“ศ.นพ.ธีระวัฒน์” เผย ฟ้าทะลายโจรมีศักยภาพยับยั้งไวรัสนิปาห์ จากผลวิเคราะห์ระดับโมเลกุล ถือเป็นการค้นพบที่สำคัญ แต่ขณะนี้ยังอยู่ในขั้นตอนการวิจัยและการทดสอบเบื้องต้น จำเป็นศึกษาเพิ่มเติมและทดลองในมนุษย์ ก่อนนำมาใช้เป็นแนวทางการรักษา
ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ประธานศูนย์ความเป็นเลิศด้านการแพทย์บูรณาการและสาธารณสุข และที่ปรึกษาวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา Thiravat Hemachudha เปิดเผยข้อมูลทางวิชาการเกี่ยวกับศักยภาพของ “ฟ้าทะลายโจร” ในการยับยั้งไวรัสนิปาห์ (Nipah virus) โดยอ้างอิงผลการวิเคราะห์ทางโมเลกุลด้วยคอมพิวเตอร์ (molecular docking)
ศ.นพ.ธีระวัฒน์ ระบุว่า หลักการวิเคราะห์แบบ in silico พบว่า ฟ้าทะลายโจร หรือ Andrographis paniculata สามารถยับยั้งส่วนสำคัญของไวรัสนิปาห์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจอย่างมาก เนื่องจากในปัจจุบันยังไม่มีวิธีการรักษาหรือวัคซีนสำหรับไวรัสนิปาห์ที่ได้รับการอนุมัติจากองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)
ผลการวิจัยล่าสุดชี้ว่า ฟ้าทะลายโจรมีสารไฟโตเคมีหลายชนิดที่มีศักยภาพสูง โดยเฉพาะสารแอนดรอแกรโฟไลด์ (andrographolide) และนีโอแอนดรอแกรโฟไลด์ (neoandrographolide) ซึ่งถูกระบุว่าเป็นสารประกอบนำร่องที่สามารถจับและยับยั้งโปรตีนสำคัญของไวรัสนิปาห์ได้ จากการศึกษาของสถาบันเทคโนโลยีอินเดีย เมืองปาลักกัด (IIT-Palakkad) และสถาบันวิจัยอื่น ๆ
รายงานดังกล่าวยังระบุว่า สารสกัดจากฟ้าทะลายโจรมีคุณสมบัติในการออกฤทธิ์แบบ “หลายเป้าหมาย” แตกต่างจากยาบางชนิดที่มุ่งยับยั้งกลไกเพียงจุดเดียว โดยสามารถเข้าไปยับยั้งโปรตีนสำคัญหลายชนิดในวงจรชีวิตของไวรัส ได้แก่ นิวคลีโอโปรตีน (N) ซึ่งทำหน้าที่ปกป้องสารพันธุกรรมของไวรัส ฟอสโฟโปรตีน (P) ที่ช่วยรักษาการทำงานของนิวคลีโอโปรตีน โปรตีนเมทริกซ์ (M) ที่ควบคุมการประกอบและการแตกหน่อของไวรัส รวมถึงไกลโคโปรตีน (G) ที่มีบทบาทในการเกาะติดเซลล์ของมนุษย์
ในด้านประสิทธิภาพ ผลการศึกษาเชิงคำนวณพบว่า นีโอแอนดรอแกรโฟไลด์มีค่าความสามารถในการจับกับเป้าหมายสูงถึง -8.3 กิโลแคลอรีต่อโมล ซึ่งถือเป็นระดับสูงมากสำหรับสารตั้งต้นของยาที่มีศักยภาพในการพัฒนาเป็นยาต้านไวรัส
อย่างไรก็ตาม ศ.นพ.ธีระวัฒน์ ย้ำว่า แม้ผลการค้นพบดังกล่าวจะถือเป็นความก้าวหน้าทางวิชาการที่สำคัญ แต่ขณะนี้ยังอยู่ในขั้นตอนการวิจัยและการทดสอบเบื้องต้น จำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมทั้งในระดับก่อนคลินิกและการทดลองในมนุษย์ ก่อนที่จะสามารถนำมาแนะนำหรือใช้เป็นแนวทางการรักษาอย่างเป็นทางการได้
รายละเอียดข้อความในเฟซบุ๊ก ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา Thiravat Hemachudha
ฟ้าทะลายโจรสามารถยับยั้งไวรัสได้ การวิเคราะห์ทางโมเลกุล
หลักการวิเคราะห์ทางคอมพิวเตอร์ molecular docking พบว่าฟ้าทะลายโจรสามารถยับยั้งส่วนสำคัญของไวรัสนิปาห์ได้ดีมาก
