เปิดเบื้องลึกปรากฏการณ์สะเทือนวงการคริปโต เมื่อเทรดเดอร์นิรนาม ซีโร่เอ็กซ์โนบิ (0xnobi) เปลี่ยนเงินต้น 2,200 ดอลลาร์สหรัฐ สู่พอร์ตสินทรัพย์ดิจิทัลระดับ 1.03 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือฟันกำไรพุ่งทะยานกว่า 468 เท่า จากการถือครองโทเคนพอนส์ ($PONS) บนเครือข่ายโรบินฮู้ดเชน ท่ามกลางกระแสการเติบโตอย่างก้าวกระโดดของแพลตฟอร์มสร้างเหรียญไร้โค้ดที่กวาดค่าธรรมเนียมทะลุ 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แซงหน้าเจ้าตลาดเดิมด้วยกลไกหักรายได้ซื้อเหรียญคืนไปเผาทิ้งเกือบหนึ่งในสาม ทว่าในมุมมองเศรษฐศาสตร์การเงิน นี่คือชัยชนะของวิศวกรรมโทเคน หรือเป็นเพียงภาพลวงตาของกำไรบนหน้ากระดาษที่ยังไม่ได้เผชิญหน้ากับความเป็นจริงเรื่องสภาพคล่อง
ปรากฏการณ์ผลตอบแทน 468 เท่า "จาก 2,200 สู่ 1 ล้านดอลลาร์" ในพอร์ตของ ซีโร่เอ็กซ์โนบิ
ในโลกของการเก็งกำไรสินทรัพย์ดิจิทัล เรื่องเล่าประเภทเปลี่ยนเงินหลักหมื่นให้กลายเป็นหลักสิบล้านมักถูกนำมาใช้เป็นเชื้อไฟจุดกระแสความโลภอยู่เสมอ กรณีล่าสุดที่ถูกเปิดเผยผ่านข้อมูลธุรกรรมบนบล็อกเชนโดย อาร์คัม (Arkham) กำลังกลายเป็นกรณีศึกษาที่แวดวงการเงินต้องจับตามองอย่างใกล้ชิด เมื่อกระเป๋าเงินดิจิทัลของเทรดเดอร์ที่ใช้ชื่อว่า ซีโร่เอ็กซ์โนบิ ได้สร้างผลตอบแทนมหาศาลจากการเข้าซื้อโทเคน พอนส์ (PONS) ตั้งแต่วันแรกที่มีการเปิดตัวเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2569
ด้วยเงินลงทุนเริ่มต้นเพียง 2,200 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 77,000 บาท เทรดเดอร์รายนี้ทยอยสะสมเหรียญจนมีอยู่ในครอบครองกว่า 3.1 ล้านโทเคน และเมื่อมูลค่าของเหรียญพุ่งขึ้นมาแตะระดับประมาณ 0.33 ดอลลาร์สหรัฐ ส่งผลให้มูลค่าทางบัญชีของพอร์ตพุ่งทะยานขึ้นไปแตะ 1.03 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็นเงินไทยมากกว่า 35 ล้านบาท ซึ่งคิดเป็นอัตราผลตอบแทนสูงถึงประมาณ 468 เท่าของเงินต้น
ประเด็นที่น่าสนใจในเชิงพฤติกรรมการลงทุนก็คือ เทรดเดอร์ ซีโร่เอ็กซ์โนบิ ยังไม่เคยทำธุรกรรมขายเหรียญดังกล่าวออกมาเพื่อแปลงเป็นเงินสดเลยแม้แต่โทเคนเดียว ตัวเลขกำไร 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐที่ปรากฏ จึงยังคงมีสถานะเป็นเพียง กำไรที่ยังไม่รับรู้ หรือกำไรบนหน้ากระดาษ (Unrealized Gains) ซึ่งเป็นจุดชี้เป็นชี้ตายที่มักกลืนกินนักเก็งกำไรในตลาดคริปโตมานับครั้งไม่ถ้วน
ผ่าวิศวกรรมโทเคน กลไกขับเคลื่อนราคาและโมเดลหักค่าธรรมเนียมเผาทำลายเหรียญ
หากพิจารณาอย่างลึกซึ้งโดยตัดความตื่นเต้นเรื่องตัวเลขผลกำไรออกไป สิ่งที่ขับเคลื่อนให้โทเคนพอนส์ทะยานขึ้นมาได้ขนาดนี้ ไม่ใช่เรื่องของโชคชะตา แต่คือการออกแบบโครงสร้างวิศวกรรมการเงินของแพลตฟอร์ม พอนส์ (Pons) ซึ่งทำหน้าที่เป็นลอนช์แพด (Launchpad) สำหรับสร้างโทเคนแบบกระจายอำนาจ โดยสร้างขึ้นเฉพาะสำหรับเครือข่าย โรบินฮู้ด เชน (Robinhood Chain) เครือข่ายเลเยอร์ 2 ของอีเธอเรียม ที่พัฒนาบนโครงสร้างของ อาร์บิทรัม (Arbitrum) ซึ่งเพิ่งเปิดตัวเครือข่ายหลักไปเมื่อช่วงต้นเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2569
