น่าทึ่ง! แนวคิดกลุ่มอาชีพผู้เลี้ยงไส้เดือนเบตง ชวนเลี้ยงไส้เดือนแนวใหม่ เสริมรายได้กลุ่มผู้ด้อยโอกาส

ที่ทำการกลุ่มผู้เลี้ยงไส้เดือนเบตง เลขที่ 126 ถนนประชาธิปัตย์ ต.เบตง อ.เบตง จ.ยะลา ได้เกิดกลุ่มอาชีพใหม่เพื่อสังคม เพื่อชุมชนขึ้นในยุค New Normal อีกเทรนด์หนึ่งในตอนนี้ที่เชื่อว่ากว่า 90% ของคนกักตัวอยู่บ้าน เริ่มหันมาทำจริงจังกัน ก็คือการปลูกต้นไม้ ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้เล็ก ต้นไม้ใหญ่ ปลูกในร่มบนคอนโด หรือปลูกในสวนที่บ้าน และ “ดิน” ก็เป็นหัวใจสำคัญของการดูแลต้นไม้เหล่านี้ ที่ไม่ว่าจะมือใหม่มือเก่าที่เลือกมาทางนี้ก็ต้องใส่ใจ มีไว้อย่าให้ขาดมือ และด้วยเหตุนี้เอง เลยอยากชวนทุกคนมาพัฒนาคุณภาพดินของเราด้วยการเลี้ยง “ไส้เดือน” ที่สามารถเอาไปใช้ประโยชน์ได้ตั้งเยอะ

นายสมชาย เชี่ยวชาญศิลป์ ได้เล่าให้ผู้สื่อข่าวฟังว่า จากวิกฤตการปนเปื้อนสารเคมีต่างๆ ในอาหาร โดยเฉพาะพืชผักผลไม้นั้น ทำให้ในปัจจุบันผู้คนทั่วโลกต่างให้ความสำคัญเกี่ยวกับความปลอดภัยทางด้านอาหารการกินมากขึ้นเรื่อยๆ ประกอบกับที่ทางกลุ่มได้เข้าร่วมโครงการพัฒนาศักยภาพกลุ่มวิสาหกิจชุมชน สู่การประกอบอาชีพเกษตรกรที่มีรายได้น้อยอย่างยั่งยืน ในกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนการประกอบอาชีพ เพื่อยกระดับรายได้ของครอบครัวผู้ด้อยโอกาสระดับชุมชน จากทางศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ให้การสนับสนุนในลักษณะของกิจกรรมนั้น จะเป็นสร้างกลุ่มอาชีพจากกลุ่มที่สามารถพึ่งพาตนเองได้ แล้วมาช่วยกลุ่มผู้ด้อยโอกาสต่างๆ ให้สามารถมีอาชีพ มีรายได้ และใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ คล้ายๆ กับพี่ช่วยน้อง ทางกลุ่มได้คัดเลือกกลุ่มเยาวชนที่มีฐานะยากจน และมีความสนใจมาร่วมงาน เพื่อให้เกิดความยั่งยืนในกิจกรรมดังกล่าว


