อะไรอยู่ใต้หน้ากาก COSPLAY

ยุคโลกาภิวัตน์เป็นยุคที่ข้อมูลข่าวสารแพร่กระจาย ไปได้ทั่วโลก ไม่ว่าจะอยู่ ณ จุดใด ก็สามารถรับรู้หรือรับผลกระทบจากสิ่งที่เกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็วกว้างขวาง สิ่งที่ทุกประเทศส่งออกไม่ว่าจะเป็นการ์ตูน ภาพยนตร์ เพลง วรรณกรรมแปล เกม หรือแม้กระทั่งอาหารการกินย่อมมีวัฒนธรรมแฝงติดมาด้วย

ทั้งนี้ หนึ่งในวัฒนธรรรมจากต่างประเทศที่กำลังนิยมในกลุ่มเยาวชนตอนนี้คือ การแต่งกายเลียนแบบตัวละครในการ์ตูน และเกม หรือที่เรียกกันจนชินหูว่าCOSPLAY

**ไขปริศนากำเนิด COSPLAY
คำว่า COSPLAY เริ่มขึ้นที่ประเทศญี่ปุ่น มาจากคำสองคำคือ คำว่า Costume และ Play ซึ่งไม่ใช่แค่การเลียนแบบตัวละครในการ์ตูนหรือเกมเท่านั้น แต่การแต่งตัวลักษณะนี้ยังรวมไปถึงการแต่งเลียนแบบจากตัวละครในภาพยนตร์ ในการ์ดเกม เลียนแบบนักร้อง โดยเฉพาะแนวการแต่งแบบ J-Pop J-Rock และนักแสดง อีกทั้งในปัจจุบันนี้มิใช่เพียงการแต่งตัวเลียนแบบตัวละครในการ์ตูน เกมฯลฯ จากสังคมญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงการเลียนแบบจากสังคมตะวันตกอีกด้วย

ที่น่าสนใจไปกว่านั้นคือ การแต่ง COSPLAY สามารถแต่งในแบบที่ตนคิดสร้างสรรค์ขึ้นมาเองก็ได้ ไม่ถือว่าผิดกฎ หรือที่มีศัพท์เรียกกันว่า ออริ หรือออริจินอล (original)

COSPLAY มีมากว่า10ปีแล้ว แต่ในไทยเพิ่งมานิยมกันช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา จุดเริ่มต้นที่ทำให้การแต่งแบบนี้เป็นที่รู้จักนั้นเกิดขึ้นจากการจัดงานของบรรดาสำนักพิมพ์หนังสือการ์ตูนญี่ปุ่น เพื่อสร้างสีสันในงาน แต่ที่ทำให้ COSPLAY เป็นที่นิยมมากขึ้นและรู้จักอย่างกว้างขวางนั้นมาจากกระแสของเกมออนไลน์ โดยบริษัทนำเข้าเกมต่างๆได้จัดงานขึ้นและผนวก COSPLAY เข้าเป็นกิจกรรมหลักๆในงานเลยก็ว่าได้ เช่นงานเปิดตัวเกม Ragnarok Online ผู้มาร่วมงานก็จะแต่งตาม เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์งานไปในตัว

เมื่อรับทราบที่มาที่ไปกันเรียบร้อยแล้ว สิ่งที่ต้องถามตามมาคือ ทำไมเด็กๆ หรือเยาวชนไทยถึงสนใจที่จะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของกระแสนี้

ชัชมนต์ ศูนย์เขตต์บุญ หรือ “น้องแพรว” หนึ่งในเยาวชนไทยที่นิยม COSPLAY เล่าว่า เริ่มแต่งมาตั้งแต่ ม.1 และแต่งต่อเนื่องมาเป็นเวลา 1 ปีแล้ว โดยที่มาของการแต่งเริ่มจากการที่ตนเองชอบอ่านการ์ตูนและเล่นเกมอยู่แล้ว เมื่อเห็นว่ามีแฟชั่น COSPLAYก็เลยตัดสินใจเข้าร่วมด้วย ประกอบกับเห็นรุ่นพี่ทำ จึงอยากลองแต่งมากขึ้น เพราะคิดว่าคงจะสนุก

ส่วน ธัญญา ธงเงิน หรือ “น้องจ็อบ” อีกหนึ่งสาวก COSPLAY บอกว่า เริ่มแต่งมาตั้งแต่ปี 2548 โดยครั้งแรกแต่งตัวไปในงานแฮร์รี่ พอตตอร์

“การทำกิจกรรมนี้ได้ปลดปล่อย สนุก ได้เจอเพื่อน ทำในสิ่งที่รัก ตอนแรกก็อายเพราะคนส่วนใหญ่มองว่าเป็นตัวประหลาด ไร้สาระ หนูเริ่มจากติดCOSPLAY ก่อนแล้วค่อยเข้าไปเรียนรู้คาแรกเตอร์ การโพสต์ท่าของตัวการ์ตูนในเกม ส่วนใหญ่คนที่แต่งตัวมาร่วมงานมีตั้งแต่ระดับประถมศึกษาถึงระดับมหาวิทยาลัย อายุ4-5 ขวบก็มีบ้าง พ่อแม่อุ้มมาก็มี ส่วนใหญ่แต่งเลียนแบบเกม และการ์ตูนญี่ปุ่น”

