เมืองไทย 360 องศา
ปัญหาสารพิษ สารปนเปื้อนโลหะหนักที่เป็นอันตราย เช่น สารหนู สารตะกั่ว ที่ปะปนมาในแหล่งน้ำตามลุ่มน้ำ สาย ลุ่มน้ำกก ในจังหวัดเชียงราย โดยล่าสุดได้เริ่มแพร่กระจายไหลลงแม่น้ำโขง และภาคเหนือหลายจังหวัด และจากการตรวจสอบของกระทรวงสาธารณสุขได้ระบุชัดเจนว่าปริมาณสารพิษดังกล่าวอยู่ในเกณฑ์อันตรายต่อสุขภาพ และเตือนให้หลีกเลี่ยงการสัมผัส และการบริโภคน้ำในบริเวณดังกล่าวแล้ว
แน่นอนว่า ปัญหาดังกล่าวกำลังสร้างความดือดร้อนในวงกว้าง ไม่แพ้ปัญหาจาก “ขยะพิษ” ในภาคตะวันออก และอีกหลายจังหวัด ที่กำลังตื่นตัวตรวจสอบหลังจากชาวบ้านทนไม่ไหวออกกดดัน และประจานภาครัฐในช่วงที่ผ่านมา
ขณะเดียวกัน ปัญหาดังกล่าวก็กำลังสร้างผลกระทบกับเศรษฐกิจของประเทศมากขึ้นอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องผลกระทบด้านการท่องเที่ยว รวมไปถึงการที่ไทยหมายมั่นปั้นมือว่าต้องเป็น “ครัวโลก” สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจจำนวนมากในแต่ละปี แต่ขณะเดียวกัน หากประเทศไทยกำลังกลายเป็น “แหล่งทิ้งขยะของโลก” แบบนี้ หรือแม้แต่ปัญหาปนเปื้อนสารพิษในแม่น้ำลำคลองทางภาคเหนือ โดยที่ฝ่ายรัฐบาลได้แต่ตั้งรับอยู่แบบนี้ มันก็ยิ่งสร้างความกังวลให้กับชาวบ้านมากขึ้น โดยเฉพาะการดำเนินชีวิตในแต่ละวัน จะอยู่อย่างไร
เพราะต้องไม่ลืมว่า ในภาคเหนือ เช่น ที่จังหวัดเชียงราย ถือเป็นพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญ ทั้งภาคการเกษตร และภาคการท่องเที่ยว เมื่อแหล่งน้ำเป็นพิษ ก็ย่อมส่งผลกระทบต่อภาคการเกษตรและการท่องเที่ยว อย่างแน่นอน
โดยสถานการณ์ท่องเที่ยวที่ จ.เชียงราย ในช่วงฤดูหนาวในปีนี้ แม้คาดว่าจะมีความคึกคักขึ้น แต่ต้องเผชิญกับปัญหาทั้งภานใน และภายนอก ทำให้เศรษฐกิจย่ำแย่ และล่าสุดกำลังเผชิญกับปัญหาสารพิษ-โลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำ ที่ไหลมาจากประเทศเพื่อนบ้านผ่าน จ.เชียงราย โดยเฉพาะแม่น้ำกก และแม่น้ำสาย ที่กำลังเป็นกระแสอย่างต่อเนื่อง
นายวิโรจน์ ชายา ประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยว จ.เชียงราย เปิดเผยว่า นักท่องเที่ยวมีแนวโน้มลดลงประมาณ 5-10% โดยเฉพาะชาวไทยที่ชะลอการเดินทางจากปัจจัยด้านเศรษฐกิจ ค่าครองชีพ และราคาน้ำมันที่ปรับตัวสูงขึ้น ส่งผลให้หลายคนเลือกการเดินทางท่องเที่ยวระยะสั้นในพื้นที่ใกล้กรุงเทพฯแทน
พฤติกรรมการจองห้องพักก็เปลี่ยนแปลงไป หันมาจองล่วงหน้าในระยะสั้นแบบสัปดาห์ต่อสัปดาห์มากขึ้น รวมทั้งมีการสอบถามข้อมูลรายละเอียดเรื่องปัญหามลพิษ ซึ่งจำนวนมากที่ชะลอการตัดสินในการจองห้องพักออกไป ทำให้ผู้ประกอบการไม่สามารถประเมินจำนวนผู้เข้าพักล่วงหน้าได้อย่างชัดเจน
โดยเฉพาะกลุ่มประชุมสัมมนาตามโรงแรมใหญ่ จึงทำให้มีความเสี่ยงที่จะถูกยกเลิกการจองสูงถึง 50-70% อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการก็ยังอยู่ระหวางเจรจากับลูกค้า ยังไม่มีการยกเลิกการจองมาก่อนหน้านี้อย่างเป็นทางการ
