xs
xsm
sm
md
lg

กับดักความสมบูรณ์แบบ

เผยแพร่:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์

ภาพจาก pixabay.com
ในแต่ละวันที่ต้องเผชิญหน้ากับชีวิต มีเรื่องราวใหม่ ๆ ให้เราได้ฝึกแก้ไข บางเรื่องเป็นปัญหาโดยตรงของตัวเราเอง เช่น จะลาออกมั้ย จะเลือกลูกน้องคนไหน ต่าง ๆ นานา และบางเรื่องก็มีความสำคัญกับชีวิตเราไม่แพ้ปัญหาส่วนตัว นั่นคือ การแก้ปัญหาให้ลูก

ความลำบากในการเลือก คิดนานกว่าจะลงมือ เป็นเรื่องธรรมดาเมื่อเรามีการคาดหวัง ยิ่งคาดหวังมากก็ยิ่งใช้เวลาตัดสินใจมาก และหลายครั้งเราได้เดินผ่านทางออกที่ดีที่สุดโดยไม่รู้ตัว หรือพบทางออกที่ดีโดยไม่ได้คาดคิด

"โรงเรียนนี่มีชื่อเสียง เลยให้ลูกมาเรียน"
"ครูคนนี้ดัง ลูกสาวคนโตเรียนแล้วสอบติด เลยพาคนที่สองมา" (และลูกคนที่ สาม สี่ ห้า ก็คงจะตามมา เพราะครูคนนี้คือตำนาน)
"พวกพี่ ๆ เค้าก็ทำกันได้ ทำไมเราทำไม่ได้ล่ะ"


เมื่อต้องใช้ความคิดแก้ปัญหา นักวิทยาศาสตร์ เชิงความคิดชื่อดัง (Cognitive psychologist) Tom Griffiths ได้กล่าวไว้ว่า เราสามารถคิดแก้ปัญหาเรื่องที่ซับซ้อนในชีวิต ให้มันเป็นเรื่องง่ายขึ้น โดยสิ่งที่เราจะคาดไม่ถึง และไม่เชื่อว่ามันจะช่วยได้คือ วิธีการ "คิดแบบเครื่องคอมพิวเตอร์"

เราอาจคิดว่า นักวิทยาศาสตร์ ไม่น่าจะมารู้จักชีวิตดีกว่าเรา แต่จริง ๆ แล้ว โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ช่วยให้ชีวิตเราสบายขึ้น เพราะมันเข้าใจปัญหาความคิดของเราได้ดี จึงเป็นระบบรองรับการ "คิดไม่ออก" ของเรา

การแก้ปัญหาชีวิตที่แนะนำนี่คือ "Explore/ Exploit, Trade-off" นั่นคือ

1. คิดก่อนว่าจะใช้วิธีแสวงหา(explore) เพื่อให้ได้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ หรือ จะใช้ประสบการณ์ที่เคยลองมาแล้วดี แล้วทำซ้ำตามเดิมโดยไม่ต้องคิดอีก (exploit)
2. พิจารณาเลือก ชั่งใจ ตัดสิ่งที่ไม่เกี่ยวออกไป

การค้นหา (explore) เป็นเรื่องท้าทาย และควรทำหากเราคิดว่า เรื่องนั่นสำคัญสำหรับเรามาก ส่วนการใช้ประโยชน์จากประสบการณ์ (exploit) ควรทำหากเรื่องนั้นไม่ค่อยเกี่ยวกับตัวเรา

ยกตัวอย่างเช่น การเลือกร้านอาหาร หากคุณต้องการอยู่ในเมืองนั้นนาน คุณควรใช้วิธี "ค้นหา" ลองรับประทาน เปลี่ยนร้านไปทุกวันเป็นข้อมูล โดยไม่คาดหวังสูงว่า คุณจะต้องเลือกร้านอาหารที่ดีที่สุดทุกวัน การลองผิดลองถูกจะทำให้คุณเก่ง และมีข้อมูลที่ประโยชน์ที่จะสร้างโอกาสในเมือง ๆ นั้นได้ เช่น สักวันคุณอาจเปิดร้านเอง แต่ถ้าคุณคิดว่าจะอยู่ที่เมืองนั้นช่วงสั้น ๆ คุณก็ ใช้ประสบการณ์เดิม และเลือกรับประทานร้านเดิมที่มั่นใจ

ทีนี้กลับมาในเรื่องที่สำคัญกว่านั้น คือ "ลูก" หากคุณคิดว่า การเติบโตเจริญก้าวหน้า ของลูกคือสิ่งที่สำคัญ คุณต้องศึกษาข้อมูล (explore) ทุกวัน ทั้งตัวตนของลูก ความคิดอ่าน ความถนัด และสิ่งที่เค้าเผชิญอยู่ทุกวัน มากกว่าจะเอาประสบการณ์ของคุณหรือคนอื่น มาให้เค้าทำตาม (exploit)

สิ่งที่น่าสังเกตคือ ตอนเป็นเด็กทุกคนได้มีโอกาส ศึกษาหยิบของเอาเข้าปาก บางอย่างทานได้ บางอย่างไม่อร่อย เป็นอันตราย เราผ่านจุดนั้นมาด้วยตัวเอง แต่พอเราโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีความสามารถ มีประสบการณ์ หลายคนเลือกที่จะไม่ลอง ไม่หาข้อมูลใหม่แล้ว เช่น รับประทานอาหารร้านเดิม ๆ ที่เคยชอบ หรือแม้แต่เมนูเดิมที่เคยอร่อย จนรู้สึกเฉย ๆ แล้วแต่ก็ยังไม่หาทางเลือกใหม่

เพราะโลกรอบตัวขับเคลื่อนอยู่ตลอดเวลา ลูกคือบุคคลที่เค้าต้องออกไปสู้ และต้องใช้ประสบการณ์ของตัวเค้า จุดแข็งที่เค้าสร้าง และจุดอ่อนที่เค้าต้องแก้ หากเราซึ่งรักเค้ามากที่สุดในโลกนี้ ยังไม่สามารถมอบประสบการณ์การเรียนรู้ให้ลูกได้ แต่ไมปปรียบเทียบ วางกรอบ กำหนดความตายตัวให้เค้า แล้วลูกเราจะเอาประสบการณ์อันเป็นบทเรียนที่มีค่า ไปสร้างอนาคตได้อย่างไรกัน

ครูฮ้วง

-----------------

ครูฮ้วง-เสาวลักษณ์ ลี้รุ่งเรืองพร เจ้าของสถาบัน Campus Genius Center ผู้สอนหลักสูตรติวเข้มเพื่อการสอบ SAT ด้วยแนวคิดแบบ Critical Thinking ที่ช่วยให้นักเรียนสามารถยื่นคะแนนเข้าเรียน และประสบความสำเร็จในการเรียนคณะอินเตอร์ทั้งในและต่างประเทศ



กำลังโหลดความคิดเห็น...