อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ทำจดหมายเปิดผนึกถึง พ.ต.ท.ทักษิณ เรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีขอพึ่งพระบารมีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยกราบบังคมทูลลาออกจากตำแหน่งนายกฯ รักษาการ และขอพระราชทานนายกรัฐมนตรี และเรียกร้องให้ทุกฝ่ายถอยคนละก้าว หากนายกฯ ลาออกแล้ว ขอให้ 3 พรรคใหญ่ฝ่ายค้านส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย
จดหมายเปิดผนึกถึงนายกรัฐมนตรีและหัวหน้าพรรคฝ่ายค้าน
3 มีนาคม 2549
กราบเรียน ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าพรรคฝ่ายค้านทุกพรรค
โดยที่ปรากฏเป็นที่ประจักษ์ชัดอยู่ในขณะนี้ ว่า สถานการณ์ทางการเมืองของประเทศตกอยู่ในภาวะที่อาจจะนำไปสู่วิกฤตการณ์อย่างร้ายแรง เนื่องจากได้มีการชุมนุมเรียกร้องอย่างต่อเนื่องให้ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ลาออกจากการเป็นนายกรัฐมนตรี และแม้ว่าจะได้มีการประกาศยุบสภาผู้แทนราษฎรแล้ว แต่การชุมนุมก็ยังคงดำเนินอยู่ต่อไป เนื่องจากผู้ชุมนุมต้องการให้ พ.ต.ท.ทักษิณ ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และยุติบทบาททางการเมือง ทางด้านฝ่ายการเมือง ก็ปรากฏว่า พรรคร่วมฝ่ายค้านได้ประกาศไม่ส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เนื่องจากไม่บรรลุข้อตกลงกับฝ่ายรัฐบาลในการลงนามในสัตยาบันเพื่อให้มีการปฏิรูปการเมืองภายหลังการเลือกตั้ง และไม่เห็นชอบกับการกำหนดวันเลือกตั้งอย่างรวดเร็ว สภาพการณ์ดังกล่าวส่งผลให้ความขัดแย้งระหว่างฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายตรงข้ามกับรัฐบาลดำเนินไปอย่างรุนแรงมากขึ้น และดูเหมือนว่า ความขัดแย้งดังกล่าวนี้จะขยายวงกว้างมากขึ้น และไม่มีทางออกใดๆ เลยเนื่องจากแต่ละฝ่ายก็ตั้งเงื่อนไขที่อีกฝ่ายหนึ่งไม่สามารถยอมรับที่จะปฏิบัติได้ สภาวการณ์เช่นนี้กำลังทำให้ประเทศชาติไปสู่ความชะงักงันไร้หนทางออกทั้งในทางการเมือง เศรษฐกิจ และอาจส่งผลกระทบต่อระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญที่ดำรงอยู่ได้
ในฐานะผู้บริหารสถาบันอุดมศึกษา และโดยพันธกิจที่จะต้องมีหน้าที่รับผิดชอบนำเสนอเหตุและผลที่ผ่านการคิดและไตร่ตรองเป็นอย่างดีแล้วต่อสังคมไทย เพื่อช่วยหาทางออกจากวิกฤตการณ์ร้ายแรงของสังคม เพื่อระงับความรุนแรงที่อาจจะเกิดขึ้นอีก อีกทั้งเพื่อธำรงรักษาไว้ซึ่งการปกครองในระบอบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข จึงขอวิงวอนให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องถอยหลังคนละก้าว และลดการตั้งเงื่อนไขของตนเองลง โดยขอให้ฝ่ายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องดำเนินการ เพื่อยุติความขัดแย้งโดยยึดมั่นแนวทางสันติและยึดถือการปกครองในระบอบประชาธิปไตยโดยพิจารณาดำเนินการดังนี้
1. ขอให้ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ขอพึ่งพระบารมีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยกราบบังคมทูลขอยุติการปฏิบัติหน้าที่ในฐานะรักษาการนายกรัฐมนตรีในระหว่างการจัดการเลือกตั้ง และขอพระราชทานรักษาการนายกรัฐมนตรีจากผู้ที่ไม่ได้เป็นสมาชิกพรรค และมีความเป็นกลางทางการเมืองเป็นที่ประจักษ์แก่บุคคลทั่วไป เพื่อให้รักษาการนายกรัฐมนตรีที่ได้ทรงพระราชทานนี้ ทำหน้าที่บริหารราชการแผ่นดินชั่วคราวจนกว่าการเลือกตั้งทั่วไปจะแล้วเสร็จ
