ชุมพร - เปิดโจทย์ใหญ่ เสนอทบทวนสนามแข่งเรือ “ขึ้นโขนชิงธง” ชี้พื้นที่เดิม มีข้อจำกัดด้านพื้นที่ การจราจร ที่จอดรถ การรองรับประชาชน ยื่นข้อเสนอย้ายไปจัดที่ “คลองในหลวง” โครงการแก้มลิงหนองใหญ่ เพื่อรองรับการเติบโตของงานในอนาคต
สำหรับการแข่งขันเรือยาว “ขึ้นโขนชิงธง” ซึ่งองค์การบริหารส่วนจังหวัดชุมพรจัดขึ้น ถือเป็นงานประเพณีสำคัญของจังหวัดชุมพร ที่มีประชาชนและนักท่องเที่ยวเดินทางเข้าร่วมเป็นจำนวนมากในแต่ละปี แต่ปีนี้ผู้จัดงานต้องแก้โจทย์ใหญ่ เมื่อขนาดของงานขยายตัวจากกิจกรรมประเพณีในระดับท้องถิ่นไปสู่กิจกรรมที่ดึงดูดผู้ชมจากต่างจังหวัดมากขึ้น จึงเกิดข้อเสนอให้จังหวัดชุมพรทบทวนความเหมาะสมของพื้นที่จัดงานเดิมว่า สามารถรองรับจำนวนผู้เข้าร่วมงานที่เพิ่มขึ้นในอนาคตได้มากน้อยเพียงใด
ประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาพิจารณา ได้แก่ พื้นที่รองรับผู้ชมที่มีข้อจำกัด การจราจรในช่วงก่อนและหลังการแข่งขัน ปัญหาที่จอดรถ การเดินทางเข้า–ออกพื้นที่ ตลอดจนการจัดระบบบริการประชาชนและการเข้าถึงของรถฉุกเฉินในกรณีเกิดเหตุจำเป็น หนึ่งในแนวคิดที่มีการเสนอให้ศึกษาความเป็นไปได้ คือพื้นที่ “คลองในหลวง” บริเวณศาลาทรงงาน สะพานชมกวาง อาคารศูนย์เรียนรู้ 8 เหลี่ยม และศูนย์เรียนรู้ศาสตร์พระราชา ภายในโครงการพัฒนาพื้นที่ตามพระราชดำริในหลวงรัชกาลที่ 9 หรือพื้นที่แก้มลิงหนองใหญ่ ต.บางลึก อ.เมืองชุมพร
เหตุผลสำคัญของข้อเสนอดังกล่าว คือ ลักษณะพื้นที่และแนวคลองที่ทอดยาว สามารถเปิดโอกาสให้สามารถออกแบบผังรองรับการแข่งขันและผู้ชมได้เป็นระบบมากกว่าพื้นที่เดิม ทั้งจุดจอดรถ ทางเข้า–ออก จุดชมการแข่งขัน พื้นที่บริการอาหาร ห้องน้ำ จุดปฐมพยาบาล พื้นที่สื่อมวลชน จุดรักษาความปลอดภัย รวมถึงช่องทางสำหรับรถฉุกเฉิน
อย่างไรก็ตาม แนวคิดดังกล่าวยังอยู่ในลักษณะ ข้อเสนอเพื่อให้ศึกษาความเป็นไปได้ ไม่ใช่ข้อสรุปว่าจะมีการย้ายสนามแข่งขัน โดยการตัดสินใจจำเป็นต้องพิจารณาทั้งด้านวิศวกรรม ผังพื้นที่ การระบายน้ำ ระบบสาธารณูปโภค การจราจร และผลกระทบต่อชุมชนอย่างรอบด้าน
และอีกประเด็นหนึ่งที่ถูกจับตามองคือ หากงานมีผู้เข้าร่วมเพิ่มขึ้น การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าด้วยการจัดระบบจราจรในแต่ละปีอาจไม่เพียงพอ จึงมีข้อเสนอให้จังหวัดพิจารณาแนวทางการออกแบบพื้นที่จัดงานใหม่ทั้งระบบ โดยเฉพาะการวางระบบจอดรถและเส้นทางเข้า–ออกตั้งแต่ต้น เพื่อป้องกันการกระจุกตัวของรถยนต์และประชาชน รวมถึงต้องคำนึงถึงเส้นทางสำหรับรถพยาบาลและรถฉุกเฉิน หากเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุการณ์ฉุกเฉินในช่วงที่มีผู้คนหนาแน่น หากพื้นที่ใหม่มีศักยภาพเพียงพอ การจัดงานอาจสามารถรองรับผู้ชมจำนวนมากได้โดยไม่เกิดความแออัดเท่าพื้นที่ที่มีข้อจำกัดด้านกายภาพ
