xs
xsm
sm
md
lg

แก้สารพิษ-ขยะพิษลุกลาม สาเหตุชาวบ้านไม่เชื่อมั่น“อนุทิน” !!

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์



เมืองไทย 360 องศา

ก็ต้องบอกว่าสิ่งที่รัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล กำลังติดหล่มจนก้าวขาไม่ออก ก็คือเรื่องปัญหาสารปนเปื้อนประเภทโลหะหนักทั้งในภาคเหนือ และกำลังลุกลามขยายวงมาที่ภาคอีสาน จนรัฐบาลนั่งไม่ติดต้องประชุมหาทางรับมืออย่างขนานใหญ่ โดยมอบหมายรองนายกรัฐมนตรีแต่ละคนที่มีพื้นที่รับผิดชอบจัดการ

โดยภาคเหนือได้มอบหมายให้ นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พรรคเพื่อไทย รับผิดชอบแก้ปัญหาในพื้นที่ภาคเหนือ

อย่างไรก็ดี เมื่อพิจารณาจากปฏิกิริยาของชาวบ้านที่สะท้อนผ่านผลสำรวจ โดย “สวนดุสิตโพล” มหาวิทยาลัยสวนดุสิต สำรวจความคิดเห็นของประชาชนทั่วประเทศ เรื่อง “สารพิษปนเปื้อน ในแม่น้ำ” ระหว่างวันที่ 17-20 พฤศจิกายน 2569 ผลการสำรวจ พบว่าจากข่าวปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำ กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่กังวลมาก ร้อยละ 46.94 โดยกังวลเรื่องสารพิษตกค้างในอาหาร เช่น ปลา ผัก ข้าว มากที่สุด

ร้อยละ 76.78 และไม่ค่อยเชื่อมั่นว่ารัฐบาลจะสามารถแก้ไขปัญหาได้ ร้อยละ 44.01 ทั้งนี้ เห็นว่าอุปสรรคสำคัญคือการบังคับใช้กฎหมายไม่จริงจัง อาจมีผลประโยชน์ทับซ้อน ร้อยละ 74.35 และอยากให้รัฐบาลเร่งตรวจคุณภาพน้ำและอาหาร พร้อมเปิดเผยผลตรวจให้ประชาชนทราบ ร้อยละ 72.42

ก่อนหน้านั้นที่ ทำเนียบรัฐบาล นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานการประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) เพื่อติดตามสถานการณ์และกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ โดยมีข้อสั่งการ ดังนี้

1. ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องบูรณาการกำลังตรวจสอบและปราบปรามการลักลอบนำเข้าครอบครอง ขนส่งวัตถุอันตรายและสารเคมีอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำที่ผิดกฎหมาย โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นหัวหน้าทีม

2. ให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เป็นหน่วยงานหลัก กำหนดมาตรฐานและวิธีการตรวจสอบสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ พร้อมจัดทำแผนที่แสดงพื้นที่ที่พบและไม่พบการปนเปื้อนให้ชัดเจน โดยมีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงสาธารณสุขสนับสนุน

3. ให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.) เป็นหน่วยงานหลัก กำหนดมาตรฐานและวิธีการตรวจสอบสารปนเปื้อนในผลิตผลทางการเกษตร พร้อมจัดทำแผนที่แสดงพื้นที่ที่พบและไม่พบการปนเปื้อนให้ชัดเจน โดยมีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และกระทรวงสาธารณสุขสนับสนุน

4. ให้กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) จัดชุดเจ้าหน้าที่ด้านสาธารณสุข เข้าตรวจสุขภาพประชาชนในพื้นที่เสี่ยง พร้อมให้คำแนะนำในการปฏิบัติตนเพื่อความปลอดภัย

5. ให้ มท. ทส. และ กษ. ร่วมจัดหาแหล่งน้ำสะอาดทดแทน แหล่งน้ำที่พบสารปนเปื้อน โดยเร่งจัดหาน้ำสะอาดเพื่อแจกจ่าย กำหนดจุดแจกจ่ายน้ำกลาง หรือสนับสนุนรถผลิตน้ำดื่มประจำชุมชน เพื่อให้ประชาชนมีน้ำสะอาดสำหรับดื่มและใช้ได้อย่างต่อเนื่องในพื้นที่ที่มีปัญหา

6. ให้ กษ. ร่วมกับกระทรวงพาณิชย์ (พณ.) เร่งสร้างความมั่นใจให้ประชาชน โดยกำหนดมาตรการในพื้นที่ที่ตรวจพบสารปนเปื้อน เช่น งดทำการเกษตรและฟื้นฟูพื้นที่ตามหลักวิชาการ รวมถึงช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ พร้อมสื่อสารข้อมูลพื้นที่ได้รับผลกระทบให้ชัดเจน

7. ให้กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ร่วมกับกรมประชาสัมพันธ์เป็นหน่วยงานหลักรวบรวมข้อมูลสถานการณ์สารปนเปื้อน ทั้งคุณภาพน้ำ ผลผลิตทางการเกษตร และผลกระทบต่อประชาชน โดยหน่วยงานที่ตรวจสอบสารปนเปื้อนในน้ำและผลิตผลทางการเกษตรต้องกำหนดผู้รับผิดชอบ รูปแบบรายงาน และส่งข้อมูลให้ ปภ. ตามรอบอย่างต่อเนื่อง