2. ขอให้รักษาการนายกรัฐมนตรที่ได้ทรงพระราชทาน กราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวให้ทรงมีพระราชวินิจฉัยในการตราพระราชกฤษฎีกาแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎร โดยให้กำหนดวันเลือกตั้งขึ้นใหม่ภายในหกสิบวัน นับแต่ว่าที่ได้มีการตราพระราชกฤษฎีกาฉบับใหม่ ทั้งนี้ โดยให้คณะกรรมการการเลือกตั้งพิจารณากำหนดวันรับสมัครเลือกตั้งใหม่ให้เหมาะสมและเป็นธรรมแก่พรรคการเมืองทุกพรรค
3.เมื่อได้มีการดำเนินการดังที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว ขอเรียกร้องให้พรรคการเมืองฝ่ายค้านทั้งสามพรรค (พรรคประชาธิปัตย์ พรรคชาติไทย และพรรคมหาชน) ยอมรับ และเข้าสู่กระบวนการเลือกตั้ง โดยส่งบุคคลลงสมัครเข้ารับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เพื่อให้ประชาชนได้ใช้ดุลยพินิจแสดงเจตนารมณ์ทางการเมืองโดยผ่านกระบวนการเลือกตั้ง ทั้งนี้ เพื่อรักษาระบบการปกครองในระบอบนี้ไว้
4. ขอให้รัฐบาลรักษาการภายใต้การนำของรักษาการนายกรัฐมนตรีที่ได้ทรงพระราชทานประสานกับคณะกรรมการการเลือกตั้งในการจัดให้มีองค์กรการตรวจสอบและติดตามการเลือกตั้ง จากภาคเอกชนและประชาสังคม เพื่อช่วยเหลือคณะกรรมการการเลือกตั้งในการดูแลการเลือกตั้ง ทั้งนี้ โดยอำนาจตามกฎหมายในการจัดการการเลือกตั้ง ยังคงเป็นของคณะกรรมการการเลือกตั้ง แต่การจัดให้มีองค์กรตรวจสอบและติดตามการเลือกตั้งดังกล่าวนี้ จะช่วยทำให้พรรคการเมืองทุกพรรค ตลอดจนประชาชนทั่วไปมั่นใจในความบริสุทธิ์ยุติธรรมของการเลือกตั้งอันเป็นการแสดงเจตนารมณ์ของประชาชนในระยะยาวได้
5. ขอให้พรรคการเมืองทุกพรรคประกาศเป็นสัญญาประชาคม ว่า จะร่วมมือกันจัดให้มีการปฏิรูปการเมืองโดยการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยคณะบุคคลที่เป็นกลางทางการเมืองภายหลังการเลือกตั้งทั่วไป ทั้งนี้ เพื่อแก้ไขวิกฤตทางการเมืองของประเทศในระยะยาวต่อไป
ข้าพเจ้ามีความหวังว่า ข้อเสนอดังที่ได้กราบเรียนมาทั้งหมด น่าจะเป็นข้อเสนอที่ทุกฝ่ายยอมรับได้ และจะนำไปสู่ทางออกของปัญหาที่ดำรงอยู่ จะช่วยป้องกันมิให้สังคมไทยต้องเผชิญหน้ากันต่อไปอย่างรุนแรง และรังแต่จะนำไปสู่ความสูญเสียและความเศร้าสลดใจของคนไทยทั้งชาติ ดังที่ทุกฝ่ายเคยมีบทเรียนกันมาแล้วในอดีต และเมื่อฝ่ายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องได้เสียสละและยอมให้เป็นไปตามกระบวนการนี้แล้ว ก็ชอบที่กลุ่มผู้ชุมนุมคัดค้านขับไล่นายกรัฐมนตรีอยู่ในขณะนี้ จะได้ยุติการชุมนุมและการแสดงออกซึ่งทัศนะทางการเมืองของตนผ่านกระบวนการเลือกตั้ง อันเป็นหัวใจของการแสดงออก ซึ่งความคิดเห็นของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยอันเป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดของทุกๆ ฝ่ายอยู่ในขณะนี้
จึงกราบเรียนมาเพื่อพิจารณา
ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
(ลงนาม)
ศาสตราจารย์ดร.สุรพล นิติไกรพจน์
อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์