แคนาดาเตรียมแบนคริปโตบริจาคการเมือง สกัดต่างชาติแทรกแซงเลือกตั้ง

รัฐบาลกลางแคนาดายื่นร่างกฎหมาย "Strong and Free Elections Act" ห้ามพรรคการเมืองรับบริจาคด้วยคริปโตเคอร์เรนซี อ้างความเสี่ยงที่ต่างชาติอาจแฝงตัวเข้ามาผ่านช่องโหว่ธุรกรรมนิรนาม ขณะที่ความพยายามในทิศทางเดียวกันเมื่อปี 2567 ล้มเหลวก่อนมีผลบังคับใช้ สหราชอาณาจักรก็ขยับเคลื่อนไหวคู่ขนานในวันเดียวกัน สะท้อนกระแสความกังวลระดับนานาชาติที่กำลังถาโถมเข้าสู่แวดวงการเมืองยุคดิจิทัล

รัฐบาลแคนาดาเปิดฉากรุกครั้งใหม่ด้วยการเสนอร่างกฎหมายห้ามรับบริจาคคริปโตเคอร์เรนซีในกระบวนการเลือกตั้งอย่างเด็ดขาด โดยอ้างเหตุผลว่าเทคโนโลยีดังกล่าวเปิดช่องให้กลุ่มผลประโยชน์ต่างประเทศเข้ามาแทรกแซงกระบวนการประชาธิปไตยได้โดยไม่ทิ้งร่องรอย

ร่างกฎหมายที่ใช้ชื่อว่า Strong and Free Elections Act ถูกยื่นเข้าสู่สภาสามัญเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา โดยมีเนื้อหาหลักเป็นการแก้ไขพระราชบัญญัติการเลือกตั้งแคนาดา เพื่อห้ามพรรคการเมืองและบุคคลที่สามซึ่งเกี่ยวข้องกับกระบวนการเลือกตั้งรับเงินบริจาคในรูปแบบคริปโตเคอร์เรนซี ตั๋วสั่งจ่าย และบัตรเติมเงินล่วงหน้า ทั้งหมดนี้มุ่งปิดประตูการบริจาคแบบไม่ระบุตัวตนซึ่ง "ตรวจสอบย้อนกลับได้ยาก"

สตีเวน แม็กคินนอน ผู้นำสภาฝ่ายรัฐบาลและผู้ยื่นร่างกฎหมายฉบับนี้ ระบุผ่านแถลงการณ์บนแพลตฟอร์ม X ว่า มาตรการเหล่านี้มีเจตนาชัดเจนในการปิดกั้นการแทรกแซงจากต่างประเทศและภัยคุกคามอื่น ๆ ที่คุกคามกระบวนการเลือกตั้ง โดยกล่าวว่า "ด้วยการนำเสนอ Strong and Free Elections Act พร้อมการลงทุนใหม่เพื่อรับมือภัยคุกคามจากต่างประเทศ และการประสานงานของรัฐบาลที่เข้มแข็งขึ้น เราดำเนินการเพื่อให้มั่นใจว่าการเลือกตั้งของเราจะยังคงเสรี ยุติธรรม และปลอดภัยตลอดเวลา"

แคนาดาไม่ได้เผชิญความกังวลนี้เพียงลำพัง เพราะในวันเดียวกันนั้นเอง รัฐบาลสหราชอาณาจักรก็ประกาศแผนพักการรับบริจาคคริปโตเคอร์เรนซีทางการเมืองเช่นกัน หลังจากการทบทวนอิสระและแรงกดดันจากนักการเมืองอาวุโสหลายราย สะท้อนให้เห็นว่าโลกประชาธิปไตยตะวันตกกำลังตื่นตัวพร้อมกันต่อความเสี่ยงที่เงินดิจิทัลอาจกลายเป็นเครื่องมือทางการเมือง


ความพยายามที่ล้มเหลวในอดีต

น่าสังเกตว่านี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่แคนาดาพยายามออกกฎหมายในลักษณะนี้ ก่อนหน้านี้เมื่อปี 2567 โดมินิก เลอบล็องก์ รัฐมนตรีกระทรวงความปลอดภัยสาธารณะในขณะนั้น เคยยื่นร่างกฎหมายทำนองเดียวกัน แต่สุดท้ายก็ล้มเหลวไม่สามารถผ่านการอ่านวาระที่สองในสภาสามัญได้ และตายคาสภาโดยไม่มีผลบังคับใช้

ทั้งนี้ แคนาดาอนุญาตให้บริจาคเงินทางการเมืองในรูปแบบคริปโตเคอร์เรนซีมาตั้งแต่ปี 2562 โดยให้การปฏิบัติคล้ายกับการบริจาคทรัพย์สิน อย่างไรก็ตาม รายงานของ สเตฟาน เปอโรลต์ หัวหน้าเจ้าหน้าที่การเลือกตั้ง เมื่อปี 2567 ได้เสนอแนะให้ยกเลิกการบริจาคในรูปแบบดังกล่าวโดยสิ้นเชิง โดยระบุว่ามันสร้าง "ความท้าทายในการระบุตัวตนของผู้บริจาค"

สำหรับร่างกฎหมายฉบับปัจจุบัน เพื่อให้มีผลบังคับใช้อย่างสมบูรณ์ จะต้องผ่านการอ่านหลายวาระและขั้นตอนการพิจารณาของคณะกรรมาธิการในสภาสามัญ ก่อนส่งต่อไปยังวุฒิสภา และสุดท้ายต้องรอรับพระราชทานพระบรมราชานุมัติจากผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แคนาดา

บทลงโทษหนักและขยายขอบเขตคุ้มครอง

หากร่างกฎหมายนี้ผ่านและมีผลบังคับใช้ การบริจาคที่ใช้วิธีการชำระเงินต้องห้ามทั้งหมดจะต้องถูกคืน ทำลาย หรือส่งมอบให้กับหัวหน้าเจ้าหน้าที่การเลือกตั้ง โดยบทลงโทษสำหรับผู้ฝ่าฝืนอาจสูงถึงสองเท่าของจำนวนเงินที่บริจาค บวกค่าปรับเพิ่มเติมสูงสุด 25,000 ดอลลาร์สำหรับบุคคลธรรมดา และ 100,000 ดอลลาร์สำหรับนิติบุคคล

นอกจากนี้ ร่างกฎหมายยังขยายขอบเขตการห้ามที่มีอยู่เดิมเกี่ยวกับสื่อปลอม (Deepfake) ที่สมจริงซึ่งแอบอ้างเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งเพื่อหลอกลวงผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง โดยประเด็นนี้ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางในช่วงก่อนการเลือกตั้งสหรัฐอเมริกาปี 2567 เมื่อมีกรณีรายงานการใช้ Deepfake แอบอ้างเป็นประธานาธิบดีไบเดนในขณะนั้น เพื่อชักจูงให้ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งงดออกเสียง

ร่างกฎหมายฉบับนี้จึงสะท้อนให้เห็นภาพรวมของความพยายามในระดับนโยบายที่ต้องการปรับตัวให้ทันกับภัยคุกคามในยุคดิจิทัล ทั้งในด้านการเงินและสงครามข้อมูล ซึ่งกำลังกลายเป็นความท้าทายเร่งด่วนสำหรับประชาธิปไตยทั่วโลก