กระเป๋าที่เห็นในภาพ ทำมาจากเชือกไนล่อนอ่อน เป็นฝีมือของเด็กนักเรียน กับแม่บ้าน หมู่ 7 บ้านพนาหนองหิน ต.แชะ อ.ครบุรี จ.นครราชสีมา มีจุดเด่นเป็นงานแฮนด์เมดฝีมือประณีต พร้อมการออกแบบให้ดูดี โดยต้นกำเนิดของอาชีพนี้ เกิดจากจุดเล็กๆ เมื่อครูท่านหนึ่ง ในโรงเรียนพนาหนองหิน หากิจกรรมพิเศษให้เด็กๆ ทดลองทำเป็นรายได้เสริม
ประพิศ สุดาจันทร์ ครูคนดังกล่าวเล่าให้ฟังว่า เมื่อประมาณ พ.ศ.2542 ได้รับมอบหมายสอนวิชากิจกรรมพิเศษ โดยส่วนตัวมีพื้นฐานงานคหกรรม จึงเกิดแรงบันดาลใจนำความรู้นี้ สอนให้นักเรียน เพื่อทำเป็นอาชีพเสริมระหว่างเรียนได้
“ช่วงเริ่มต้นไม่มีอุปกรณ์ เลยคิดว่า ควรสอนทำเป็นงานประเภทเชือกมัด เพราะไม่ต้องลงทุนอะไร เป็นงานที่ใช้มือล้วน ๆ นำวิชาศิลปะมาประยุกต์กับการผูกเงื่อนในวิชาลูกเสือ ส่วนวัตถุดิบเป็นของในท้องถิ่น เช่น ปอฟาง ผักตบชวา ต้นกก แล้วมาฝึกให้นักเรียนถักมัดเป็นพวกเปล กระเช้าแขวนกระถางต้นไม้ และต่อมา ก็เริ่มพัฒนามาเป็นกระเป๋าแทน เพราะเป็นสินค้าที่ใช้สอยได้มากกว่า ในขณะที่ใช้เวลาทำเท่ากัน”
จากกิจกรรมทำกันภายในชั้นเรียน ด้วยความสวยงามของผลงานที่ออกมา ไปชนะเลิศการประกวดระดับจังหวัด ทำให้เริ่มมีผู้สนใจซื้อหาต่อเนื่อง ช่วยให้เด็กๆ มีรายได้เสริม หลายหน่วยงานภาครัฐต่างให้ความสำคัญสนับสนุนงบประมาณ จึงเกิดการตั้งเป็นกลุ่มหัตถกรรมภายในโรงเรียน และเปลี่ยนอุปกรณ์มาเป็นเชือกไนล่อนอ่อนแทน เพราะมีความทนทานสูงกว่า และทำความสะอาดได้ง่าย
ครูนักพัฒนา เล่าต่อว่า หลังจากที่เด็กๆ มีรายได้จากอาชีพนี้ ทำให้ผู้ปกครองสนใจมาทำบ้าง ใช้เวลาว่างหลังเลิกทำนาให้เกิดประโยชน์ จึงเกิดการเรียนการสอนที่เด็ก กับผู้ปกครองเรียนอยู่ในห้องเดียวกัน ซึ่งต่อมา ได้พัฒนาจนตั้งเป็นกลุ่มแม่บ้านหัตถกรรมศิลปะประดิษฐ์บ้านพนาหนองหิน ควบคู่กับกลุ่มหัตถกรรมของโรงเรียน โดยมีสมาชิกรุ่นแรก 13 คน โดยเธอรับหน้าที่เป็นประธานกลุ่ม
จุดเด่นของกระเป๋าเชือกไนล่อนของกลุ่มนั้น ประพิศ ระบุว่า เป็นงานทำมือล้วนๆ ลวดลายการถักสวยงาม ประณีตผ่านการฝึกฝนอย่างดี กระเป๋าหนึ่งใบใช้เวลาทำ 2-7 วัน ส่วนการออกแบบให้เสรีภาพผู้ทำได้แสดงฝีมือเต็มที่ เพราะเชื่อว่า แต่ละคนมีจินตนาการต่างกันไปตามความชอบ และถนัด โดยเฉพาะฝีมือของนักเรียน ที่ทำออกแล้ว มักมีรูปแบบค่อนข้างทันสมัย ถูกใจลูกค้าอย่างมาก