นายวิโรจน์กล่าวว่า เศรษฐกิจของเชียงราย ขับเคลื่อนด้วยภาคการเกษตรและภาคการท่องเที่ยวเป็นสำคัญ ปัจจุบันภาคการเกษตรก็ได้รับผลกระทบไปแล้ว และภาคการท่องเที่ยวก็กำลังได้รับตามมา โดยเฉพาะความกังวลเกี่ยวกับคุณภาพน้ำ ซึ่งตนพร้อมยืนยันว่า น้ำประปาที่ใช้ในเชียงราย มีความปลอดภัย สามารถนำมาใช้อุปโภคบริโภคได้ ตามปกติ
แต่ปัญหาสำคัญในขณะนี้คือ ความไม่ชัดเจนของข้อมูลข่าวสารที่ถูกนำเสนอออกมาเป็นระยะๆ ขาดการรายงานผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำประปาอย่างต่อเนื่อง และเป็นระบบ ทำให้ทั้งคนในพื้นที่-นักท่องเที่ยว เกิดความกังวล ตนจึงเสนอให้ภาครัฐและภาคเอกชน ได้ร่วมกันสื่อสารข้อเท็จจริง โดยใช้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และตัวเลขผลตรวจสอบที่ชัดเจนรองรับ เพื่อสร้างความเข้าใจ และเรียกคืนความเชื่อมั่นให้กับเชียงราย เพราะโรงแรมใน จ.เชียงราย ส่วนใหญ่เป็นโรงแรมขนาดเล็ก ที่ใช้น้ำประปาเป็นหลัก หากต้องว่าจ้างบริษัทเอกชนมาตรวจสอบเอง จะมีค่าใช้จ่ายสูง
ขณะเดียวกัน เมื่อหันมาพิจารณาในเรื่อง “ขยะพิษ” และกากอุตสาหกรรม หลังจากมีการตรวจสอบในจังหวัดอื่นเพิ่มเติมนอกเหนือจากภาคตะวันออกแล้ว เช่น จังหวัดสมุทรสาคร ซึ่งก็ “เกินคาด” เพราะจากการเปิดเผยของ นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ที่เปิดเผยผลการตรวจสอบของชุดปฏิบัติการเฉพาะกิจ ซึ่งลงพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร ระหว่างวันที่ 12–13 พฤศจิกายน 2569 ว่า จากโรงงานที่เข้าข่ายปฏิบัติไม่ถูกต้องตาม พระราชบัญญัติโรงงาน 134 แห่ง หรือคิดเป็นร้อยละ 92 ที่เข้าขายทำผิด เจ้าหน้าที่ได้สั่งหยุดประกอบกิจการชั่วคราว 3 แห่ง และดำเนินคดีอาญา 54 แห่ง ตามฐานความผิดที่ตรวจพบ พร้อมดำเนินการตามกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องต่อไป
สำหรับการตรวจสอบโรงงานแห่งหนึ่งในอำเภอเมืองสมุทรสาคร เจ้าหน้าที่พบการใช้เครื่องจักรในส่วนขยายที่ยังไม่ได้รับอนุญาต รวมถึงการประกอบกิจการนอกบริเวณโรงงานที่เข้าข่ายไม่ได้รับอนุญาต จึงสั่งระงับการกระทำที่ฝ่าฝืนและดำเนินการตามกฎหมาย
ดังนั้น คำถามในเวลานี้ก็คือ รัฐบาลจะสามารถจัดการ และรับมือกับปัญหาพวกนี้ได้แค่ไหน หรือจะเป็นแบบ “ไฟไหม้ฟาง” พอเรื่องเงียบแล้วก็จบ ทุกอย่างก็จะกลับมาเหมือนเดิม หรือไม่ก็พอปัญหาเดิมที่เคยซุกเอาไว้ใต้พรมปะทุขึ้นมาใหม่ ก็จะขึงขังจัดการกันใหม่ หรือมีการ “จัดการแพะ” กันสักครั้ง
อย่างไรก็ดี สำหรับคราวนี้เชื่อว่าน่าจะไม่เหมือนเดิม เพราะกระทบกับชาวบ้านในวงกว้าง ต้องกลายเป็น “วาระแห่งชาติภาคบังคับ” โดยประชาชนไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสารปนเปื้อนในแม่น้ำ ที่ชาวบ้านเริ่มหวาดกลัว หวาดระแวง ปัญหาเรื่องน้ำประปา น้ำบาดาลที่ปนเปื้อนสารพิษจากบ่อขยะ สิ่งเหล่านี้ จะกลายเป็นแรงบีบสำคัญให้รัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล ต้องนั่งไม่ติด เพราะหากจัดการล้มแหลว หรือไม่จริงจัง มันยังหันกลับมาส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการท่องเที่ยว หรือแม้แต่ความฝันเรื่อง “ครัวโลก” ก็จะกลายเป็นหมันไปด้วย!!