นายสมชาย เชี่ยวชาญศิลป์ ซึ่งเป็นประธานกลุ่มเล่าถึงสาเหตุที่ตัดสินใจให้กลุ่มมาเลี้ยงไส้เดือน โดยที่ทางกลุ่มคัดเลือกมาคือสายพันธุ์ “แอฟริกันไนท์ครอเลอร์” (African night crawler) หรือที่เรียกกันติดปากว่า AF เนื่องจากพันธุ์นี้มีคุณสมบัติคือ กินง่าย อยู่ง่าย ไม่ต้องดูแลเยอะ ขยันกิน กินตลอด 24 ชั่วโมง ไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ขยายพันธุ์รวดเร็ว และเหมาะที่จะผลิตปุ๋ยคุณภาพดี ส่วนวัสดุที่ใช้เลี้ยงประยุกต์ได้หลากหลาย เช่น กะละมัง บ่อซีเมนต์ ลังไม้ หรือชั้นกล่องพลาสติกลิ้นชัก และทางกลุ่มใช้การเลี้ยงแบบกล่องคอนโด ซึ่งเหมาะกับผู้มีพื้นที่น้อยในการเลี้ยง เป็นการเลี้ยงไส้เดือนแนวใหม่ ประหยัดทั้งพื้นที่ ประหยัดทั้งเงิน ใช้ง่าย สะดวกสำหรับมือใหม่ และฟาร์มไส้เดือน คอนโดไส้เดือนนี้สามารถเลี้ยงไส้เดือนได้ทุกประเภท เช่น ไส้เดือนเอเอฟ ไส้เดือนเสือ ไส้เดือนแดง สามารถจุได้มากกว่ากะละมังปกติถึง 8 เท่า
ด้วยการออกแบบมาเพื่อการเลี้ยงไส้เดือนโดยเฉพาะ ทำให้การเลี้ยงไส้เดือนคอนโดด้วยกล่องนี้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น นอกจากทำให้เลี้ยงในพื้นที่จำกัดได้มากขึ้นแล้ว ยังช่วยเก็บความชุ่มชื้น สร้างสภาพแวดล้อมที่ดีให้แก่ตัวไส้เดือนเอง และมูลไส้เดือน

วิธีการเลี้ยง
1.นำขี้วัวนมที่แช่น้ำแล้วอย่างน้อย 7 วัน ขึ้นจากบ่อให้สะเด็ดน้ำ จนได้ความชื้นที่เหมาะสม เรียกว่าเป็นที่อยู่สำหรับไส้เดือน

2.เมื่อผสมที่อยู่ไส้เดือนเสร็จแล้ว นำไปบรรจุลงในชั้นพลาสติกที่เตรียมไว้ ความสูงประมาณครึ่งหนึ่งของชั้นพลาสติก และชั้นพลาสติกต้องมีการเจาะรูด้านล่างของชั้น เพื่อใช้ระบายน้ำมูลไส้เดือนให้ตกลงมาที่ชั้นล่างสุด เช่น ใช้ชั้นพลาสติกแบบ 10 ชั้น ต้องเจาะรูด้านล่างกล่องพลาสติกตั้งแต่ชั้นที่ 1-9 เพื่อให้น้ำมูลไส้เดือนตกลงมาชั้นล่างสุด โดยนับจากด้างบนลงด้านล่าง

3.เมื่อบรรจุที่อยู่ไส้เดือนใส่ชั้นพลาสติกแล้ว ทิ้งไว้อย่างน้อย 7 วัน แล้วจึงนำไส้เดือนลงเลี้ยงเฉลี่ยชั้นละ 500 ตัว

4.ให้อาหารไส้เดือนเป็นจำพวกเศษผัก เศษผลไม้สด หรือลังกระดาษชุบน้ำ โดยให้สัปดาห์ละ 2 ครั้ง

5.เลี้ยงต่อเนื่องจนไส้เดือนอายุประมาณ 2 เดือน จะเริ่มเป็นหนุ่มสาว จะสังเกตเห็นถุงเก็บน้ำเชื้อสีขาว (ไคเทอรั่ม) บริเวณรอบคอ พร้อมที่จะวางไข่ จากนั้นจะเริ่มสังเกตเห็นไข่ไส้เดือนเกาะกันเป็นกลุ่มๆ มีลักษณะเหมือนเม็ดแมงลัก ออกสีน้ำตาล สามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่าอย่างชัดเจน หลังจากเห็นไข่ไส้เดือน 20 วัน จะเริ่มเห็นลูกไส้เดือนตัวเล็กแรกเกิดจะมีลักษณะเหมือนเส้นด้ายสีขาว หลังจากนั้นอีก 7 วัน จะเริ่มออกเป็นสีน้ำตาลแดง ช่วงนี้ก็สามารถคัดแยกไส้เดือนแม่พันธุ์ออกทั้งหมด เหลือไว้แต่ลูกไส้เดือนเลี้ยงต่อไปตามปกติ