นอกจากนั้น ก่อนนำออกจำหน่าย จะถ่ายรูปสินค้าเก็บไว้ เพื่อให้ลูกค้าเลือกแบบ รวมถึงติชม และเพิ่มเติมความต้องการที่แตกต่างกันไป ซึ่งทางกลุ่มจะนำกลับมาพัฒนาปรับปรุงสินค้าต่อไป
ประพิศ บอกว่า แม้ปัจจุบันจะเกษียณอายุราชการครูแล้ว แต่ยังสานต่ออาชีพดังกล่าว ในฐานะประธานกลุ่มแม่บ้านฯ โดยนำลูกศิษย์ ทั้งนักเรียน และแม่บ้าน มาเป็นสมาชิกผลิตงานต่อเนื่อง ปัจจุบันมีสมาชิกทั้งสิ้น 28 คน โดยหลักการบริหารกลุ่ม จะจัดหาอุปกรณ์ให้ทั้งหมด แล้วจ่ายงานให้สมาชิก เมื่อสมาชิกทำสินค้าเสร็จกลับมาส่ง จะจ่ายเงินสดค่าแรงให้ทันที ประมาณชิ้นละ 200-500 บาทแล้วแต่ความยากง่าย เหตุที่ต้องสำรองจ่ายให้ก่อน เพื่อให้คนทำงานมีกำลังใจ โดยเฉพาะเด็กนักเรียนที่อยากมีรายได้ไม่ต้องพึ่งพาผู้ปกครอง
ด้านการตลาดช่องทางจำหน่าย ส่วนใหญ่จะทำตามคำสั่งซื้อลูกค้า รวมถึง ออกร้านในงานแสดงสินค้าชุมชน และวางที่ศูนย์จำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชนของสหกรณ์เกษตรอำเภอครบุรี ราคาขายปลีกประมาณใบละ 500 ถึงพันกว่าบาท ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นคนระดับกลางขึ้นไป รวมถึงนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ โดยเฉลี่ยมียอดขายประมาณ 50-100 ใบต่อเดือน
ปัญหาของกลุ่มนั้น ประพิศ เผยว่า เด็กนักเรียนส่วนหนึ่ง หลังจบการศึกษาระดับ ม.3 แล้ว จะไปทำงานโรงงานอุตสาหกรรมแทน ไม่สนใจทำอาชีพนี้ต่อ ส่งผลกระทบผลิตสินค้าไม่ทันตามความต้องการของลูกค้า ในขณะที่การสร้างบุคลากรมาทดแทนไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะเป็นงานที่ต้องใช้ฝีมือ และความอดทนสูง
อย่างไรก็ตาม จะพยายามส่งเสริมคนในท้องถิ่นเข้ามาทำงานนี้ และยึดเสมอว่า การรวมตัวทำอาชีพนี้ ไม่ได้มุ่งหวังความร่ำรวยเป็นอันดับหนึ่ง หรืออยากให้สินค้าโด่งดังส่งออกไปต่างประเทศแต่อย่างใด หากต้องการดำเนินตามแนวพระราชดำรัสเศรษฐกิจพอเพียง สร้างงานสร้างอาชีพให้คนในชุมชนมีรายได้ เพียงพอเลี้ยงดูตัวเอง และครอบครัว ไม่ต้องทิ้งบ้านเกิดไปทำงานต่างถิ่น
โทร.0-1725-0023 , 0-9864-5493
