ตรัง - ศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 2 ตรัง ร่วมสืบสานพระราชเสาวนีย์ “พระพันปีหลวง” ในการอนุรักษ์กล้วยไม้รองเท้านารี 8 สายพันธุ์แหล่งใหญ่ของภาคใต้ และกล้วยไม้ป่า 74 สายพันธุ์ มิให้สูญหายไปจากธรรมชาติ
วันนี้ (5 ม.ค.) นางวรรณา พรหมบุญทอง ผู้อำนวยการศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 2 จังหวัดตรัง พร้อมด้วยนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร และเจ้าหน้าที่ นำชมโรงเรือนแหล่งขยายพันธุ์ กล้วยไม้รองเท้านารี จำนวน 8 สายพันธุ์ และกล้วยไม้ป่าหายาก จำนวน 74 สายพันธุ์ ที่ทางศูนย์ฯ ได้ร่วมสืบสานอนุรักษ์เอาไว้มิให้สูญหาย ตามพระราชเสาวนีย์ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และตามแนวพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โดยการรวมรวมสายพันธุ์ ขยายพันธุ์ และพัฒนาสายพันธุ์ ด้วยการเพาะเนื้อเยื่อในห้องปฎิบัติการ เพื่อแจกจ่ายให้กับชุมชน โรงเรียน และจำหน่ายให้แก่เกษตรกรที่สนใจนำไปปลูก เพื่อการอนุรักษ์ไม่ให้สูญหายไปจากธรรมชาติ และลดการเก็บจากป่าธรรมชาติ
ทั้งนี้ กล้วยไม้รองเท้านารี จำนวน 8 สายพันธุ์ ได้แก่ ม่วงสงขลา ขาวพังงา ขาวชุมพร เหลืองตรัง เหลืองกระบี่ ขาวสตูล ช่องอ่างทอง และคางกบใต้ โดยเฉพาะรองเท้านารีเหลืองกระบี่ ถือเป็นกล้วยไม้ทรงโปรดของ พระพันปีหลวง ลักษณะเด่นคือ เป็นกล้วยไม้ดิน แตกกอใหญ่ ใบสีเขียวมันไม่มีลาย ก้านดอกยาวแข็ง ชูดอกเดี่ยวขนาดใหญ่ (6-9 ซม.) สีเหลืองอมเขียว มีจุดประสีน้ำตาลแดงชัดเจน กลีบบนมีขอบสีขาว กลีบกระเป๋า (ถุง) สีเหลืองอมเขียว หรือน้ำตาลอมเหลือง เป็นมันเงา ซึ่งได้ทำการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ใช้เวลาประมาณ 9 เดือน จึงนำออกมาอนุบาลในโรงเรือน และเลี้ยงต่ออีกประมาณ 4 ปี จึงจะเริ่มออกดอก โดยปัจจุบันราคารองเท้านารีในตลาดกล้วยไม้ จะมีราคาสูงตั้งแต่หลักร้อยถึงหลักพัน แล้วแต่ความสมบูรณ์ของลำต้น สีสันและความสวยงามของช่อดอก
นางวรรณา พรหมบุญทอง ผู้อำนวยการศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 2 จังหวัดตรัง บอกว่า จุดเริ่มต้นเกิดจากการที่ทางศูนย์ฯ ได้รับทุนวิจัยจากคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ เพื่ออนุรักษ์กล้วยไม้รองเท้านารี ซึ่งเป็นไปตามพระราชเสาวนีย์ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อปี 2549 โดยการเก็บรวบรวมเพาะขยายพันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีพันธุ์พื้นเมืองภาคใต้ จำนวน 8 ชนิด หลังจากนั้นก็ได้มีโครงการตามพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชเข้ามาต่อยอด และเพิ่มกล้วยไม้ป่าหายากพันธุ์พื้นเมืองอีก 74 ชนิด พร้อมสนับสนุนไปให้โรงเรียน ชุมชน ท้องถิ่นต่างๆ นำไปปลูก เพื่อขยายพันธุ์ รวมทั้งมีการเพาะขยายพันธุ์และจำหน่ายให้แก่เกษตรกรที่สนใจด้วย
สำหรับชื่อของกล้วยไม้รองเท้านารีแต่ละชนิดนั้น มีการตั้งชื่อตามแหล่งที่พบ ซึ่งจะมีลักษณะใบ ช่อดอกและสี ที่สวยงามแตกต่างกันไป ส่วนใหญ่จะบานพร้อมๆ กันในเดือนมีนาคม เมษายน และพฤษภาคม แต่บางชนิด เช่น ขาวสตูล จะออกดอกตลอดทั้งปี ส่วนเหลืองกระบี่ ก็จะออกดอกเรื่อยๆ นอกจากนั้น ทางศูนย์ฯ ยังได้มีการพัฒนากล้วยไม้รองเท้านารีสายพันธุ์ผสม ซึ่งก็สวยงามเช่นกัน เช่น เหลืองกระบี่ผสมกับเหลืองตรัง เหลืองตรังผสมกับขาวสตูล โดยเฉพาะสายพันธุ์เอื้องกุหลาบกระเป๋าปิด และไอยเรศ เป็นที่นิยมของประชาชน มียอดสั่งจองเข้ามาจำนวนมาก จนเพาะขยายพันธุ์ไม่ทัน โดยกล้วยไม้ป่า จำหน่ายต้นละ 5 บาท ส่วนกล้วยไม้รองเท้านารี จำหน่ายต้นละ 10 บาท พร้อมทั้งแจกจ่ายไปยังแหล่งท่องเที่ยวชุมชน และโรงเรียนต่างๆ ปีละประมาณ 2,000-3,000 ต้น