8. ให้กระทรวงการต่างประเทศ (กต.) ร่วมกับ ทส. ใช้กลไกระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมความร่วมมือในการตรวจสอบแหล่งกำเนิดสารปนเปื้อน แลกเปลี่ยนข้อมูลคุณภาพน้ำ และร่วมกำหนดมาตรการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ พร้อมจัดให้มีกลไกติดตามและป้องกันปัญหาสารปนเปื้อนข้ามพรมแดนอย่างต่อเนื่อง

ขณะเดียวกัน หากโฟกัสไปที่ภาคเหนือ ที่เกิดปัญหาทั้งในแม่น้ำสาย แม่น้ำกก แม่น้ำรวก โดยพื้นที่ภาคเหนืออยู่ในความรับผิดชอบของ นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ จึงมอบหมายให้นายยศชนัน เป็นหัวหน้าทีมกำกับดูแลการแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำภาคเหนือ โดยได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลและทุกกระทรวงที่เกี่ยวข้อง

นายยศชนัน กล่าวว่า เราต้องทำสงครามกับเรื่องนี้อย่างเต็มที่คือ 1. ห้ามการส่งออกและนำผ่านของสารเคมีตั้งต้น ที่ทำให้เกิดแรร์เอิร์ธ และได้ส่งรายละเอียดไปยังประเทศเมียนมาและประเทศที่เกี่ยวข้อง โดยใช้กลไกของสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ที่สามารถทำได้อย่างรวดเร็วในการทำงาน

ขณะที่กระทรวงอุตสาหกรรมและกระทรวงพาณิชย์จะดูในกฎระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อที่จะสามารถประกาศต่อเนื่องไม่ให้กระทบกระเทือนกับภาคเศรษฐกิจที่ไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ ซึ่งต้องดำเนินการอย่างรอบคอบ เพื่อที่เราจะสามารถทำทุกอย่างที่เป็นให้ประชาชนได้เข้าถึงน้ำที่ดีตั้งแต่ต้นน้ำ

2. นอกจากนี้ยังมีการประกาศเขตควบคุมมลพิษ ซึ่งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจะประกาศในวันที่ 2 ธ.ค. เพื่อที่จะสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนว่าเขตนี้เป็นเขตที่ปลอดภัยและสะอาด

3. ส่วนการฟื้นฟูแหล่งน้ำ จะมีการศึกษาและดำเนินการอย่างเต็มที่ โดยเริ่มจากพื้นที่แซนด์บ็อกซ์ ที่ไม่ทำให้ประชาชนกังวลในเรื่องการบริหารจัดการสารหนู โดยจะเริ่มทันทีในส่วนที่เป็นแซนด์บ็อกซ์ ที่เริ่มต้นจากฝายเดิมที่มีอยู่แล้ว แต่จะเพิ่มกลไกในการกรองสารหนูเพิ่มเติมขึ้น เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ยืนยันว่าไม่ใช่อยู่ดีๆ จะไปสแกนในพื้นที่ใหญ่ แต่ทำในพื้นที่แซนด์บ็อกซ์ จึงจะขยายในพื้นที่ต่อไป พร้อมยอมรับถึงข้อห่วงใยของนักวิชาการที่มีการออกมาให้ความเห็นก่อนหน้านี้ โดยในวันที่ 22 พ.ย. ช่วงบ่าย จะมีการหารือกับนักวิชาการ

แม้ว่ารัฐบาลจะพยายามบริหารจัดการเรื่องสารพิษ และขยะพิษ ดังกล่าว โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือในเวลานี้ถือว่ากำลังตื่นตัวมากกว่าเดิมมาก และที่สำคัญงานนี้ยังมอบหมายให้ นายศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี จากพรรคเพื่อไทย มาร่วมรับผิดชอบ เป็นการดึงกำลังคนมาใช้ให้เต็มศักยภาพ หลังจากก่อนหน้านี้ไม่ได้ผล ชาวบ้านไม่เชื่อมั่น โดยเฉพาะความรู้สึกที่มีต่อนายอนุทิน ชาญวีรกูล ที่ถูกมองว่า “จัดการไม่เด็ดขาด” เช่น การจัดการกับกลุ่ม “ทุน” ที่ส่วนใหญ่เป็นกลุ่ม “ทุนจีน”

อย่างไรก็ดี นาทีนี้หากรัฐบาลยังไม่จริงจัง หรือจัดการไม่ได้ ทำให้ชาวบ้านมองเห็นเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะกับปัญหา “สิ่งแวดล้อม” ที่เลวร้ายลงทุกวัน หากไม่เด็ดขาด ก็นับวันทำลายศรัทธาลงไปเรื่อยๆ เพราะเรื่องแบบนี้ถือว่าใกล้ตัวชาวบ้าน และเป็นภัยมากที่สุดอย่าทำเป็นเล่นไป !!