กลับมาที่บทเรียนการเมืองอุดมคติ จากการ์ตูนเรื่อง Prince of Egypt ครับ
1.การปกครองอย่างกดขี่ สร้างความทุกข์แก่ผู้คนมากมาย ในดินแดนอียิปต์ ฟาโรห์เป็นผู้ปกครอง มีชาวฮีบรูเป็นทาส ทำงานโดยเอาดินกับฟางผสมกันเป็นก้อนอิฐ “สร้าง” สิ่งต่างๆมากมาย กลุ่มชาวอียิปต์ใช้อำนาจปกครอง “กดขี่” ให้ทาสทำงานไป ใครขัดขืนก็ถูกลงโทษ โมเสสเป็นชาวฮีบรู ที่เจ้าหญิงเก็บได้ตั้งแต่เด็กและเติบโตในวังอย่างเจ้าชาย แต่เมื่อรู้ตัวว่า จริงๆแล้วเขาไม่ใช่เจ้าชายอียิปต์ แต่เป็นดังทาสชาวฮีบรู เขาก็เริ่มรู้สำนึก และเห็นว่าพี่น้องที่เป็นทาสนั้น ถูกกดขี่จนขาดศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ เขาต่อสู้ทหารที่ข่มเหงทาสจนทหารตาย เขาจึงต้องหนีไป
2.ความเชื่อ และความมุ่งมั่น ทำให้เกิดความกล้าที่จะทำงานยิ่งใหญ่ แม้ในสภาพที่จำกัด เขากลายเป็นผู้เลี้ยงแกะในดินแดนที่ห่างไกล แล้ววันหนึ่ง พระเจ้าทรงมีบัญชาถึงเขาว่า ชาวฮีบรูได้ร่วมใจกันอธิษฐานพระเจ้ามากมายเพื่อให้ปลดปล่อยชาวฮีบรูให้ได้รับเสรีภาพ ไม่ถูกกดขี่ต่อไป เขาเองก็ทูลพระเจ้าว่า เขาคงทำไม่ได้ จะไปตอบโต้กับฟาโรห์ผู้ยิ่งใหญ่ได้อย่างไร ? พระเจ้าตรัสกับเขาว่า “ในมือเจ้ามีอะไร?” เขาทูลว่า “ไม้เท้า พระเจ้าข้า” พระเจ้าตรัสว่าไม้เท้านั่นแหละพอแล้ว
ผมถือว่าเรื่องตรงนี้เป็นบทเรียนที่สำคัญมากในชีวิต ในหลายครั้งที่เรารู้สึกว่า เราจะทำงานของเราได้ดีกว่านี้ถ้าอุปกรณ์ดีกว่านี้ ผู้ร่วมทำงานพร้อมกว่านี้ สถานการณ์ดีกว่านี้ ฯลฯ แต่เมื่อนึกถึงที่พระเจ้าบอกกับโมเสสว่า “สิ่งที่มีนั่นแหละ พอแล้ว !!” ทำให้เราพร้อมเดินหน้าอย่างมั่นใจและมีกำลังใจอย่างยิ่ง (เพราะสิ่งที่เรามี ย่อมดีกว่าไม้เท้าอยู่แล้ว) ทุกอย่างเริ่มที่ความเชื่อ หากมีความเชื่อที่มั่นคง เราย่อมมุ่งมั่นทำทุกอย่างที่ยิ่งใหญ่ได้สำเร็จแม้จะมีข้อจำกัดมากมาย
3.สิ่งหนึ่งที่ไม่มีใคร แม้มีอำนาจเท่าใด เอาจากเราไปได้ คือ ความเชื่อ และความหวัง โมเสสไปอยู่ท่ามกลางชาวฮีบรู แปลงน้ำในแม่น้ำให้เป็นโลหิตเพื่อสำแดงอานุภาพให้ฟาโรห์ได้เห็น แต่วิทยากลชาวอียิปต์ก็ทำได้เช่นเดียวกัน ชาวฮีบรูก็ทักว่า “โมเสส เราจะทำอย่างไรได้ ฟาโรห์ก็ยังมีอำนาจเหนือเราอยู่ดี” โมเสสบอกกับชาวฮีบรูทุกคนว่า “จริงอยู่ที่ฟาโรห์ยังมีอำนาจเหนือเรา เขาอาจเอาทรัพย์สินของเราไปได้ เอาลูกหลานของเราไปได้ เอาเสรีภาพของเราไปได้ แต่มีสิ่งที่เขาจะเอาจากเราไปไม่ได้ คือความเชื่อและความหวังของเรา” ความหวังย่อมยังอยู่กับเราเสมอ ตราบเท่าที่เราบยังไม่ท้อแท้เกินไป
