นักวิชาการจุฬาฯ พบ พระไตรปิฎกฉบับจุลจอมเกล้าบรมธรรมิกมหาราช พ.ศ.2436 (รศ.112) รัชกาลที่ 5 พิมพ์ภาษาบาลี อักษรสยาม เทียบเสียงเป็นอักษรโรมัน พิมพ์ชุดแรกของโลก พระราชทานแก่สถาบันสำคัญในต่างประเทศกว่า 260 แห่งทั่วโลก ถือเป็นชุดหายาก มีคุณค่าสูง จัดพิมพ์เผยแพร่ความรู้ ฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี
รศ.ดร.สุภาพรรณ ณ บางช้าง (อ.แม่ชีวิมุตติยา) ประธานหอพระไตรปิฎกนานาชาติ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยพบพระไตรปิฎกฉบับนี้ ว่า ก่อนหน้านี้ หอพระไตรปิฎกฯ ได้ทำการรวบรวมพระไตรปิฎกฉบับต่างๆ ทั้งที่เก่าหายาก เช่น พระไตรปิฎกสุวรรณภูมิ ไทเขิน ล้านนา เชียงตุง และของใหม่ในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ถึงรัชกาลที่ 5 ได้มาจากผู้มีจิตศรัทธานำมามอบให้ และค้นคว้าหอสมุดแห่งชาติเพิ่มเติม ที่หอสมุดได้พบพระไตรปิฎกฉบับจุลจอมเกล้าบรมธรรมิกมหาราช พ.ศ.2436 (รศ.112) รัชกาลที่ 5 จึงขออนุญาตทางหอสมุดถ่ายสำเนานำมาจัดพิมพ์ไว้ในหอพระไตรปิฎกฯ
ดร.สุภาพรรณ กล่าวอีกว่า เมื่อทำการศึกษาพบว่าเป็นพระไตรปิฎกชุดหายากมีคุณค่าสูง พิมพ์ชุดแรกของโลก พิมพ์เป็นภาษาบาลี อักษรสยาม นำไปเทียบเสียงเป็นอักษรโรมัน ให้อัญเชิญพระราชนิพนธ์คาถาสรรเสริญพระรัตนตรัยในรัชกาลที่ 4 แสดงในอักษรโรมันด้วย เพื่อเป็นตัวอย่างการเทียบพยัญชนะและการออกเสียงอักษรไทย-บาลี กับอักษรโรมัน-บาลี เช่น พุท์โธ เป็น Buddho วัน์ทามิ เป็น Vandámî พระราชทานแก่สถาบันสำคัญในต่างประเทศกว่า 260 แห่งทั่วโลก เช่น อเมริกา ฝรั่งเศส อังกฤษ สวีเดน ออสเตรเลีย ฯลฯ ในเอเชีย ญี่ปุ่น ศรีลังกา อินเดีย และพระราชทานไปยังวัดต่างๆ 500 วัดทั่วประเทศ เพื่อเฉลิมฉลองครองราชย์ครบรอบ 25 ปีของพระองค์
ดร.สุภาพรรณ กล่าวต่อว่า สาเหตุรัชกาลที่ 5 พิมพ์พระไตรปิฎกฉบับนี้ ทรงเห็นว่า รอบบ้านเราเวลานั้นกำลังตกเป็นเมืองขึ้นของชาติตะวันตกไปหมดแล้ว พระองค์ทรงเห็นบ้านเราคงจะไม่ปลอดภัย จึงได้เชิญพระเถระผู้ใหญ่ เสนาบดี ข้าราชการทุกฝ่ายมาประชุม ที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) ทำอย่างไรจึงจะช่วยกันปกปักรักษาเอกราชของชาติไว้ให้ได้ พระไตรปิฎกฉบับนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาอธิปไตยของชาติ ได้ประกาศให้นานาชาติรู้ว่าประเทศสยามนับถือพระพุทธศาสนา
