รพ.สต.หนองปรือ คว้ารางวัลชนะเลิศ หนังสั้น เรื่อง “ตุ๊กตามอมแมม” ในงานเครือข่ายวิชาการสาธารณสุข จ.ตรัง ปี 2569 หวังสะท้อนชีวิตของผู้ป่วยจิตเวช เพื่อให้ได้รับการยอมรับจากคนในชุมชน
ภาพยนตร์สั้นสะท้อนสังคม (Short Film) หรือ หนังสั้น เรื่อง “ตุ๊กตามอมแมม” : เมื่อความเข้าใจคือยารักษาใจที่ดีที่สุดสำหรับผู้ป่วยจิตเวชในชุมชน ซึ่ง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) หนองปรือ อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง เป็นผู้สรรสร้าง โดยมี นายนฤเทพ เทพส่ง เจ้าพนักงานเภสัชกรรมปฏิบัติงาน เป็นผู้ผลิต และ นางสาวหทัยชนก ชำนาญ ผู้อำนวยการ รพ.สต.หนองปรือ เป็นผู้อำนวยการสร้าง สามารถคว้ารางวัลชนะเลิศ งานเครือข่ายวิชาการสาธารณสุข จังหวัดตรัง ประจำปี 2569
จุดเริ่มต้นของหนังสั้นเรื่องนี้มาจากเรื่องจริงที่พบเห็นได้ในหลายชุมชน นั่นคือ การมีผู้ป่วยจิตเวชอาศัยอยู่ร่วมกับคนทั่วไป พวกเขาใช้ชีวิตประจำวัน เดินไปมาในหมู่บ้าน โดยไม่ได้สร้างความเดือดร้อน หรือเป็นอันตรายต่อใคร แต่กลับมักถูกมองข้าม และไม่ได้รับสิทธิที่ควรจะเป็น สาเหตุหลักมาจากคนส่วนใหญ่ในสังคมยังคงมีความหวาดระแวง ตีตรา และเลือกที่จะหลีกเลี่ยงการปฏิสัมพันธ์ด้วย ทางทีมผู้สร้างจึงเกิดแรงบันดาลใจที่จะใช้ผลงานชิ้นนี้เป็นสื่อกลาง เพื่อสะท้อนภาพความเป็นจริงที่เกิดขึ้น และกระตุ้นให้สังคมหันกลับมามองผู้ป่วยกลุ่มนี้ ด้วยความเข้าใจและการยอมรับมากยิ่งขึ้น
สำหรับเรื่อง "ตุ๊กตามอมแมม" จะเป็นการเล่าเรื่องราวของ “ป้าละเอียด” หญิงวัย 50 ปี ที่มีร่างกายมอมแมม และผมเผ้ายุ่งเหยิง เธอเป็นบุคคลที่ชาวบ้านพยายามหลีกเลี่ยง และถูกตราหน้าว่า เป็นคนบ้าอันตราย ภาพชินตาของทุกคนคือ เธอมักจะเอาแต่นั่งพึมพำ และกอดตุ๊กตาเปื้อนโคลนไว้แน่นตลอดเวลา สังคมผลักไสและรังเกียจเธอ เพราะความมอมแมมที่มองเห็นด้วยตา โดยไม่เคยมีใครรับรู้ความจริงที่ซ่อนอยู่ จนกระทั่ง “หมอมุ้ย” เจ้าหน้าที่สาธารณสุขคนใหม่ได้เข้ามาสืบหาความจริง และพบว่าเบื้องหลังอาการทางจิตของ “ป้าละเอียด” คือบาดแผลและรอยบาปในอดีต จากการสูญเสียลูกสาวอันเป็นที่รัก
จุดเปลี่ยนสำคัญของชุมชนเกิดขึ้นเมื่อ “น้องพลอย” เด็กหญิงในหมู่บ้านหายตัวไป ชาวบ้านต่างปักใจเชื่อและโกรธแค้นว่าเป็นฝีมือของ “ป้าละเอียดฎ แต่ความจริงที่ซ่อนอยู่ในป่าละเมาะกลับกลายเป็นว่า “ป้าละเอียด” คือคนที่ยอมเจ็บตัวและเอาชีวิตเข้าแลก เพื่อช่วยเหลือ “น้องพลอย” ให้รอดพ้นจากชายขี้ยาที่พยายามลักพาตัว เหตุการณ์นี้ลบภาพจำที่บิดเบี้ยว ทำให้ชาวบ้านที่เคยรังเกียจเธอ เปลี่ยนมาเป็นความรู้สึกผิดและขอบคุณ นำไปสู่บทสรุปที่งดงาม เมื่อทุกคนในชุมชนหันมาช่วยกันดูแล “ป้าละเอียด” ร่วมกับทีมสาธารณสุข เพื่อให้เธอได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี และไม่หลงเหลือความโดดเดี่ยวอีกต่อไป
แก่นสำคัญของหนังสั้นเรื่อง "ตุ๊กตามอมแมม" นี้ นางสาวหทัยชนก ชำนาญ ผู้อำนวยการ รพ.สต.หนองปรือ ระบุว่า ต้องการชวนผู้ชมให้มาตั้งคำถามสำคัญว่า "ในโลกที่ขับเคลื่อนด้วยเปลือกนอก... เรามักตัดสินคุณค่าของคนจากสิ่งที่ตาเห็น" และ "เราตัดสินคุณค่าของความเป็นมนุษย์กันที่ภายนอกได้จริงเหรอ?" โดยมุ่งหวังที่จะสื่อสารข้อความหลักว่า ยาที่สำคัญที่สุดของผู้ป่วยจิตเวช ไม่ได้อยู่ในซองยา แต่ "ความเข้าใจ... คือยารักษาใจที่ดีที่สุด" เพราะเมื่อผู้ป่วยได้รับการยอมรับจากคนในชุมชน แผลในใจที่เคยมองไม่เห็นก็จะค่อยๆ สมานตัวลงได้เอง