ศูนย์ข่าวภาคใต้ - ชาวเกาะสมุย ฟื้นฟูประเพณีไหว้เจ้านาย ผูกขวัญข้าว ที่สืบทอดกันมาในรอบ 40 ปี
วันนี้ (29 ธ.ค.) ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่บ้านออก ต.มะเร็ต อ.เกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี ชาวเกาะสมุยได้ร่วมกันจัดพิธีไหว้เจ้านาย ผูกขวัญข้าวนาอินทรีย์ พื้นที่รวม 11 ไร่ ซึ่งเป็นการรื้อฟื้นประเพณีดั้งเดิมของชาวเกาะสมุย ที่ทิ้งร้างไปกว่า 40 ปี
นายสมเจตน์ สมวงษ์ เจ้าของนาอินทรีย์ กล่าวว่า จุดเริ่มต้นของการกลับมาทำนาอินทรีย์ เพราะแนวคิดสมุยโมเดลของ ดร.กฤษณา ไกรสินธุ์ ที่ค้นหาคนต้องการทำเกษตรอินทรีย์ จึงหวนคิดถึงการทำนาที่ห่างหายไปจากเกาะสมุยกว่า 40 ปี ทำให้ไม่มีเมล็ดพันธุ์พื้นถิ่นสืบทอด แต่ภูมิปัญญา และประเพณีเกี่ยวกับนาข้าว เช่น ไหว้เจ้านาย ผูกขวัญข้าว ยังคงมีคนสืบทอดอยู่ จึงนำมาสู่การสร้างต้นแบบนาอินทรีย์ แหล่งอาหารปลอดภัยของคนสมุย
นายจัด ชัยราษฎร์ หมอขวัญที่ทำพิธีในครั้งนี้ อธิบายว่า เครื่องไหว้เจ้านายประกอบด้วย ข้าวเจ้า ข้าวเหนียว แกง ขนมวงแหวน ขนมลิ้นควาย ขนมงาถั่ว ข้าวพอง กล้วย อ้อย เป็นการแสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ ใช้เพื่อไหว้ทำความเคารพเจ้าที่เจ้าทาง เจ้านา พระแม่โพสพ ในการผูกขวัญข้าวจะต้องนำไม้ปลายแหลม หรือไม้หลักมาเป็นแกน เพื่อรวบรวงข้าว 9 กอ มาผูกร่วมกับใบนางกอง ย่านาง หมากผู้ ใบเงินใบทอง ใบนางข้าว และไม้เท้ายายม่อง โดยใช้หญ้าคาถักแทนเชือกผูก ซึ่งพิธีกรรมที่สืบทอดมาของชาวเกาะสมุย มีความแตกต่างจากพื้นที่อื่น
ด้าน ว่าที่ ร.ต.กิตติภพ รอดดอน นายอำเภอเกาะสมุย ซึ่งได้เข้ามาร่วมสืบสานประเพณีในครั้งนี้ ได้แสดงความคิดเห็นว่า ปัจจุบันพื้นที่ในเกาะสมุยมีมูลค่าสูง หากมีพื้นที่ใดที่เจ้าของไม่มีการใช้ประโยชน์ และมารวมกลุ่มทำนาพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ส่วนราชการต่างๆ สามารถเข้ามาส่งเสริมด้านความรู้ในการดูแลพันธุ์ข้าวร่วมกับการสืบทอดประเพณีดั้งเดิม ซึ่งเป็นภูมิปัญญาของชุมชนร่วมกันได้
นาตาเจตน์ ต้นแบบสมุยโมเดลแห่งนี้ เปิดให้ทุกคนมาร่วมลงแขก หรือที่คนสมุยเรียกว่า “เอาเพื่อน” ตั้งแต่วันที่ 2 มกราคม จนถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2562