“หอพระไตรปิฎกฯ ร่วมกับศูนย์หนังสือจุฬาฯ จัดทำหนังสือชื่อ นโม ไตรสรณคมน์ โครงการแปลและศึกษาพระไตรปิฎก ฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ได้สำเนาอักษรสยาม-โรมัน มาใส่ไว้ และมีพระไตรปิฎกฉบับต่างๆ รวมอยู่ในหนังสือ นำมาเผยแพร่ให้แก่สถาบันการศึกษาและผู้สนใจทั่วไป”
รศ.ดร.สุภาพรรณ ณ บางช้าง (อ.แม่ชีวิมุตติยา) ประธานหอพระไตรปิฎกนานาชาติ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยพบพระไตรปิฎกฉบับนี้ ว่า ก่อนหน้านี้ หอพระไตรปิฎกฯ ได้ทำการรวบรวมพระไตรปิฎกฉบับต่างๆ ทั้งที่เก่าหายาก เช่น พระไตรปิฎกสุวรรณภูมิ ไทเขิน ล้านนา เชียงตุง และของใหม่ในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ถึงรัชกาลที่ 5 ได้มาจากผู้มีจิตศรัทธานำมามอบให้ และค้นคว้าหอสมุดแห่งชาติเพิ่มเติม ที่หอสมุดได้พบพระไตรปิฎกฉบับจุลจอมเกล้าบรมธรรมิกมหาราช พ.ศ.2436 (รศ.112) รัชกาลที่ 5 จึงขออนุญาตทางหอสมุดถ่ายสำเนานำมาจัดพิมพ์ไว้ในหอพระไตรปิฎกฯ
ดร.สุภาพรรณ กล่าวอีกว่า เมื่อทำการศึกษาพบว่าเป็นพระไตรปิฎกชุดหายากมีคุณค่าสูง พิมพ์ชุดแรกของโลก พิมพ์เป็นภาษาบาลี อักษรสยาม นำไปเทียบเสียงเป็นอักษรโรมัน ให้อัญเชิญพระราชนิพนธ์คาถาสรรเสริญพระรัตนตรัยในรัชกาลที่ 4 แสดงในอักษรโรมันด้วย เพื่อเป็นตัวอย่างการเทียบพยัญชนะและการออกเสียงอักษรไทย-บาลี กับอักษรโรมัน-บาลี เช่น พุท์โธ เป็น Buddho วัน์ทามิ เป็น Vandámî พระราชทานแก่สถาบันสำคัญในต่างประเทศกว่า 260 แห่งทั่วโลก เช่น อเมริกา ฝรั่งเศส อังกฤษ สวีเดน ออสเตรเลีย ฯลฯ ในเอเชีย ญี่ปุ่น ศรีลังกา อินเดีย และพระราชทานไปยังวัดต่างๆ 500 วัดทั่วประเทศ เพื่อเฉลิมฉลองครองราชย์ครบรอบ 25 ปีของพระองค์
ดร.สุภาพรรณ กล่าวต่อว่า สาเหตุรัชกาลที่ 5 พิมพ์พระไตรปิฎกฉบับนี้ ทรงเห็นว่า รอบบ้านเราเวลานั้นกำลังตกเป็นเมืองขึ้นของชาติตะวันตกไปหมดแล้ว พระองค์ทรงเห็นบ้านเราคงจะไม่ปลอดภัย จึงได้เชิญพระเถระผู้ใหญ่ เสนาบดี ข้าราชการทุกฝ่ายมาประชุม ที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) ทำอย่างไรจึงจะช่วยกันปกปักรักษาเอกราชของชาติไว้ให้ได้ พระไตรปิฎกฉบับนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาอธิปไตยของชาติ ได้ประกาศให้นานาชาติรู้ว่าประเทศสยามนับถือพระพุทธศาสนา
“หอพระไตรปิฎกฯ ร่วมกับศูนย์หนังสือจุฬาฯ จัดทำหนังสือชื่อ นโม ไตรสรณคมน์ โครงการแปลและศึกษาพระไตรปิฎก ฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ได้สำเนาอักษรสยาม-โรมัน มาใส่ไว้ และมีพระไตรปิฎกฉบับต่างๆ รวมอยู่ในหนังสือ นำมาเผยแพร่ให้แก่สถาบันการศึกษาและผู้สนใจทั่วไป”
