สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เดินหน้ายกเครื่องกรอบกำกับดูแลโครงสร้างผู้ถือหุ้นครั้งสำคัญ ด้วยการเสนอขยายคำนิยาม "ผู้ถือหุ้นรายใหญ่" ให้ครอบคลุมถึงผู้ที่อยู่เบื้องหลังในฐานะ "ผู้ให้แหล่งเงินทุน" หรือ "ผู้ให้ความช่วยเหลือทางการเงิน" แก่ผู้ถือหุ้นรายใหญ่ของผู้ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์และธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล มาตรการดังกล่าวมุ่งปิดช่องโหว่ที่กลุ่มทุนผิดกฎหมายอาจใช้เป็นเส้นทางแทรกซึมระบบการเงินผ่านตัวแทนหรือโครงสร้างทุนซับซ้อน โดยเปิดรับฟังความคิดเห็นจนถึงวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2569
ก.ล.ต. ส่งสัญญาณชัดเจนในการยกระดับมาตรฐานความโปร่งใสของโครงสร้างทุนในตลาดการเงินไทย ด้วยการเปิดรับฟังความคิดเห็นต่อหลักการปรับปรุงการพิจารณาผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการปิดประตูสกัดกั้นมิให้กลุ่มทุนเทาหรือเงินที่มีที่มาไม่ชอบด้วยกฎหมายสามารถเข้าครอบงำกิจการหลักทรัพย์และสินทรัพย์ดิจิทัลผ่านโครงสร้างการถือหุ้นแบบอ้อมหรือการใช้นอมินีทางการเงิน
สืบเนื่องจากที่ ก.ล.ต. ได้ปรับปรุงแนวทางการพิจารณาผู้ถือหุ้นรายใหญ่ของผู้ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์และผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล เพื่อให้สะท้อนถึงผู้มีอำนาจควบคุมที่แท้จริง โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2569 เป็นต้นมานั้น ก.ล.ต. ได้พิจารณาต่อยอดมาตรการดังกล่าวโดยมองว่า "ที่มาของแหล่งเงินทุน" และ "ผู้ที่อยู่เบื้องหลังการสนับสนุนทางการเงิน" ของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ คือจุดเปราะบางสำคัญที่ยังจำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบอย่างเข้มข้น
ก.ล.ต. ระบุว่า หากที่มาของแหล่งเงินทุนหรือผู้ให้ความช่วยเหลือทางการเงินมีความเชื่อมโยงกับการกระทำผิดกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นการฟอกเงินหรืออาชญากรรมทางการเงินรูปแบบอื่น ย่อมส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเสี่ยงด้านกฎหมาย ความน่าเชื่อถือ และภาพลักษณ์ของผู้ประกอบธุรกิจ รวมถึงบั่นทอนความเชื่อมั่นต่อระบบการเงินของประเทศโดยรวม
สาระสำคัญของหลักการที่เสนอปรับปรุงแบ่งออกเป็น 2 ประเด็นหลัก ดังนี้
ประเด็นแรก กำหนดให้บุคคลที่เป็นผู้ให้แหล่งเงินทุน หรือผู้ให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่ผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ทั้งทางตรงและทางอ้อม ในการได้มาซึ่งหุ้นของผู้ประกอบธุรกิจ หรือหุ้นของนิติบุคคลที่ถือหุ้นในผู้ประกอบธุรกิจ ถือเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่ต้องขอรับความเห็นชอบจาก ก.ล.ต. ด้วย ทั้งนี้ การเป็นผู้ให้แหล่งเงินทุนดังกล่าวให้ครอบคลุมถึงการเป็นผู้ค้ำประกัน การทำสัญญาหรือการลงทุนในตราสารใด ๆ ที่มีผลให้ฝ่ายที่ให้ความช่วยเหลือมีสถานะเป็นหรือเสมือนเป็นผู้ให้แหล่งเงินทุน ไม่ว่าจะดำเนินการโดยตรงหรือผ่านบุคคลหรือตัวกลางใดก็ตาม อย่างไรก็ดี ก.ล.ต. ได้กำหนดข้อยกเว้นสำหรับธุรกรรมตามปกติทางการเงิน เช่น การให้กู้ยืมเงินโดยสถาบันการเงินที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยหรือสถาบันการเงินต่างประเทศที่ดำเนินการในลักษณะเดียวกับธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมายไทย รวมถึงการให้กู้ยืมเพื่อการซื้อขายหลักทรัพย์ตามปกติ
ประเด็นที่สอง ในกรณีที่ผู้ถือหุ้นรายใหญ่เป็นหน่วยงานภาครัฐที่ ก.ล.ต. กำหนด ไม่ว่าจะเป็นกระทรวง ทบวง กรม องค์การมหาชน หน่วยงานของรัฐ หรือหน่วยงานอิสระที่มีกฎหมายจัดตั้งขึ้นโดยเฉพาะ ก.ล.ต. กำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้นในระดับหน่วยงานเท่านั้น เนื่องจากหน่วยงานประเภทนี้ตกอยู่ภายใต้กลไกการกำกับดูแลและการตรวจสอบของภาครัฐอยู่แล้ว จึงไม่จำเป็นต้องไล่ตรวจสอบไปถึงระดับบุคคลธรรมดาที่เป็นเจ้าของสูงสุด
ทั้งนี้ ก.ล.ต. จึงเปิดรับฟังความคิดเห็นต่อหลักการข้างต้น โดยได้เผยแพร่เอกสารรับฟังความคิดเห็นในเรื่องดังกล่าวบน เว็บไซต์ ก.ล.ต. และ ระบบกลางทางกฎหมาย ผู้ที่เกี่ยวข้องและผู้สนใจสามารถแสดงความคิดเห็นได้ที่เว็บไซต์ หรือทาง e-mail: chawannuch@sec.or.th และ kunpatu@sec.or.th (สำหรับผู้ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์) หรือ jirapat@sec.or.th และ wasu@sec.or.th (สำหรับผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล) จนถึงวันที่ 22 เมษายน 2569