รมว.พณ. ยันลงนาม ART ไทย-สหรัฐ หวังป้องผู้ประกอบการ-เกษตรกรไทย รักษาตลาดส่งออก ย้ำแค่กรอบเจรจา บอกไม่มีข้อผูกมัดบังคับซื้อสินค้า ลั่นไม่ยอมรับเนื้อสัตว์สารเร่งเนื้อแดง ขออย่าด่วนตีความ-ออกตัวแรง จากข้อมูลไม่ครบ หวั่นกระทบอำนาจต่อรองประเทศ ทิ้งท้าย "เสียใจ" กับความพยายามปกป้อง แต่ถูกมองทำไทยเสียหาย
วันนี้ (20พ.ย.) เมื่อเวลา 15.30 น. ที่ท่าอากาศยานทหาร 2 กองบิน 6 ดอนเมือง กรุงเทพฯ
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์
รองนายกรัฐมนตรีไทย และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ แถลงถึง ผลการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 49 ที่กรุงมะนิลาสาธารณรัฐฟิลิปปินส์ และการประชุมผู้นำเขต เศรษฐกิจ เอเปค ครั้งที่ 33 ที่เมืองเซินเจิ้น สาธารณรัฐประชาชนจีน ถึงข่อตกลงการค้าต่งตอบแทน ART ไทย-สหรัฐว่า เป็นการตกลงระหว่าง 2 ประเทศ ในการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ซึ่งกันและกัน ที่สามารถยอมรับกันได้ ซึ่งหลายคนอาจจะยังไม่ทราบรายละเอียด และเกิดความสับสนกับสิ่งที่เคยตกลงกันไว้ก่อนหน้านี้เมื่อช่วงต้นปี 2568 กับสิ่งที่นายโดนัลด์ ทรัมป์ประธานาธิบดีสหรัฐ พูดถึง คือสิ่งที่เป็นกรอบตกลงอันเดิม ในการซื้อสินค้าเกษตรมูลค่า 2,600 ล้านเหรียญสหรัฐ ตรงนั้นเป็นเรื่องจริง ที่คุย ณ เวลานั้น รวมถึงพลังงาน เครื่องอากาศยาน แต่กว่าจะบรรลุข้อตกลงดังกล่าวได้มีการหารือ ร่วมกับภาคเอกชน และข้อตกลงเป็นเรื่องที่ภาคเอกชนเป็นผู้ซื้อ ขณะที่ภาครัฐเป็นผู้รวบรวมเช่นสินค้าเกษตรเช่นสินค้าเกษตร เช่นกากถั่วเหลือง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ที่ไทยผลิตไม่เพียงพอ จึงต้องนำเข้า และทางสหรัฐอยากมีส่วนแบ่งตรงนี้ตรงนี้ หากนำเข้าจากสหรัฐจากช่วยลดช่องว่างการขาดดินทางการค้า ระหว่างไทยและสหรัฐ
นางศุภจี กล่าวว่า ไทยได้ดุลการค้าสหรัฐ เมื่อช่วงต้นปี 2568 อยู่อันดับที่ 11 ของโลก และปลายปี 2568 ใครเพิ่มระดับได้ดุลการค้ามาอยู่อันดับที่ 7 ของโลก หากนับช่วง 6 เดือนสุดท้ายของปีนี้ จะอยู่อันดับ 5 ของโลก ดังนั้นการคุยต่างตอบแทน ต้องแสดงเจตจำนงว่าควรซื้ออะไรจากเขาบ้าง และเป็นสิ่งที่ต้องซื้ออยู่แล้ว เช่นเดียวกับเรื่องพลังงานที่พึ่งพาจากตะวันออกกลางหากมีแหล่งซื้ออื่น ก็ต้องดูว่าเป็นประโยชน์กับไทยหรือไม่ รวมทั้งเครื่องบินที่ให้โอกาสที่ให้โอกาสสหรัฐ เพราะเราประกอบเองไม่ได้