อีกประเด็นที่ถูกเสนอคือ การนำจุดเด่นของพื้นที่หนองใหญ่มาเชื่อมโยงกับการแข่งขันเรือยาว โดยเฉพาะเรื่องโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริและศาสตร์พระราชาด้านการบริหารจัดการน้ำ
แนวคิดดังกล่าวอาจทำให้งานขึ้นโขนชิงธงมีมิติด้านการท่องเที่ยวและการเรียนรู้เพิ่มขึ้น จากเดิมที่ผู้มาเยือนเดินทางมาชมการแข่งขันเพียงอย่างเดียว สามารถเชื่อมโยงไปยังแหล่งเรียนรู้ การบริหารจัดการน้ำ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และกิจกรรมทางวัฒนธรรมของจังหวัดได้
ทั้งนี้ การพัฒนางานไปสู่เทศกาลขนาดใหญ่จำเป็นต้องวางระบบรองรับให้สอดคล้องกัน ทั้งพื้นที่จัดกิจกรรม ตลาดสินค้าและอาหารท้องถิ่น กิจกรรมวัฒนธรรม พื้นที่เรียนรู้สำหรับเยาวชน ตลอดจนระบบขนส่งและที่จอดรถ
ข้อเสนอสำคัญจึงไม่ใช่การตัดสินใจทันทีว่า “ต้องย้าย” หรือ “ไม่ย้าย” แต่เป็นการให้จังหวัดและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องศึกษาข้อมูลอย่างเป็นทางการ โดยนำพื้นที่เดิมและพื้นที่ทางเลือกมาเปรียบเทียบกันบนพื้นฐานข้อมูลจริง และสิ่งที่ควรพิจารณา ได้แก่ ศักยภาพการรองรับผู้ชม การจราจรและระบบขนส่ง ที่จอดรถ การเข้าถึงของรถฉุกเฉิน ระบบไฟฟ้า น้ำประปา ห้องน้ำ การจัดการขยะ ระบบสื่อสาร ความปลอดภัย ตลอดจนผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม
นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอให้เปิดเวทีรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคประชาชน ผู้ประกอบการ ตัวแทนชุมชน และผู้เกี่ยวข้อง เพื่อให้การตัดสินใจเรื่องสนามแข่งขันในอนาคตเกิดจากข้อมูลและการมีส่วนร่วม เพราะการแข่งขัน “ขึ้นโขนชิงธง” ไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมของหน่วยงานผู้จัด แต่เป็นประเพณีสำคัญของจังหวัดชุมพร การกำหนดทิศทางของงานจึงอาจต้องมองไปไกลกว่าการจัดการแข่งขันในแต่ละปี
โจทย์ใหญ่ของชุมพร จึงอาจไม่ใช่ “ย้ายหรือไม่ย้าย” แต่คือ “สนามแบบไหนรองรับอนาคตได้ดีที่สุด” หากผลการศึกษาพบว่าพื้นที่เดิมยังสามารถพัฒนาและแก้ข้อจำกัดได้ ก็สามารถนำข้อมูลมาใช้วางแผนปรับปรุงให้เหมาะสม ขณะที่หากพื้นที่คลองในหลวง–แก้มลิงหนองใหญ่มีศักยภาพมากกว่า ก็สามารถนำข้อมูลดังกล่าวเข้าสู่กระบวนการพิจารณาต่อไป