ผลผลิตที่ได้จากการเลี้ยงไส้เดือน คือ ปุ๋ยหมักมูลไส้เดือน น้ำหมักมูลไส้เดือน และสร้างรายได้อย่างงามให้แก่ นายธงชัย ก้อนทอง นอกจากนั้น การเลี้ยงไส้เดือนก่อให้เกิดประโยชน์หลายด้าน เช่น ด้านสิ่งแวดล้อม เปลี่ยนขยะอินทรีย์เป็นปุ๋ยหมัก ลดการฝังกลบขยะด้านการเกษตร ผลิตปุ๋ยหมักจากไส้เดือน และน้ำสกัดชีวภาพใช้ในการเกษตรอินทรีย์ ด้านอาหารสัตว์ ใช้เป็นอาหารโปรตีนทั้งในรูปไส้เดือนเป็น และผง

ประโยชน์ของไส้เดือนพันธุ์แอฟริกันไนท์ครอเลอร์ African Night Crawler (AF)
1.ผลิต “ปุ๋ยอินทรีย์” คุณภาพดีจากธรรมชาติ คือ “ปุ๋ยมูลไส้เดือนแท้” 100%
2.ปรับปรุงสภาพดินให้ร่วนซุย เหมาะแก่การปลูกพืชผัก ผลไม้ ไม้ดอก ไม้ประดับ สนามหญ้าต่างๆ สนามกอล์ฟ 
3.“กำจัดขยะอินทรีย์”
4.เป็น “อาหารสัตว์” เช่น อาหารปลา อาหารนก อาหารไก่ชน เพราะอุดมไปด้วยโปรตีน และสารอาหารที่มีประโยชน์ต่างๆ มากมาย
5.เป็นเหยื่อสำหรับตกปลา
6.เหมาะสำหรับใช้ในงานประมง เช่น ใส่ในบ่อเลี้ยงกุ้ง เพิ่มสารอาหารให้ลูกกุ้ง และรักษาคุณภาพของน้ำในบ่อกุ้ง


การเก็บปุ๋ยมูลไส้เดือนเพื่อผลิตเป็นปุ๋ย
“ปุ๋ยมูลไส้เดือน” จะอยู่บริเวณด้านบนของที่อยู่ไส้เดือน มีลักษณะเป็นขุยดินร่วน การเก็บปุ๋ยมูลไส้เดือนจำต้องเก็บโดยการใช้มือโกยผิวดินด้านบนของที่อยู่ไส้เดือนออกมาใส่ภาชนะ จากนั้นจึงนำปุ๋ยมูลไส้เดือนไปกองตากแดด โดยคัดเอาตัวไส้เดือนออกจากกองปุ๋ยให้หมด ตากแดดไว้ประมาณ 30-40 นาที ให้นำเข้าไปผึ่งในที่ร่มอีกประมาณ 30 นาที เพื่อไม่ให้ปุ๋ยแห้งจนเกินไป เพียงเท่านี้ก็สามารถนำปุ๋ยมูลไส้เดือนที่ได้ไปบรรจุกระสอบเพื่อจำหน่ายได้แล้ว

โดยข้อดีของ “ปุ๋ยมูลไส้เดือน” จะมีจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์มากถึง 95% จากที่เล่ามาทั้งหมด จึงเป็นที่มาของกลุ่มอาชีพผู้เลี้ยงไส้เดือนเบตง ดินแดนใต้สุดเมืองสยาม หากใครที่สนใจปุ๋ยมูลไส้เดือน น้ำหมักชีวภาพ 100% จากมูลไส้เดือน หรือต้องการซื้อพันธุ์ไส้เดือน AF จากทางกลุ่ม สามารถติดต่อมาได้ตามช่องทางต่อไปนี้ นายสมชาย เชี่ยวชาญศิลป์ โทร.08-9776-4107 และ น.ส.ธันญา แซ่หมี่ โทร.09-3674-0025 Facebook : สมชาย เชี่ยวชาญศิลป์ Lind Id : chaibetong1972