• ผลการวิจัยล่าสุดบ่งชี้ว่าแอนโดรกราฟิส พานิคูลาตาประกอบด้วยสารไฟโตเคมีหลายชนิดที่มีศักยภาพสูงในการรักษาการติดเชื้อไวรัสนิปาห์ (NiV) เนื่องจากปัจจุบันยังไม่มีวิธีการรักษาหรือวัคซีนใด ๆ ที่ได้รับการอนุมัติจากองค์การอาหารและยา (FDA)สำหรับไวรัส Nipah จึงมีการศึกษาโมเลกุลจากพืชเหล่านี้ในฐานะยาต้านไวรัสราคาประหยัดและออกฤทธิ์หลายเป้าหมาย
ผลการค้นพบที่สำคัญเกี่ยวกับ Andrographis เทียบกับ Nipah
• สารยับยั้งเป้าหมาย:การศึกษาจากIIT-Palakkadและสถาบันอื่นๆ
https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/plant-based-molecules-offer-hope-in-fight-against-nipah/articleshow/123174501.cms
• ได้ระบุว่าแอนดรอแกรโฟไลด์และนีโอแอนดรอแกรโฟไลด์เป็นสารประกอบนำร่องที่สามารถจับและยับยั้งโปรตีนสำคัญของไวรัส NiV ได้
• แนวทางการรักษาแบบหลายเป้าหมาย:แตกต่างจากยาบางชนิดที่มุ่งเป้าไปที่กลไกเดียวเท่านั้น
• สารสกัดจาก Andrographis สามารถมุ่งเป้าไปที่หลายส่วนของวงจรชีวิตของไวรัสได้พร้อมกัน:
• นิวคลีโอโปรตีน (N):ทำหน้าที่ปกป้องสารพันธุกรรมของไวรัสและสนับสนุนการจำลองแบบของไวรัส
• ฟอสโฟโปรตีน (P):ทำหน้าที่รักษาการทำงานของนิวคลีโอโปรตีน
• โปรตีนเมทริกซ์ (M):ควบคุมการประกอบและการแตกหน่อของไวรัส
• ไกลโคโปรตีน (G):มีหน้าที่ในการทำให้ไวรัสเกาะติดกับเซลล์มนุษย์
• ประสิทธิภาพ:จากการศึกษาเชิงคำนวณ ( in silico ) พบว่า นีโอแอนโดรกราโฟไลด์มีค่าความสามารถในการจับกับเป้าหมายสูง (สูงถึง -8.3 กิโลแคลอรี/โมล) ซึ่งถือเป็นค่า "ระดับสูงสุด" สำหรับสารตั้งต้นยาที่มีศักยภาพ
• สถานะปัจจุบัน:แม้ว่าผลการค้นพบเหล่านี้จะเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญ
• แต่ขณะนี้ยังอยู่ในขั้นตอนการวิจัยและการทดสอบขั้นต้นจำเป็นต้องมีการทดลองทางคลินิกในมนุษย์และก่อนคลินิกเพิ่มเติม ก่อนที่จะสามารถแนะนำอย่างเป็นทางการให้เป็นวิธีการรักษาได้
Discovery of multitarget-directed small molecule inhibitors from Andrographis paniculata for Nipah virus disease therapy: Molecular docking, molecular dynamics simulation and ADME-Tox profiling.
Chemical Physics Impact
Volume 8, June 2024
https://www.sciencedirect.com/.../pii/S2667022424000379...
ศ นพ ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา
ศูนย์ความเป็นเลิศ ด้านการแพทย์บูรณาการและสาธารณสุข
และ
ที่ปรึกษาวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก
มหาวิทยาลัยรังสิต
และเอกสารวิจัยอื่นๆ เช่น
Rationally Designed Functionalized Phytochemical-Conjugated Fullerene Quantum Dots Inhibiting Viral Chaperone Activity and RNA-Dependent RNA Polymerase in Nipah Virus
Giridharan Loghanathan Malarvizhi et al.FASEB J. 2025.
Integrated In Silico Evaluation of Neoandrographolide as a Targeted Inhibitor of the Nipah Virus Matrix Protein: Docking Analysis, Lipinski Compliance, and ADMET Profiling
Published on Dec 29, 2025
Gene
Volume 851, 30 January 2023, 146981
Research paper
Whole transcriptome analysis identifies full-length genes for neoandrographolide biosynthesis from Andrographis alata, an alternate source for antiviral compounds