เมื่อก้าวเข้าสู่วัยเลข 5 ปัญหาสุขภาพที่ผู้ชายหลายคนเริ่มกังวลใจและมักจะถูกหยิบยกมาพูดถึงกันในวงสนทนา คือเรื่องของระบบขับถ่ายปัสสาวะที่เริ่มเปลี่ยนไป จากที่เคย “คล่องตัว” กลับกลายเป็น “ติดขัด” จนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันและคุณภาพการนอนหลับ
วันนี้เราจะพาไปเจาะลึกเรื่องนี้กับผู้เชี่ยวชาญ นายแพทย์ตรีรัตน์ อมรพรเจริญ หรือ “หมอเบิร์ด” ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ ประจำโรงพยาบาลวัฒนา อุดรธานี ที่จะมาช่วยไขข้อข้องใจผ่านรายการ “หมออยากตอบ” ถึงภาวะที่ผู้ชายเกือบทุกคนหนีไม่พ้น นั่นคือ “โรคต่อมลูกหมากโต”
ต่อมลูกหมากโต: ธรรมชาติที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
คุณหมอเบิร์ดเริ่มต้นอธิบายด้วยภาษาง่ายๆ ให้เราเห็นภาพว่า ต่อมลูกหมากโตไม่ใช่โรคร้ายแรงที่น่ากลัวในตอนต้น แต่มันคือการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติของร่างกาย “ต่อมลูกหมากโตเป็นภาวะที่เป็นไปตามวัยครับ เป็นสิ่งที่ผู้ชายเราหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะต่อมลูกหมากจะโตขึ้นตามอิทธิพลของฮอร์โมนเพศชายที่เรามีมาตั้งแต่เด็กจนโต”
คุณหมอเสริมว่า โดยเฉลี่ยแล้วเมื่อผู้ชายอายุย่างเข้าสู่ 50 ปี ต่อมลูกหมากจะเริ่มส่งสัญญาณการเปลี่ยนแปลง เพียงแต่ว่าในแต่ละคนจะมีอาการแสดงออกมามากน้อยแตกต่างกันไป ซึ่งเป็นปัจจัยส่วนบุคคลที่ไม่สามารถคาดเดาล่วงหน้าได้
เช็กสัญญาณเตือน: แบบไหนที่เรียกว่า “เริ่มมีปัญหา”
หลายคนอาจสงสัยว่า แล้วอาการแบบไหนล่ะที่บ่งบอกว่าต่อมลูกหมากของเราเริ่มโตจนเบียดทางเดินปัสสาวะ? คุณหมอเบิร์ด
สรุปอาการสำคัญที่พบได้บ่อยไว้ดังนี้:
สายปัสสาวะไม่พุ่ง: ปัสสาวะที่เคยแรงกลับค่อยลง ต้องใช้เวลานานขึ้นในการยืนในห้องน้ำ
ต้องออกแรงเบ่ง: ในรายที่มีอาการมากขึ้น อาจต้องเบ่งหรือใช้มือกดหน้าท้องช่วยเพื่อให้ปัสสาวะออกมาได้
ปัสสาวะเล็ด: มีอาการปัสสาวะเลอะเทอะกางเกงชั้นในหลังจากทำธุระเสร็จแล้ว
ตื่นกลางดึกบ่อย: นี่คือปัญหาใหญ่ที่รบกวนการนอน คือการต้องลุกมาเข้าห้องน้ำคืนละ 3-4 ครั้ง ทำให้พักผ่อนไม่เพียงพอ
เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาพบแพทย์?
คุณหมอเบิร์ดเน้นย้ำว่า แม้โรคนี้จะไม่มีวิธีป้องกันแบบ 100% เพราะสัมพันธ์กับฮอร์โมนและอายุ แต่เรามีวิธีรักษาที่มีประสิทธิภาพ “ปลายทางที่แย่ที่สุดของโรคนี้คือ 'ปัสสาวะไม่ออก' ซึ่งถ้าถึงขั้นนั้นต้องรีบมาโรงพยาบาลเพื่อใส่สายสวนปัสสาวะทันที”
ดังนั้น จุดสังเกตง่ายๆ ที่คุณหมอแนะนำคือ “เมื่อไหร่ก็ตามที่เราเริ่มรู้สึกรำคาญ” หากการปัสสาวะเริ่มทำให้การใช้ชีวิตไม่เป็นปกติ สุขภาพจิตเสีย หรือพักผ่อนไม่ได้ นั่นคือเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการเดินเข้ามาปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อทำการซักประวัติ ตรวจวินิจฉัย และเริ่มกระบวนการรักษาที่ถูกต้อง
บทสรุปจากคุณหมอเบิร์ด
“แต่ละคนมีอาการไม่เหมือนกัน บางคนอายุ 60 ปีแล้ว ต่อมลูกหมากโตนิดเดียวและไม่มีอาการรบกวน ก็สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ แต่บางคนอายุเท่ากันกลับมีอาการรุนแรงจนต้องผ่าตัด” ความสำคัญจึงอยู่ที่การหมั่นสังเกตตัวเอง
ท้ายที่สุด คุณหมอเบิร์ดฝากถึงคุณผู้ชายทุกคนว่า ไม่ต้องกังวลหรืออายที่จะปรึกษาเรื่องนี้ เพราะการรักษาในปัจจุบันมีความก้าวหน้าไปมาก และโรงพยาบาลวัฒนา อุดรธานี พร้อมที่จะดูแลให้คำปรึกษาเพื่อให้คุณกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอีกครั้ง
ขอขอบคุณข้อมูลสาระความรู้ดีๆ จาก: รายการ “หมออยากตอบ” โรงพยาบาลวัฒนา จ.อุดรธานี นายแพทย์ตรีรัตน์ อมรพรเจริญ (หมอเบิร์ด) รับชมคลิปสัมภาษณ์ฉบับเต็ม: https://youtu.be/_zs5bbyWeFk