โมเดลธุรกิจของพอนส์มุ่งเน้นการเปิดโอกาสให้ผู้ใช้งานทั่วไปสามารถสร้างเหรียญที่มีอุปทานคงที่ได้โดยไม่ต้องมีความรู้ด้านการเขียนโค้ด โดยใช้กลไกการกำหนดราคาแบบ บอนดิงเคิร์ฟ (Bonding Curve) ซึ่งราคาจะปรับตัวสูงขึ้นตามปริมาณการซื้อ และเมื่อการระดมทุนในพูลมีมูลค่าถึงเกณฑ์ที่กำหนดไว้ที่ประมาณ 4.2 อีเธอร์ (ETH) สภาพคล่องดังกล่าวจะถูกย้ายและล็อกไว้อย่างถาวรในศูนย์ซื้อขายแบบกระจายอำนาจ ยูนิสวอป (Uniswap) เพื่อป้องกันปัญหาการดึงสภาพคล่องหนี
จุดที่สร้างแรงส่งอย่างมีนัยสำคัญต่อราคาเหรียญพอนส์ คือโครงสร้างรายได้และการจัดการอุปทาน แพลตฟอร์มคิดค่าธรรมเนียมการเปิดตัวเหรียญแบบคงที่ที่ 0.0005 ETH และหักค่าธรรมเนียมการซื้อขายในพูล 1% โดย 70% ของค่าธรรมเนียมนี้จะมอบให้แก่ผู้สร้างเหรียญ ขณะที่โปรโตคอลจะเก็บส่วนแบ่งไว้ 30%
จากส่วนแบ่ง 30% ของโปรโตคอลนั้นทางระบบได้กำหนดให้ 80% ถูกนำไปใช้ในโปรแกรมซื้อเหรียญพอนส์คืนจากตลาดเปิดแบบอัตโนมัติ แล้วนำไปเผาทำลายทิ้งถาวร (Buyback and Burn) กลไกนี้ทำให้ทุกครั้งที่มีการเก็งกำไรเหรียญใหม่ๆ เกิดขึ้นบนแพลตฟอร์ม อุปทานของเหรียญพอนส์จะถูกลดทอนลงอย่างต่อเนื่อง
สถิติระบุว่า จากปริมาณเหรียญเริ่มต้นทั้งหมด 1,000 ล้านโทเคน มีเหรียญถูกเผาทำลายไปแล้วถึง 29% ภายในช่วงต้นเดือนกันยายน พ.ศ. 2569 และขยับขึ้นสู่ระดับ 32% ในเวลาต่อมา ส่งผลให้อุปทานหมุนเวียนคงเหลือในตลาดมีเพียงประมาณ 680 ล้านโทเคนเท่านั้น ยิ่งไปกว่านั้นโครงสร้างเหรียญพอนส์ยังไม่มีการกันสัดส่วนไว้สำหรับทีมพัฒนาหรือกลุ่มทุน ทำให้ไม่มีแรงกดดันจากการปลดล็อกเหรียญมาเทขายใส่ตลาดเหมือนโครงการคริปโตอื่นๆ ในอดีต
สมรภูมิชิงเค้กค่าธรรมเนียม เมื่อดาวรุ่งพอนส์เบียดบัลลังก์เจ้าตลาดเดิม
ความสำเร็จของพอนส์ส่งผลให้แพลตฟอร์มก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำเบ็ดเสร็จบนเครือข่ายโรบินฮู้ดเชน โดยครองสัดส่วนการเปิดตัวเหรียญใหม่ถึง 2 ใน 3 และกวาดปริมาณการซื้อขายไปมากกว่า 3 ใน 4 ของธุรกรรมทั้งหมดบนเครือข่าย มีการสร้างเหรียญใหม่เกิดขึ้นหลายแสนรายการ และสร้างปริมาณการซื้อขายสะสมคิดเป็นมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ
ในวันที่กิจกรรมการเก็งกำไรพุ่งแตะจุดสูงสุด แพลตฟอร์มสามารถกวาดค่าธรรมเนียมได้วันละหลายล้านดอลลาร์สหรัฐ จนในบางช่วงเวลาทำสถิติสร้างรายได้แซงหน้า ปั๊มฟัน (pump.fun) ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มต้นแบบบนเครือข่ายโซลานา และทำให้พอนส์ก้าวขึ้นมาติดอันดับต้นๆ ของแอปพลิเคชันที่สร้างรายได้ค่าธรรมเนียมสูงสุดในอุตสาหกรรมคริปโต โดยมีรายได้ค่าธรรมเนียมสะสมตลอดอายุการใช้งานทะลุ 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐไปแล้ว
