระบวนการอนุมัติสินเชื่อเป็นไปตามมาตรฐานทางการเงินและการธนาคารหรือไม่

ประธานบอร์ดยังกล่าววิจารณ์ว่า ธปท. อาจเกรงใจธนาคารพาณิชย์มากเกินไปในฐานะผู้กำกับดูแล ทั้งที่มีเครื่องมือสำหรับตรวจสอบและแก้ไขปัญหาอยู่แล้ว

ประเมิน “วิทัย” ยังสอบผ่าน แต่ชี้มีหลายเรื่องต้องเร่งแก้

อย่างไรก็ตาม ในการประเมินการทำงานของนายวิทัย ผู้ว่าการ ธปท. คนปัจจุบัน ดร.สมชัยระบุว่า ส่วนตัวยังให้ผ่าน เนื่องจากมีแนวคิดการทำงานที่แตกต่างจากผู้ว่าการคนก่อน ให้ความสำคัญกับการขยายตัวของเศรษฐกิจและตัวเลขมหภาคมากขึ้น ขณะเดียวกันยังยึดมั่นภารกิจหลักด้านเสถียรภาพเศรษฐกิจ

รวมทั้งมองว่ามีการสื่อสารที่ชัดเจน เข้าถึงผู้มีส่วนได้เสียมากขึ้น และออกมาตรการเฉพาะจุดเพื่อแก้ไขปัญหาหนี้ สินเชื่อ SME และเงินเทา

แต่สิ่งที่เห็นว่ายังเป็นจุดอ่อน ได้แก่ การผลักดันแก้ไขกฎหมาย การจัดระเบียบธนาคารพาณิชย์ในเรื่องสินเชื่อ SME การจัดลำดับความสำคัญของปัญหา และประสิทธิผลของมาตรการบางโครงการที่ยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างเพียงพอ

นอกจากนี้ ดร.สมชัยยังตั้งข้อสงสัยต่อผลมาตรการป้องกันเงินเทาของ ธปท. ซึ่งระบุว่ามูลค่าการถอนเงินสดภายใต้มาตรการลดลงกว่า 57% และธุรกรรมถอนทองคำจริงลดลงกว่า 85% เมื่อเทียบกับเดือนมกราคม 2569 โดยเห็นว่ายังต้องตรวจสอบว่าธุรกรรมที่ลดลงเป็นผลจากการลดกิจกรรมจริง หรือมีการแบ่งธุรกรรมให้ต่ำกว่าเกณฑ์รายงานเพื่อหลีกเลี่ยงมาตรการ