ตรัง - WWF ประเทศไทย จัดทำโครงการ “Pak Meng Model” ริมชายหาดชื่อดังของเมืองตรัง ต้นแบบการจัดการขยะชายฝั่งตามแนวเศรษฐกิจหมุนเวียน แก้ปัญหาขยะพลาสติกคุกคามหญ้าทะเล–พะยูน
วันนี้ (4 ก.พ.) ที่ห้องประชุม Seagrass Hall ดูก็อง วิลแลจ ตำบลไม้ฝาด อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง นายอภิชาติ สาราบรรณ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง เป็นประธานในพิธีปิดโครงการ Pak Meng Model หนึ่งในชายหาดชื่อดังของจังหวัดตรัง ภายใต้แนวคิด “พลิกวิกฤตพลาสติกเพื่อสิ่งแวดล้อมให้ชุมชนร่วมสานต่อ” โดยการดำเนินงานของ WWF ประเทศไทย และภาคีเครือข่าย
ทั้งนี้ เพื่อยกระดับชุมชนและเยาวชนให้เป็นกลไกหลักในการลดขยะจากต้นทาง พร้อมติดตั้งถังแยกขยะในพื้นที่สาธารณะและโรงเรียนรวม 24 จุด จนสามารถรวบรวมขยะคัดแยกได้กว่า 2,500 กิโลกรัม ภายใน 6 เดือน นอกจากนั้น ยังมีการอบรมอาสาสมัครชุมชนอย่างน้อย 18 คน และขับเคลื่อนแนวคิด School Zero Waste เพื่อช่วยลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวอย่างเห็นผล
ส่วนภาคการท่องเที่ยวบริเวณหาดปากเมง ผู้ประกอบการร้านอาหาร จำนวน 16 แห่ง ก็ได้เข้าร่วมลดการใช้พลาสติก จนสามารถลดขวดน้ำพลาสติกได้ราว 1,600 ขวดต่อสัปดาห์ พร้อมพัฒนาแนวคิดจุดเติมน้ำ (Refill Station) เพื่อช่วยลดขยะชายฝั่งและต้นทุนในระยะยาว
ขณะเดียวกัน WWF ยังได้เก็บข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์สนับสนุนการอนุรักษ์ โดยการสำรวจหญ้าทะเลรอบเกาะลิบง พบพื้นที่หญ้าทะเลกว่า 200-763 เฮกตาร์ และยืนยันว่าขยะพลาสติกขนาดเล็ก ยังคงเป็นภัยคุกคามสำคัญต่อพะยูน สัตว์อนุรักษ์ชื่อดังที่อยู่คู่กับจังหวัดตรัง ทั้งจากการบาดเจ็บ และการกินพลาสติก
หนึ่งในผลลัพธ์สำคัญของโครงการนี้ก็คือ การพัฒนา Pak Meng Model ต้นแบบการจัดการขยะชายฝั่งตามแนวเศรษฐกิจหมุนเวียน มีการจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนดูแลขยะอินทรีย์ ขยะรีไซเคิล น้ำมันพืชใช้แล้ว และซากอวนประมง คาดว่าจะช่วยลดขยะไหลลงทะเลได้ประมาณ 2,000 กิโลกรัมต่อเดือน พร้อมสร้างรายได้สีเขียวให้ชุมชน
นายเอกนฤน อริยวงศ์วิวัฒน์ ผู้อำนวยการส่วนงานอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง WWF ประเทศไทย กล่าวว่า โครงการนี้เกิดขึ้นจากบทเรียนกรณีพะยูน “มาเรียม” ที่เสียชีวิตจากขยะพลาสติกในปี 2563 จนนำไปสู่ความร่วมมือกับ WWF ประเทศเยอรมนี เพื่อวางระบบลดขยะจากบนบกไม่ให้ไหลลงทะเล
“สิ่งที่ WWF ต้องการมากที่สุดไม่ใช่แค่ผลลัพธ์ระยะสั้น แต่คือความยั่งยืน การสานต่อ และความรู้สึกเป็นเจ้าของของคนในพื้นที่ แม้โครงการจะจบ แต่ระบบและความร่วมมือยังเดินต่อได้ พร้อมย้ำว่า แม้ PreZero Dugong อาจสิ้นสุดตามกรอบเวลา แต่ได้ทิ้งมรดก เป็นระบบจัดการขยะ ความรู้ และบทบาทใหม่ของชุมชนในการดูแลทะเลตรั งและถิ่นอาศัยของพะยูนอย่างยั่งยืน พร้อมขยายผลไปยังพื้นที่ชายฝั่งฝั่งอันดามันในอนาคต”
ด้าน นายวินัย ชูเสียงแจ้ว อดีตกำนันตำบลไม้ฝาด กล่าวว่า แนวคิด Pak Meng Model เริ่มจากการชวนผู้ประกอบการเลิกใช้กล่องโฟม เปลี่ยนเป็นกล่องกระดาษและขวดแก้ว แม้ต้นทุนสูงกว่าในช่วงแรก แต่เมื่อมีการสนับสนุนและเห็นผลลัพธ์ชัดเจน ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม และต้นทุนที่ลดลง ผู้ประกอบการก็เปิดใจมากขึ้น
“ปี 2568 ร้านอาหาร 15 ร้าน ลดขยะขวดน้ำได้กว่า 11,700 ขวด หรือราว 400 กิโลกรัมต่อปี ส่วนปีนี้ตั้งเป้าลดให้ได้ถึง 1,000 กิโลกรัมต่อปี ซึ่งเป็นผลดีต่อทะเลและทุกคน”
