วงการการเงินจีนสั่นสะเทือน! ‘เหยา เฉียน ’ อดีตผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสกุลเงินดิจิทัลแห่งธนาคารกลางจีน ผู้ได้รับการขนานนามว่าเป็น ‘บิดาแห่งหยวนดิจิทัล’ ถูกกระชากหน้ากากกลายเป็นอาชญากรไซเบอร์เสียเอง หลังทางการจีนแฉพฤติกรรมสุดแสบ รับสินบนเป็นคริปโทเคอร์เรนซีมูลค่ากว่า 8 ล้านดอลลาร์ (ราว 280 ล้านบาท) โดยใช้วิธีซุกซ่อนผ่าน Hardware Wallet และบัญชีม้าซับซ้อน หวังตบตาเจ้าหน้าที่ แต่สุดท้ายกลับจนมุมเพราะเทคโนโลยีบล็อกเชนที่ตัวเองเชี่ยวชาญ ตามแกะรอยเส้นทางเงินจนมัดตัวแน่นหนา
กลายเป็นคดีทุจริตที่สร้างความอับอายขายหน้าที่สุดในประวัติศาสตร์ฟินเทคของจีน เมื่อสถานีโทรทัศน์ CCTV ของรัฐบาลจีน ได้เปิดเผยรายละเอียดในสารคดีชุด “เทคโนโลยีเสริมพลังปราบโกง” (Technology Empowering Anti-Corruption) ตีแผ่พฤติการณ์ของ เหยา เฉียน อดีตผู้บริหารระดับสูงและมันสมองสำคัญผู้อยู่เบื้องหลังโครงการ Digital Yuan (e-CNY)
จาก ‘ผู้สร้าง’ กลายเป็น ‘ผู้ทำลาย’ อาศัยช่องโหว่เทคโนโลยี
เหยา เฉียน ไม่ใช่ข้าราชการธรรมดา แต่เขาคือผู้เชี่ยวชาญด้านบล็อกเชนระดับแถวหน้าของประเทศ ทว่าเขากลับใช้ความรู้ความเชี่ยวชาญนี้ในทางที่ผิด โดยรับสินบนจากกลุ่มนักธุรกิจที่ต้องการวิ่งเต้นทางกฎหมายและการเข้าถึงตลาดคริปโตฯ
จุดที่น่าตกตะลึงคือวิธีการซ่อนเงิน เหยา เฉียน เข้าใจดีว่าเงินสดตรวจสอบง่าย เขาจึงเลือกรับสินบนเป็น Ethereum (ETH) จำนวนกว่า 2,000 เหรียญ (มูลค่ากว่า 60 ล้านหยวนในช่วงพีค) และซุกซ่อนกุญแจส่วนตัว (Private Keys) ไว้ในHardware Wallets จำนวน 3 อัน ที่มีลักษณะเหมือน USB Drive ธรรมดาๆ โยนทิ้งไว้ในลิ้นชักโต๊ะทำงาน
“กระเป๋าใบเล็กๆ ที่ดูไม่มีค่า 3 อันนี้ บรรจุเงินมูลค่าหลายสิบล้านหยวนเอาไว้” เจ้าหน้าที่จากคณะกรรมาธิการตรวจสอบวินัยส่วนกลาง (CCDI) กล่าว
ย้อนเกล็ดด้วย Blockchain อาชญากรรมที่ไร้ที่ซ่อน
เหยา เฉียน มั่นใจว่าโลกคริปโตฯ คือหลุมหลบภัยที่สมบูรณ์แบบด้วยความเป็นนิรนาม (Anonymity) แต่เขาลืมความจริงพื้นฐานข้อหนึ่งที่ตัวเองน่าจะรู้ดีที่สุด นั่นคือ “ความโปร่งใสของบล็อกเชน” (Transparency)
ทีมสอบสวนจีนใช้วิธีการทางนิติวิทยาศาสตร์ขั้นสูง แกะรอยธุรกรรมย้อนหลัง (On-chain Analysis) จนสามารถปะติดปะต่อเส้นทางการเงินได้ทั้งหมด แม้ เหยา เฉียน จะพยายามสร้างเลเยอร์อำพรางด้วยการโอนผ่านบัญชีม้าของญาติและคนสนิทถึง 4 ชั้น แต่เจ้าหน้าที่ก็เจาะทะลุเกราะกำบังเหล่านั้นได้
หลักฐานชิ้นสำคัญที่มัดตัวเขาคือ “วิลล่าหรูในปักกิ่ง” มูลค่ากว่า 20 ล้านหยวน (ราว 100 ล้านบาท) ที่ยังสร้างไม่เสร็จ โดยพบว่าเงินที่นำมาซื้อวิลล่าหลังนี้ มาจากการแปลงสินทรัพย์ดิจิทัลที่ได้จากสินบนนั่นเอง
เครือข่ายสินบน ลูกน้องคนสนิทเป็น ‘คนกลาง’
การสืบสวนยังลากไส้ไปถึง เจียง กั๋วชิง ลูกน้องคนสนิทที่ติดตาม เหยา มาจากธนาคารกลางสู่คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์ (CSRC) ซึ่งสารภาพว่าเป็นผู้เปิดกระเป๋าเงินดิจิทัลเพื่อรับเหรียญจากนักธุรกิจ ก่อนจะโอนเข้ากระเป๋าส่วนตัวของเหยา
พฤติการณ์คือการ “ขายอำนาจแลกเหรียญ” โดยในปี 2561 นายเหยาใช้อิทธิพลช่วยบริษัทเอกชนรายหนึ่งให้ออกเหรียญ (Token Issuance) และระดมทุนได้สำเร็จ แลกกับค่านายหน้าเป็น Ethereum จำนวนมหาศาล
บทเรียนราคาแพงเมื่อ "คริปโต" ไร้ค่าถ้า ‘Cash Out’ ไม่ได้
เจ้าหน้าที่ชุดสืบสวนทิ้งท้ายไว้อย่างน่าสนใจว่า คดีนี้ให้บทเรียนสำคัญ “คริปโทเคอร์เรนซีจะไร้ประโยชน์ทันทีหากไม่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ และเมื่อใดที่สินทรัพย์เสมือนถูกแปลงเป็นสินทรัพย์จริง เมื่อนั้นธาตุแท้ก็จะถูกเปิดเผย”
แม้ เหยา เฉียน จะถูกขับออกจากพรรคคอมมิวนิสต์และส่งฟ้องดำเนินคดีอาญาไปแล้ว แต่ความฝันของจีนในโครงการ Digital Yuan ยังคงเดินหน้าต่อ โดยธนาคารกลางจีนเพิ่งเปิดตัวระบบใหม่ให้ดอกเบี้ยเงินฝาก e-CNY เมื่อต้นปี เพื่อเร่งการใช้งานให้ทัดเทียมยักษ์ใหญ่อย่าง Alipay และ WeChat Pay ท่ามกลางบาดแผลฉกรรจ์ที่ "บิดาผู้ให้กำเนิด" ได้ฝากเอาไว้
