ประชาชนคุ้งบางกะเจ้า นักวิชาการ และหน่วยงานรัฐกว่า 140 คน ร่วมหาทางออกให้คุ้งบางกะเจ้า ทั้งเรื่องเกษตร น้ำเค็ม ท่องเที่ยว และกฎระเบียบ ก่อนนำเสนอในงาน Bangkok Climate Action Week วันที่ 10 ต.ค.นี้
เมื่อวันที่ 14 ก.ย. 69 ที่อุ่นใจริเวอร์ไซด์ ต.บางกระสอบ อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ นายนิกูล ธนวรเมธ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรปราการ เป็นประธานเปิด "OpenGov for Citizen พลเมืองเคลื่อนรัฐ" ครั้งที่ 5 Share the Vision, Shape the Future @ Bang Kachao ร่วมคิดภาพฝัน ร่วมสร้างสรรค์อนาคตบางกะเจ้า “เวทีแลกเปลี่ยนชุมชน x Experts” ซึ่งสำนักงาน ก.พ.ร. จัดร่วมกับมูลนิธิคอนราด อาเดนาวร์ จังหวัดสมุทรปราการ และภาคีเครือข่าย มีผู้นำชุมชน ประชาชนคุ้งบางกะเจ้า ผู้เชี่ยวชาญ นักวิชาการ และเจ้าหน้าที่รัฐกว่า 140 คน มาร่วมกันวางอนาคต “บางกะเจ้า 2050” เพื่อให้ข้อเสนอของชุมชนนำไปใช้ได้จริง
เวทีครั้งนี้ต่อยอดจากกิจกรรม “ฟังเสียงบางกะเจ้า” เมื่อวันที่ 9 ส.ค. ที่ผ่านมาชุมชนได้ร่วมกันเลือกภาพอนาคตของพื้นที่ในแนวคิด “ความหลากหลายสู่รายได้ที่ยั่งยืน” ต่อมาวันที่ 15 ส.ค. ผู้เชี่ยวชาญได้นำประเด็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในชุมชนมาวิเคราะห์ทั้งด้านสังคม เทคโนโลยี เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และนโยบาย รวมถึงศึกษาแนวทาง “จ่ายค่าตอบแทนให้ผู้ดูแลระบบนิเวศ” (Payment for Ecosystem Services: PES) เพื่อให้คนที่ดูแลธรรมชาติมีรายได้ที่ยั่งยืนจากการดูแลธรรมชาติ
ผลการระดมความคิดเห็นครั้งล่าสุดได้ข้อสรุปเป็น 5 ยุทธศาสตร์ ได้แก่
1.ทำเกษตรมูลค่าสูง หันมาปลูกพืชที่ใช้น้ำน้อย แปรรูปผลผลิตเพื่อเพิ่มราคา และพัฒนาเป็น “ชุมชนอาหารสุขภาพ”
2.พลิกปัญหาน้ำเค็ม ดินเค็ม ให้เป็นโอกาส ทดลองวิธีเพาะปลูกที่เหมาะกับพื้นที่ และส่งเสริมพืชทนเค็ม
3.ใช้เทคโนโลยีจัดการน้ำ เชื่อมข้อมูลการเปิดปิดประตูน้ำกับข้อมูลน้ำเค็มและน้ำจืด โดยให้คนในพื้นที่มีส่วนร่วมดูแลจัดการ
4.ผูกเกษตรกับการท่องเที่ยว นำพืชท้องถิ่น วิถีชีวิต และภูมิปัญญาท้องถิ่น มาทำเป็นเส้นทางท่องเที่ยวที่สร้างรายได้เข้าชุมชน
5.แก้กฎที่เป็นอุปสรรค ดึงคนรุ่นใหม่กลับบ้าน ทบทวนข้อกำหนดที่ทำให้พัฒนาพื้นที่ได้ยาก และหาแรงจูงใจให้เจ้าของที่ดินกับผู้ดูแลพื้นที่สีเขียว
สำหรับกิจกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการสร้างต้นแบบ “เศรษฐกิจที่เป็นบวกต่อธรรมชาติ” (Nature Positive Economy) ในคุ้งบางกะเจ้า ซึ่งยึดหลักความเป็นธรรมด้านสภาพภูมิอากาศ (Climate Justice) มีศูนย์ RUBEA คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นแกนหลัก ร่วมกับ GSEI, สสส., เครือข่าย RoLD Fellows, Forest Guardians (ชุมชนพิทักษ์ป่า) และ LANDPROCESS โดยได้รับการสนับสนุนจากสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ)
ดันข้อเสนอชุมชน สู่แผนระดับชาติ
ข้อสรุปทั้งหมดจะนำไปจัดทำเป็น “พิมพ์เขียวบางกะเจ้า 2050” (Bang Kachao 2050 Living Blueprint) ซึ่งปรับปรุงได้ตลอด พิมพ์เขียวนี้จะกำหนดภาพอนาคต วิธีทำงาน และโครงการที่ลงมือทดลองในพื้นที่ได้จริง ข้อเสนอเชิงนโยบายที่ได้จะเสนอเข้าสู่แผนปฏิบัติการแห่งชาติ ภายใต้การที่ประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกภาคีเครือข่ายภาครัฐระบบเปิด (Open Government Partnership: OGP) เพื่อผลักดันให้บางกะเจ้าเป็นพื้นที่ต้นแบบของประเทศ
นอกจากนี้ ในวันที่ 10 ตุลาคม 2569 จะมีการจัดกิจกรรม “Financing a Nature-Positive Urban Economy: The Bang Kachao Commitment” หรือ “การเงินเพื่อเศรษฐกิจเมืองที่เกื้อกูลธรรมชาติ: คำมั่นแห่งบางกะเจ้า” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ Bangkok Climate Action Week 2026 (BKKCAW 2026) และได้รับการรับรองให้เป็นกิจกรรมคู่ขนานของการประชุมประจำปี IMF–World Bank 2026
ภายในกิจกรรมจะมีเวที Show & Share เพื่อเชื่อมโยงเสียงและการลงมือทำของชุมชน ภาคประชาชน และนักสร้างสรรค์ ร่วมกับภาครัฐ ภาคธุรกิจ ผู้ให้ทุน และสถาบันการเงิน เพื่อพัฒนาแนวทางการเงินที่สนับสนุนและตอบแทนผู้ดูแลธรรมชาติอย่างเป็นธรรม เช่น การจ่ายค่าตอบแทนบริการของระบบนิเวศ (PES) กองทุนสีเขียว พันธบัตรเพื่อส่งเสริมความยั่งยืน
จากเดิมที่ทุกฝ่ายถามกันว่า “จะรักษาปอดคนเมืองแห่งนี้ไว้ได้อย่างไร” วันนี้โจทย์ของบางกะเจ้าจึงเปลี่ยนเป็น “จะทำอย่างไรให้คนในพื้นที่อยู่ได้ ธรรมชาติฟื้นคืนและเพิ่มพูน สร้างเศรษฐกิจชุมชน และบางกะเจ้ายังเป็นมรดกสีเขียวให้ลูกหลานต่อไป”
ทั้งนี้ ในพิธีเปิดมีนายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ ประธานอนุกรรมการพัฒนาระบบราชการเกี่ยวกับการส่งเสริมการบริหารภาครัฐระบบเปิดและการมีส่วนร่วม นางอารีย์พันธ์ เจริญสุข ที่ปรึกษาอาวุโส สำนักงาน ก.พ.ร. และ น.ส.อรพรรณ สุวรรณวัฒนกุล ผู้จัดการโครงการ มูลนิธิคอนราด อาเดนาวร์ สำนักงานประเทศไทย ร่วมงานด้วย
