ปลุก "บ้านชาร์เตอร์ดแบงก์” สู่ “ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบภูเก็ต” เปิดพื้นที่สร้างสรรค์ ปั้นย่านเศรษฐกิจสร้างสรรค์เชื่อมย่านเมืองเก่า

บ้านทรงสไตล์สถาปัตยกรรมชิโนโคโรเนียล สีเหลืองนวลตา ตั้งเด่นเป็นสง่าอยู่กลางสนามหญ้าขนาดใหญ่ บนเนื้อที่กว่า 6 ไร่ บนถนนดำรง ต.ตลาดใหญ่ อ.เมือง จ.ภูเก็ต ถูกปลุกให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง หลังบ้านสวยงามที่ทรงคุณค่าทางสถาปัตยกรรมหลังนี้ ถูกทิ้งให้ร้างมาเป็นเวลานานหลายสิบปี เมื่อองค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต (อบจ.ภูเก็ต) ร่วมกับ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน) หรือ CEA ร่วมกันปลุกปั้นบ้านหลังงาม อายุกว่า 60 ปี เปิดเป็น “ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบภูเก็ต หรือ TCDC ภูเก็ต


ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ ภูเก็ต หรือ TCDC ภูเก็ต เกิดขึ้นจากความตั้งใจของ อบจ.ภูเก็ต และ CEA ที่ต้องการให้เป็นพื้นที่สร้างสรรค์แห่งใหม่ของจังหวัดภูเก็ต วางบทบาทเป็น Tourism Lab พื้นที่กลางสำหรับการเรียนรู้ ทดลอง และพัฒนา นวัตกรรมสร้างสรรค์ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเป็นเมืองท่องเที่ยวระดับโลก และเมืองที่น่าอยู่สำหรับคนภูเก็ต ขณะเดียวกันก็เป็นบ้านของประชาชนกว่าหนึ่งล้านคน เพราะการพัฒนาเมืองในอนาคต ไม่ใช่เพียงการรองรับนักท่องเที่ยว แต่ต้องสร้างคุณภาพชีวิต โอกาสทางเศรษฐกิจ และพื้นที่สร้างสรรค์ที่คนในเมืองสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้


TCDC ภูเก็ต จึงทำหน้าที่เป็นพื้นที่กลาง ที่เปิดโอกาสให้ภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชน นักสร้างสรรค์ และประชาชน ได้ร่วมกันคิด ทดลอง และพัฒนาต้นแบบใหม่ ๆ ที่สามารถต่อยอดสู่การพัฒนาเมืองและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของภูเก็ต เป็น "บ้าน" ของการเรียนรู้และความคิดสร้างสรรค์แห่งใหม่ ภายในประกอบด้วย ห้องสมุด ที่รวบรวมทรัพยากรด้านการออกแบบและความคิดสร้างสรรค์ กว่า 1,000 รายการ พื้นที่ Visual Lab สำหรับงานสื่อสร้างสรรค์ ตลอดจนพื้นที่จัดนิทรรศการ เสวนา เวิร์กชอป และกิจกรรมสาธารณะ


โดยทำเลที่ตั้ง ยังสามารถเชื่อมโยงย่านเมืองเก่า และย่านชุมชนโดยรอบ ทำให้ศูนย์ TCDC แห่งนี้เป็นพื้นที่กลางสำหรับการพัฒนาย่านสร้างสรรค์ที่เชื่อมโยงทั้งการท่องเที่ยว และการอยู่อาศัยเข้าด้วยกันอย่างลงตัว


ย้อนกลับไป บ้านพักผู้จัดการชาร์เตอร์ดแบงก์ ถูกสร้างขึ้นในช่วงยุคทองของเหมืองThe Chartered Bank ได้มาเปิดสาขาแห่งแรกในภูเก็ต เมื่อปี พ.ศ. 2450 บริเวณตลาดทุ่งคา ในตัวเมืองภูเก็ต ปัจจุบัน คือ สี่แยกที่ถนนภูเก็ตตัดกับถนนพังงงา เมื่อมีสาขาธนาคารเกิดขึ้น จึงได้สร้างบ้านพักสำหรับผู้บริหารหรือผู้จัดการธนาคารขึ้น เป็นอาคารบ้านสองชั้นในสไตล์ชิโนโคโรเนียล เมื่อหมดยุคทองเหมืองแร่ ธนาคารชาร์เตอร์ดได้ปิดตัวลง บ้านหลังนี้จึงถูกขึ้นทะเบียนเป็นที่ราชพัสดุ และถูกปล่อยรกร้างตั้งแต่นั้นมาหลาบสิบปี


