เหงื่อชุ่มเสื้อผ้าชายหนุ่มกำลังปฏิบัติงานอยู่ภายในหลุมขุดค้นแห่งหนึ่งในจังหวัดลพบุรี ซึ่งสถานที่แห่งนี้เป็นหนึ่งใน 100 กว่าแห่งของการทำงานร่วมกันระหว่างไทยกับอิตาลี ที่สำคัญยังเป็นส่วนหนึ่งของการจัดนิทรรศการพิเศษ เรื่อง “150 ปี แห่งความสัมพันธ์ไทย-อิตาลี” และ “ความรู้ใหม่จากการศึกษาวิจัยแหล่งโบราณคดีในลุ่มแม่น้ำลพบุรี” ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ จังหวัดลพบุรี
โดยมี นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รมว.วัฒนธรรม พร้อมด้วย นายโลเรนโซ กาลันตี เอกอัครราชทูตอิตาลีประจำประเทศไทย เป็นประธานเปิดงานนิทรรศการพิเศษฯเมื่อกลางเดือนมีนาคมที่ผ่านมา มีข้าราชการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และประชาชนเข้าร่วมงานจำนวนมาก
นายวีระ กล่าวว่า ไทยและอิตาลีสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตมายาวนานกว่า 1 ศตวรรษ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2411 ความสัมพันธ์ของสองประเทศครอบคลุมในมิติต่างๆ ทั้งทางการเมือง เศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์ การศึกษา ส่งผลให้เกิดการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมและโครงการแลกเปลี่ยน ทำให้ความสัมพันธ์ระดับทวิภาคีแนบแน่นยิ่งขึ้น ปีนี้จึงได้จัดกิจกรรม ทั้งการนำคณะนาฏศิลป์และนักดนตรีของกรมศิลปากรไปแสดงโขนชุดอัญเชิญพระนารายณ์ปราบมารร้ายทศกัณฐ์ และการแสดงทางวัฒนธรรมอื่นๆ ณ กรุงโรม ประเทศอิตาลี
สำหรับนิทรรศการความรู้ใหม่จากการศึกษาวิจัยแหล่งโบราณคดีในลุ่มแม่น้ำลพบุรี นำเสนอผลจากการดำเนินงานด้านโบราณคดีในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำลพบุรีตลอดระยะเวลากว่า 90 ปี ซึ่งเป็นผลงานของนักโบราณคดีทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ภายใต้ความร่วมมือระหว่างกรมศิลปากรกับมหาวิทยาลัยและสถาบันต่างชาติ อาทิ มหาวิทยาลัยลอนดอน ประเทศอังกฤษ มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา ภายใต้โครงการโบราณคดีโลหะวิทยาในประเทศไทย (Thailand Archaeometallurgy Project: TAP) สถาบันIstitutoItaliano per il Medio edEstremoOriente: IsMEOประเทศอิตาลีภายใต้โครงการโบราณคดีพื้นที่ลพบุรี (Lopburi Regional Archaeology Project: LoRAP)
นิทรรศการครั้งนี้ได้รวบรวมผลการดำเนินงานและโบราณวัตถุที่ได้จากการทำงานโบราณคดีในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำลพบุรี จนได้เป็นข้อมูลความรู้ใหม่ที่จะเผยภาพพัฒนาการของผู้คนยุคก่อนประวัติศาสตร์ในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำลพบุรีเมื่อประมาณ 3,800 - 1,000 ปีมาแล้ว โดยพบว่ามีแหล่งโบราณคดีกระจายตัวอยู่กว่า 116 แหล่ง แสดงถึงความหนาแน่นของชุมชน ศักยภาพความสมบูรณ์ทางภูมิศาสตร์ สิ่งแวดล้อมและธรณีวิทยาในลุ่มแม่น้ำลพบุรีได้เป็นอย่างดี
การจัดนิทรรศการครั้งนี้แสดงผ่านการเล่าเรื่องราวการทำงานของนักโบราณคดี เพื่อไขปริศนา ข้อสงสัยของประชาชน จากหลักฐานที่พบสามารถให้ความกระจ่างชัดจนเป็นข้อมูลวิชาการทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ที่สมบูรณ์ ในขณะเดียวกันนี้ยังแสดงถึงความสมบูรณ์เชิงพื้นที่โดยเฉพาะแหล่งโบราณคดีสำคัญ เช่น แหล่งโบราณคดีท่าแค อ.เมือง แหล่งโบราณคดีเนินดิน-เขาทรายอ่อน อ.เมือง แหล่งโบราณคดีพุน้อย อ.บ้านหมี่ และแหล่งโบราณคดีโนนป่าหวาย อ.โคกสำโรงมีผลจากการศึกษาวิจัยในลุ่มแม่น้ำนี้โดยแบ่งเป็น 6 หัวข้อ คือ1.พืช สัตว์ และสภาพแวดล้อม 2.ความงามและรื่นรมย์ในชีวิต 3.งานสร้างสรรค์เครื่องใช้ไม้สอย 4. ความเชื่อและความตาย 5.แหล่งผลิตโลหะระดับภูมิภาค 6.ความเชื่อมโยงกับบ้านเมืองทั่วเอเชีย
จากโบราณวัตถุทั้งหมดจะร้อยเป็นเรื่องราวแสดงพัฒนาการว่าชุมชนยุคก่อนประวัติศาสตร์บริเวณลุ่มแม่น้ำลพบุรีเป็นแหล่งบ่มเพาะและก่อให้เกิดรากฐานทางวัฒนธรรมจนสามารถพัฒนามาสู่บ้านเมืองในยุคปัจจุบันโดยองค์ความรู้ทางโบราณคดีที่ผ่านการสั่งสมมาอย่างยาวนานเหล่านี้จะก่อให้เกิดประโยชน์อย่างมหาศาลทั้งในแวดวงวิชาการและการท่องเที่ยวหากได้รับการนำเสนอเผยแพร่แก่สาธารณชน เพื่อสร้างความตระหนักรู้ในคุณค่าความสำคัญของหลักฐานทางวัฒนธรรมที่บรรพชนได้สร้างไว้และร่วมกันรักษามรดกอันทรงค่าเหล่านี้ให้คงอยู่ต่อไปอย่างยั่งยืน
“เชื่อว่าแหล่งขุดค้นและนิทรรศการฯจะจุดประกายให้นักท่องเที่ยว ตลอดจนผู้สนใจ เดินทางมาเยือนแหล่งประวัติศาสตร์นี้”
ทั้งนี้ นักเรียน นักศึกษา ผู้สนใจสามารถเข้าชมจัดนิทรรศการพิเศษ เรื่อง 150 ปี แห่งความสัมพันธ์ไทย-อิตาลี และความรู้ใหม่จากการศึกษาวิจัยแหล่งโบราณคดีในลุ่มแม่น้ำลพบุรี ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ จังหวัดลพบุรี ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ระหว่างเวลา 09.00-16.00 น. ปิดวันจันทร์-อังคารและวันนักขัตฤกษ์