4.แม้กำลังจะน้อย แต่พระเจ้าจะสถิตอยู่กับผู้ชอบธรรม แม้ชาวฮีบรูจะไม่เคยได้ฝึกเป็นนักรบ เทียบกับชาวอียิปต์ที่มีกองกำลังที่เกรียงไกร แต่พระเจ้าก็สถิตอยู่ด้วย สร้างปรากฏการณ์มากมาย ทั้งลูกเห็บไฟ กบ แมลง ฯลฯ และแม้ฟาโรห์จะนำกำลังทหารไล่ชาวบ้านไปจนมุมที่ทะเลแดง พระเจ้ายังได้ช่วยนำให้แหวกทะเลแดงเพื่อช่วยบรรดาชาวฮีบรูนับล้านคนให้ผ่านทะเลแดงไปได้
5.แม้ผู้มีอำนาจจะยิ่งใช้อำนาจอย่างขาดคุณธรรม ก็เพียงแต่นำไปสู่ความสูญเสียมากขึ้น แต่ธรรมะย่อมชนะอยู่ดี ฟาโรห์ได้ใช้อำนาจเพื่อปกป้องอำนาจของตนอย่างไร้คุณธรรม เมื่อมีการขัดขืน นำโดยโมเสส ฟาโรห์ก็ยิ่งกดขี่ ชาวฮีบรูมากขึ้น ให้ทำอิฐจำนวนมากขึ้น เพื่อให้ประชาชนรู้สึกว่า การขัดขืนนั้น จะทำให้เกิดความลำบากมากขึ้น แต่พระเจ้าก็อยู่เคียงข้างผู้เชิดชูหลักคุณธรรม มีเหตุการณ์ที่แสดงอานุภาพของพระเจ้ามากมายที่เป็นบทเรียนแก่ฟาโรห์ผู้บ้าอำนาจ ฟาโรห์ก็ยังเลือกที่จะใจแข็ง ตอบโต้อย่างรุนแรง ก็นำไปสู่ความเสียหายที่รุนแรงขึ้นเท่านั้น
ผมยังเชื่อในหลัก “แผ่นดินธรรม แผ่นดินทอง” แผ่นดินใดเป็นธรรม แผ่นดินนั้นจะเป็นทอง แผ่นดินที่ขาดธรรม แผ่นดินนั้นก็ลำบาก มองรอบๆตัว ดินแดนที่ผู้นำแสวงอำนาจเพื่อตนเอง ก็เป็นดินแดนที่ประชาชนลำบากยากจน และผู้ปกครองก็ไม่สามารถรักษาอำนาจได้ในระยะยาวอยู่ดี ไม่ว่าจะเป็นอิรัค หรือพม่า ก็จะเห็นว่า ผู้ปกครองเผด็จการก็ไม่สามารถรักษาอำนาจได้อย่างยั่งยืน และแม้มาดูผู้นำสิงคโปร์ ก็จะเห็นว่าที่เขาบริหารประเทศได้ก้าวหน้า ก็ด้วยสติปัญญา ความมุ่งมั่น และความสัตย์ซื่อ เขาสร้างความมั่งคั่งให้ประเทศอย่างสุจริต ดังจะเห็นจากความมั่งคั่งของกองทุนเทมาเส็คซึ่งเป็นของรัฐบาลไม่ใช่ของส่วนตัวแต่อย่างใด ประเทศเขามั่งคั่งจนผู้คนเสียภาษีสูงสุดเพียง 20-22% เท่านั้น เทียบกับบ้านเรา 30-37% ก็ดูมีแนวโน้มจะไม่พอ ตามข่าวว่าเงินคลังเริ่มฝืด ! ช่วยกันให้แผ่นดินไทยเป็นแผ่นดินธรรม แล้วจะเป็นแผ่นดินทองครับ
มนตรี ศรไพศาล(montree4life@yahoo.com)