"ขอย้ำว่ากรอบการตกลงไม่ได้หมายความว่ารัฐต้องซื้อเท่านี้ แต่ขึ้นอยู่กับราคา คุณภาพเงื่อนไขของสหรัฐ ตรงตามสิ่งที่ผู้ประกอบการและเกษตรกร คนในประเทศต้องการจะซื้อหรือไม่ ถ้าไม่ซื้อก็ไม่มีอะไรที่เป็นข้อผูกมัด แต่เราต้องแสดงความจริงใจว่าเรามีว่าเรามีเจตนารมณ์จะเปิดโอกาสให้สหรัฐ และวิธีคือการเจรจาเรื่องมาตรการ เรื่องภาษี การเปิดตลาดมาตรการที่ไม่เกี่ยวข้องกับภาษี" นางศุภจี กล่าว
นางศุภจี กล่าวว่า ว่าเราส่วนคำถามที่ว่าเราเสียเปรียบตรงไหน ต้องชี้แจงว่าเราเปิดการค้าเสรีในลักษณะเช่นนี้ ต่างประเทศเปิดให้ถึง 100% ทั้งหมด 24 ประเทศ ซึ่งทำมา 20 ถึง 30 ปีแล้ว สหรัฐต้องการให้เราช่วยลดช่องว่าง จากการขาดดุลการค้า โดยเปิดให้สินค้าสหรัฐเข้ามาในประเทศในประเทศ เป็นสินค้าทางเลือก เพื่อแข่งขันกับประเทศอื่นได้เช่นกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าเปิดตลาดแล้วต้องซื้อ ทั้งหมดขึ้นอยู่กับประชาชนตัดสินใจ ขณะที่สหรัฐไม่ตั้งใจให้เกิดผลกระทบกับประเทศไทย ทั้งเกษตรกรผู้ผลิต หากสินค้าใด ก็ต้องตกลงแบบนี้เงื่อนไข เช่นการกำหนดโควต้าและระเบียบในการนำเข้า เพื่อปกป้องผู้ผลิต และเกษตรกรของเรา และประโยชน์ที่เราครั้งนี้ได้จากการลงนามถ้อยแถลงในครั้งนี้ ไทยจะสามารถแข่งขันในตลาดส่งออกอันดับ 1 ของประเทศ ซึ่งสิ่งที่ผ่านมาไทยได้ดุลการค้าสหรัฐ กว่า 70,000 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือเกือบ 2 ล้านล้านบาท และอาจเพิ่มมากขึ้นกว่านั้น รวมถึงรายได้จากการส่งออกจะเกี่ยวข้องกับการจ้างงานของคนไทยประมาณ 1.25 ล้านคน ดังนั้นเราต้องรักษาเราต้องรักษาความสามารถในการแข่งขันและโอกาสเข้าถึงตลาดสหรัฐควบคู่กับการดูแลปกป้องผู้ประกอบการ เกษตรกร ภายในประเทศ เนื่องจากเราส่งออกสินค้าเกษตรให้ลูกค้าสหรัฐเป็น 2 รองจากจีนโดยมูลค่าส่งออก อย่างน้อย 1.7 แสนล้านบาทต่อปี ดังนั้นที่บอกว่าไทยไม่ได้ประโยชน์ ขอให้ตัดออกไปและมามองว่า เป็นการหาจุดที่ได้ประโยชน์ร่วมกัน ต่างฝ่ายได้สิทธิ์ในการแข่งขัน ของแต่ละประเทศ หากไม่มีการเจรจา และลงนาม ก็จะเป็นปัญหาเนื่องจาก ปัจจุบันไทยเผชิญอัตราภาษี 301 แรงงานบังคับไทย อยู่ที่ 12.5% ขณะที่มาเลเซียและกัมพูชา ซึ่งบรรลุข้อตกลงกับสหรัฐฯแล้ว อยู่ที่ 10% หรือแตกต่างกัน 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์ ซึ่งแม้จะดูเป็นส่วนต่างไม่มาก แต่เมื่อคำนวณเป็นมูลค่าการส่งออกแล้วถือว่ามีนัยสำคัญ และอาจส่งผลต่อความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยเมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่ง 301 กำลังผลิตส่วนเกิน หากไทยไม่ลงนามในกรอบการเจรจา จะทำให้ส่วนต่างของภาษีมากขึ้น แต่ตรงนี้เรายังเซ็นต์ไม่ได้ เพราะตรงนี้ ยังมีกระบวนการภายในของแต่ละประเทศ โดยทั้งสองประเทศ จะทำให้เร็วที่สุดให้ 301 แรงงานภาคบังคับลงมาที่ 10% เพื่อปกป้องรายได้ส่งออกของไทย หากไทยไม่สามารถเดินหน้าข้อตกลงได้ ก็มีความเสี่ยงที่จะเสียเปรียบประเทศที่สามารถเจรจาและได้ข้อสรุปไปก่อนแล้ว ขณะที่ประเทศใหญ่ได้ลงนามไปแล้ว ทั้งสหภาพยุโรป อียู ญี่ปุ่นเกาหลีใต้ เหลืออินเดีย จีน เวียดนาม ที่อยู่ระหว่างเจรจา หากเวียดนามตกลงไม่ได้ส่วนต่างภาษีก็จะมากกว่าไทย ตรงนี้จะเป็นประโยชน์กับเรา จึงต้องเร่งกอบเจรจา
นางศุภจี กล่าวว่า ส่วนข้อสงสัยการลงนามแถลงการณ์ร่วมไม่มีรายละเอียดระบุ เป็นการตกลงแค่กรอบนั้น เพราะแต่ละฝ่ายต้องไปจัดการภายในประเทศ ซึ่งต้องขัดเกลาข้อความทางกฎหมาย และต้องนำเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรีพิจารณาและนำออกมา เปิดรับฟังความคิดเห็นก่อนส่งรัฐสภา เมื่อถึงขั้นตอนนั้นหากมีอะไรที่จะแนะนำพร้อมยินดีที่จะรับฟังแต่ ตอนนี้ยังไม่สามารถนำข้อมูลออกมาพูดได้
"เราต้องการปกป้องศักยภาพการแข่งขันของไทยในระยะยาว เราทำงานเต็มที่ทุกวัน ระหว่างหมุดหมายประเทศไทยให้เกิดความเชื่อมั่น แต่กลับมามองในประเทศข้อมูลบางอย่างไม่ครบถ้วน ตีความและเข้าใจกันไปเอง ซึ่งเรื่องสำคัญในระดับประเทศไม่ควรออกมาพูดกันแบบนี้ แต่จะค่อยๆพูดทำความเข้าใจ ถ้ายังเห็นไม่ครบอย่ารีบออกตัวแรง เพราะอาจจะสุ่มเสี่ยงต่อการเสียศักยภาพในการต่อรอง ขอย้ำว่าไม่ได้ทำให้ประเทศไทยเสียประโยชน์ ยังคุ้มครองปกป้องตลาดเกษตรและการส่งออกโดยรวม รวมถึงการจ้างงาน และเพิ่มศักยภาพในการแข่งขัน แต่ถ้าคนไทยคิดว่าไม่ใช่ไม่ควรจะเป็นแบบนี้ก็รู้สึกเสียใจ กับสิ่งที่เราพยายามปกป้อง ที่มีการตีความด้วยข้อมูล ที่ไม่ครบถ้วน ว่าเราไปทำอะไรที่ทำให้เกิดความเสียหายกับประเทศ และยังไม่ถึงเวลาที่จะเปิดเผยในรายละเอียด ถึงเวลานั้นค่อยว่าอะไรควร ทั้งนี้ในกรอบเจรจาก็มีบางเรื่องที่รัฐบาลไม่เห็นด้วย เช่นกรณี ที่ไทยต้องยอมรับในสัตว์ที่มีสารเร่งเนื้อแดง ยืนยันว่าไม่ยอมให้คนไทยมีความเสี่ยงเรื่องนี้ หากมาดูในข้อตกลงล่าสุด ไม่มีเรื่องนี้อยู่ อย่างที่มีการกล่าวอ้าง หลังการเจรจาต้องกลับมาพิจารณา และคุยกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ถ้ามีเงื่อนไขที่ทำให้ไทยเกิดความเสียหาย กลุ่มหรือเกิดผลกระทบกับบางกลุ่ม จะมีเงื่อนไขบรรเทาผลกระทบ"นางศุภจีกล่าว
ผู้สื่อข่าวถามว่า คำประกาศของคู่ค้าหลังลงนาม ทำให้ ถูกมองว่ารัฐบาลไทยถูกมัดมือชก นางศุภจี กล่าวว่า ตรงนั้นเป็นการพูดกับประชาชนของเขา หากพูดว่าเสียดุลการค้าไทยอยู่ตลอด หรือไม่ได้อะไรเพิ่มเติมคงไม่ได้ ก็ต้องพูดว่าได้ลดภาษี ซึ่งต่างจากการเปิดตลาด เป็นคนละส่วนกัน