**ถิ่นประจำของชาวCOSPLAY
อย่างไรก็ตาม ด้วยความที่เป็นแฟชั่นที่ไม่เหมือนใครและไม่มีใครเหมือน ดังนั้น บรรดาชาว COSPLAY จึงจำต้องมี “ถิ่น” เพื่อที่จะแต่งตัวเพื่อไปโชว์หรือไปประกวดเป็นประจำ

ทั้งนี้ ถิ่นใหญ่ที่บรรดาสาวก COSPLAY ไปชุมนุมกันเป็นประจำคือ มาบุญครองเซ็นเตอร์ ตึกของบริษัทฐานเศรษฐกิจ ซึ่งรับจัดงาน Comic party เป็นประจำอยู่แล้ว และโรงพยาบาลเซนต์หลุยส์

นอกจากนี้ อีกถิ่นหนึ่งที่ไม่ได้เอาตัวไปแต่สามารถไปร่วมได้เพียงนั่งอยู่แค่หน้าคอมพิวเตอร์ นั่นคือ การท่องเว็บไซด์ โดยเว็บไซด์ยอดนิยมของชาวCOSPLAY ได้แก่ www.ccath.com www.propsops.com และ www.exteen.com ที่สามารถเข้าไปดูตารางการจัดงานว่าจะมีงานที่ไหนบ้าง และดูรูปของงานที่ผ่านมา รวมไปถึงการพูดคุยแลกเปลี่ยนกันในเรื่องชุด การนัดกันแต่งตัวเป็นทีมเพื่อไปงาน COSPLAY เป็นต้น

ด้านธัญญาให้ข้อมูลด้วยว่า นอกจากแหล่งดังกล่าวแล้ว เธอและเพื่อนๆ ที่ชื่นชอบCOSPLAY คอเดียวกันมักจะนัดกันแต่งไปเที่ยวและถ่ายรูปอยู่เป็นระยะๆ โดยเรียกการกระทำเช่นนี้ว่า ไพรเวท (Private)

“ครั้งหนึ่งเคยแต่งตัวแบบนี้และออกไปเล่นกอล์ฟกับเพื่อนๆ เพราะต้องการทำให้เหมือนในเกม พยายามจะทำให้เหมือนเกม”

ส่วนชัชมนต์บอกว่า เพื่อนชาวCOSPLAY ส่วนใหญ่รู้จักกันในงาน ไปงานจะเจอแต่หน้าเดิมๆ ส่วนในเว็บบอร์ดก่อนที่จะนัดเพื่อนไปงานด้วยกันหรือนัดไป ไพรเวตต้องทำให้ชาวบอร์ดเชื่อใจก่อน โดยเริ่มพูดคุยในเรื่องเดียวกัน ทั้งเรื่องการ์ตูน เรื่องเกม เป็นต้น จากนั้นต้องไปงานพบปะสังสรรค์ หรือ งานMeeting ของเว็บนั้นๆ ก่อน จึงจะรู้จักกันและนัดพบหรือนัดแต่งตัวไปประกวดเป็นทีมด้วยกัน

กระนั้นก็ดี ด้วยความที่คนใน COSPLAY มีจำนวนจำกัด ทุกคนจึงรู้จัก จำหน้ากันได้ กระทั่งกลายมาเป็นเพื่อน ดังนั้น จึงไม่มีปัญหาในการนัดหมายประการใด

** J-Pop J-Rock และCover คู่แฝด COSPLAY
ที่น่าสนใจกว่านั้นคือ...

ทราบหรือไม่ว่า สิ่งที่มาคู่กันกับ COSPLAY และสามารถพบเห็นได้เสมอๆ ในงานการ์ตูนอย่างเช่นงาน Comic Party หรืองานเปิดตัวเกมออนไลน์ต่างๆ คือ การแต่งกายเลียนแบบนักร้อง J-Pop J-Rock (ถือได้ว่าเป็นCOSPLAY อย่างหนึ่ง)

วรรณวรางค์ พิชัยจุมพล บอกว่า คนที่มาร่วมงานและมาขอถ่ายรูปส่วนใหญ่จะแต่งตัวแบบนักร้องญี่ปุ่น คือแนวJ-Pop J-Rock

ขณะที่ธัญญาเสริมว่า นอกจากคนที่มาเที่ยวงานหรือที่ไม่ได้มาประกวด บางคนนิยมแต่งเลียนแบบนักร้องญี่ปุ่นแล้ว เดี๋ยวนี้ที่ฮิตเป็นพิเศษคือ ตัดผมซอยใส่ต่างหูรูปไม้กางเขนเหมือนดาราเกาหลีในละครเรื่อง My Girl นอกจากนั้นในงานจะมีการเต้น Coverคือ การเต้นเลียนแบบนักร้อง ซึ่งนิยมเลียนแบบวงจากญี่ปุ่น เกาหลี เธอยังบอกอีกว่าตอนนี้สนใจการเต้น Cover มาก แต่ยังไม่มีโอกาส