จนกรมธนารักษ์ มีนโยบายในการนำที่ราชพัสดุแปลงที่มีศักยภาพในภูเก็ต มาเปิดประมูลให้เอกชนเข้ามาลงทุน บ้านพักผู้จัดการธนาคารชาร์เตอร์ดเป็นหนึ่งในแปลงที่เอกชนมองเห็นศักยภาพ สายการบินบางกอกแอร์ชนะการประมูล แต่ก็ไม่ได้ลงทุนและพัฒนาที่ดินดังกล่าว และได้ทำเรื่องคืนให้กับกรมธนารักษ์ เมื่อปลายปี 2558 ทำให้บ้านหลังนี้ถูกปล่อยทิ้งร้างมาเป็นเวลายาวนาน


ต่อมา ผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ต สมัย นายนรภัทร ปลอดทอง มีแนวคิดที่จะปรับปรุงบ้านหลังนี้ เป็นบ้านสำหรับรองรับแขกบ้านแขกเมือง ด้วยการปรับปรุงตัวบ้านที่อยู่ในสภาพชำรุดและพื้นที่รอบตัวบ้านให้สวยงาม รวมไปถึงเป็นพื้นที่สำหรับทำกิจกรรมต่างๆ พร้อมทั้งของบประมาณมาปรับปรุง จนมีการเปลี่ยนผู้ว่าฯ และถูกปล่อยร้างมาตลอด นายณรงค์ วุ่นซิ้ว ผู้ว่าฯภูเก็ต ได้สานต่อแนวคิด มอบหมายให้เทศบาลนครภูเก็ตมาดูแลไม่ให้เป็นพื้นที่รกร้าง พร้อมทั้งให้ทางโยธาธิการและผังเมืองภูเก็ตทำการออกแบบปรับปรุงพร้อมทั้งของบประมาณมาดำเนินการ เพื่อให้เป็นแลนด์มาร์ก และสวนสาธารณะเชื่อมต่อกับย่านเมืองเก่าภูเก็ต ซึ่งตั้งอยู่ไม่ไกลกัน


จังหวัดภูเก็ตได้รับงบประมาณปี 2565 จำนวน 28 ล้านบาท เพื่อดำเนินโครงการพัฒนาเมืองเพื่อการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในเขตเทศบาลนครภูเก็ต (บ้านชาร์เตอร์ดแบงก์) โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาพื้นที่บริเวณบ้านชาร์เตอร์ดแบงก์เพื่ออนุรักษ์อาคารทางวัฒนธรรมให้คงอยู่ ให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญของเมืองภูเก็ต และจังหวัดภูเก็ต เป็นแหล่งรวบรวมความรู้ทางประเพณี ศิลปวัฒนธรรม วิถีชีวิตของคนภูเก็ตในระดับเมือง รวมทั้งรองรับนักท่องเที่ยวในอนาคต


จังหวัดภูเก็ต จึงได้ว่าจ้าง บริษัท บ้านอุ่นสุข การก่อสร้าง จำกัด ดำเนินการปรับปรุงในวงเงินค่าก่อสร้าง 26 ล้านบาท แล้วเสร็จ ในช่วงต้นปี 2566 และมอบหมายให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดจัดทำแผนในการบริหารจัดการและดูแลพื้นที่โครงการ โดยคำนึงถึงการใช้ประโยชน์ของพื้นที่ร่วมกันของประชาชน


อบจ.ภูเก็ต จึงจับมือ CEA เปิดเป็นเนรมิตรบ้านหลังนี้เปิด “ศูนย์ออกแบบสร้างสรรค์ภูเก็ต” หรือ TCDC ภูเก็ต เป็นพื้นที่สร้างสรรค์แห่งใหม่ของภูเก็ต ปันพื้นที่เศรษฐกิจสร้างสรรค์เชื่อมโยงกับย่านเมืองเก่าภูเก็ต โดยได้เปิดให้บริการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา


บ้านหลังงาม ได้ถูกเปลี่ยนผ่านจากบ้านที่ถูกปล่อยให้รกร่าง จนสวยงาม ทรงคุณค่าทางสถาปัตยกรรม นำมาสู่ที่ตั้งของ “ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบภูเก็ต” หรือ TCDC ภูเก็ต พื้นที่สร้างสรรค์ สำหรับการเรียนรู้ ทดลอง และพัฒนา นวัตกรรมสร้างสรรค์ ของภูเก็ต