นอกจากนี้การเข้าสู่กระดานเทรดระดับสากล ไม่ว่าจะเป็น คอยน์เบส (Coinbase), อัปบิต (Upbit), บายบิต (Bybit) ตลอดจน ไบแนนซ์ แอลฟา (Binance Alpha) รวมถึงการผนวกระบบเข้ากับสินทรัพย์อย่าง ซีบีบีทีซี (cbBTC ของคอยน์เบส ซึ่งเป็นโทเคนตรึงมูลค่าของ บิทคอยน์) และการเชื่อมต่อระบบข้ามเครือข่ายผ่าน ซีซีไอพี (CCIP) ของ เชนลิงก์ (Chainlink) ยิ่งเป็นการเปิดประตูระบายสภาพคล่องและเพิ่มความชอบธรรมให้กับโทเคนในสายตานักลงทุนทั่วไป
กับดักสภาพคล่อง และภาพลวงตาของกำไรบนอากาศ
ในฐานะสื่อมวลชนสายเศรษฐกิจที่เห็นวัฏจักรความโลภและความกลัวในตลาดทุนมานับไม่ถ้วน กรณีของ ซีโร่เอ็กซ์โนบิ และเหรียญพอนส์เป็นภาพสะท้อนที่คมชัดของ พลวัตการเก็งกำไรในยุค เลเยอร์ 2 ที่แฝงไปด้วยความเปราะบางอย่างยิ่ง
ประการแรก ความมั่งคั่ง 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐที่เห็น เป็นเพียงตัวเลขเชิงทฤษฎี ในทางปฏิบัติ ตลาดสินทรัพย์เกิดใหม่มักมีปัญหาเรื่องความลึกของสภาพคล่อง (Market Depth) การที่กระเป๋าเงินเดียวถือครองเหรียญถึง 3.1 ล้านโทเคน หาก ซีโร่เอ็กซ์โนบิ ตัดสินใจเทขายทำกำไรออกมาพร้อมกัน ราคาเหรียญจะเกิดการดิ่งลงอย่างรุนแรงจากการไถลของราคา (Price Slippage) และมูลค่าจริงที่สามารถนำออกจากระบบได้อาจสูญเสียไปเกินกว่าครึ่งหนึ่งของตัวเลขที่เห็น
ประการที่สอง โมเดลการเผาเหรียญเพื่อพยุงราคานั้นเปรียบเสมือน เครื่องยนต์ที่ต้องใช้น้ำมันจากการเก็งกำไรไม่รู้จบ การที่เหรียญพอนส์ถูกซื้อคืนและเผาทำลายได้วันละมหาศาล เป็นผลมาจากการที่นักลงทุนรายย่อยจำนวนมากพากันเข้ามาสร้างเหรียญและเล่นเกมการเงินบนแพลตฟอร์ม หากวันใดที่กระแสความนิยมซบเซา ปริมาณการทำธุรกรรมลดลง แรงซื้อคืนจากโปรโตคอลก็จะระเหยหายไปในทันที และเมื่อไม่มีแรงซื้อพยุง ราคาเหรียญย่อมหนีไม่พ้นการดิ่งลงตามกฎธรรมชาติของอุปสงค์อุปทาน
ประการสุดท้าย การรุกคืบของแบรนด์การเงินอย่างโรบินฮู้ดที่กระโดดลงมาเล่นในตลาดบล็อกเชน เลเยอร์ 2 กำลังเปลี่ยนโฉมหน้าพฤติกรรมของนักลงทุนรายย่อยทั่วโลก การสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่เอื้อให้เกิดการเก็งกำไรเหรียญมีมได้อย่างสะดวกรวดเร็ว แม้จะสร้างรายได้ค่าธรรมเนียมมหาศาลและสร้างเศรษฐีชั่วข้ามคืนอย่าง ซีโร่เอ็กซ์โนบิ แต่ในอีกด้านหนึ่งของเหรียญ ก็มีผู้สูญเสียเงินต้นไปกับการสร้างเหรียญนับแสนรายการที่ไร้มูลค่า
เรื่องราวการเปลี่ยนเงิน 2,200 ดอลลาร์สหรัฐเป็น 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จึงไม่ใช่บทเรียนแห่งความสำเร็จที่ทุกคนจะลอกเลียนแบบได้ หากแต่เป็นเครื่องเตือนสติว่า ในสมรภูมิคริปโตที่เต็มไปด้วยวิศวกรรมการเงินอันซับซ้อน ผู้ที่อยู่รอดไม่ใช่ผู้ที่ถือตัวเลขกำไรในหน้าจอมากที่สุด แต่คือผู้ที่เข้าใจกลไกของสภาพคล่อง และรู้ว่าเมื่อใดควรเดินออกจากวงก่อนที่งานเลี้ยงจะเลิกรา