**เบื้องหลังชุดอลังการ
อย่างไรก็ตาม กว่าที่จะออกมาเป็นชุดที่สวยและอลังการงานสร้างนั้น ไม่ใช่เรื่องธรรมดา เพราะต้องมีการจัดการ ตั้งแต่เรื่องชุด เครื่องประดับ อุปกรณ์ การแสดงบนเวที ไปจนถึงความสัมพันธ์ภายในครอบครัว

ธัญญาเจ้าเก่าบอกว่า เธอจ้างตัดชุด โดยชุดที่แพงที่สุดอยู่ที่ประมาณ 4,000 บาท แต่เงินที่ใช้ตัดชุดมาจากเงินที่เก็บออม จะไม่รบกวนพ่อแม่ ส่วนเรื่องเครื่องประดับและอุปกรณ์จะทำเอง บางครั้งคุณพ่อก็ช่วยทำ

“พ่อแม่ไม่ได้ว่าอะไรค่ะ เพราะเป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์”

ส่วน “น้องเบิร์ด”- ศศิธ์ภัทร ศตีคุณวัตน์ และ “น้องปู” สืบพงษ์ พงศ์เพชรดี เล่าว่าพวกเขาตัดเย็บชุด ทำอุปกรณ์ และเครื่องประดับตกแต่งด้วยตัวเอง อุปกรณ์ทำมาจากเศษวัสดุเหลือใช้ อย่างเช่น หมวก-กันน็อก นอกจากนั้น ยังรับตัดเย็บชุดโดยลูกค้าจะนำแบบมาให้ ซึ่งเป็นชุดของตัวละครในการ์ตูนหรือเกม จากนั้นก็นำมาแกะรายละเอียดว่ามีส่วนใดบ้าง ทั้งนี้ ราคาขึ้นอยู่กับรายละเอียดของชุด ชุดที่แพงที่สุดประมาณ 10,000 บาท

“การประกวดในแต่ละครั้งก็จะต้องเตรียมการแสดงด้วย ซึ่งอาจจะเป็นการแสดงที่คิดขึ้นเองหรืออาจเลียนแบบการ์ตูนก็ได้ โดยส่วนใหญ่จะเป็นการแสดงที่คิดขึ้นเอง”ศศิธ์ภัทรเล่า

ด้านชัชมนต์เสริมว่า... “คุณพ่อ คุณแม่บอกว่าลูกอยากแต่งก็แต่งไป ตามความสนุกสนานให้เด็กได้ทำกิจกรรมยังดีกว่าอยู่บ้าน เขาสนับสนุนให้ทำโดจินชิ หมายถึง การ์ตูนอิสระ ซึ่งวาดเลียนแบบจากเรื่องที่มีอยู่แล้ว แต่เป็นลายเส้นของตัวเองด้วยค่ะ เพราะส่งเสริมความสามารถพิเศษ เมื่อวาดการ์ตูนแล้วก็ลองทำเป็นเรื่องออกสู่สายตาประชาชน"

**คำศัพท์ฮิตๆในแวดวงชาวCOSPLAY
ในแวดวงชาวCOSPLAY ไม่ใช่เพียงเฉพาะการแต่งตัวเลียนแบบการ์ตูน เกม ภาพยนตร์ นักร้อง หรือนักแสดงที่ได้รับอิทธิพลมาจากต่างประเทศเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงคำศัพท์ที่ใช้พูดหรือสื่อความหมายกันอีกด้วย

ชัชมนต์เล่าว่า ในแวดวง COSPLAYนิยมใช้คำยืมภาษาญี่ปุ่น เช่นโอตาคุ จะใช้เรียกคนที่คลั่งไคล้ดาราหรือการ์ตูนมากเป็นพิเศษ หรือคำว่า โมเอ่ะ ซึ่งเป็นคำสแลงในภาษาญี่ปุ่น ใช้พูดเมื่อเจออะไรโดนใจ หรือน่ารัก เช่น การแต่งตัว

ไพรเวท (Private) หมายถึง การนัดพบปะสังสรรค์ การไปทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น เดินเล่นในศูนย์การค้า รับประทานอาหารด้วยกัน หรือทำกิจกรรมเลียนแบบเกม โดยจะไปเมื่อว่างเว้นจากงานโชว์หรืองานประกวด และที่สำคัญต้องแต่งตัวหรือCOSPLAYไปด้วย ซึ่งนิยมไปสถานที่ที่มีฉากถ่ายรูปสวยๆ เช่น สวนสนุก

เหนไต (ใช้ตัวย่อ H ) ใช้กล่าวถึงความรักระหว่างชายกับหญิง
ยูริ ความรักระหว่างหญิงกับหญิง ยาโอ ระหว่างชายกับชาย (ทั้งสองคำใช้ตัวย่อ Y)
โดจินชิ เรียกย่อๆว่า โดจิน หมายถึง การ์ตูนอิสระ คือวาดเลียนแบบตัวการ์ตูนจากเรื่องที่มีอยู่แล้ว แต่จะเป็นหลายเส้นของตัวเอง