สภาฯ เตรียมถกร่างกฎหมายประกันสังคม 4 ฉบับ รัฐบาลเสนอขยายเพดานอายุผู้ประกันตน ม.33 เป็น 65 ปี เปิดทางเลือกรับบำเหน็จ–บำนาญ ขณะที่ร่างจาก สส. มุ่งปฏิรูปบอร์ด ลดเพดานงบบริหาร ดึงแรงงานแพลตฟอร์มเข้าระบบ และแยกสำนักงานประกันสังคมออกจากราชการ
วันนี้ (17พ.ย.) ผู้สื่อข่าวรายงานจากรัฐสภาว่า วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรมีกำหนดพิจารณาร่างพระราชบัญญัติประกันสังคม จำนวน 4 ฉบับ ได้แก่ ฉบับคณะรัฐมนตรี (ครม.) ฉบับนายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน ฉบับนายธงธรรม เวชยชัย สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย และฉบับ น.ส.รักชนก ศรีนอก สส.พรรคประชาชน โดยแต่ละฉบับเสนอปรับปรุงสิทธิประโยชน์ ความคุ้มครอง และโครงสร้างบริหารกองทุนแตกต่างกัน
สำหรับร่างฉบับ ครม. ซึ่งคาดว่าจะใช้เป็นร่างหลักในการพิจารณาของคณะกรรมาธิการ มีสาระสำคัญคือ ขยายเพดานอายุผู้ประกันตนตามมาตรา 33 จาก 60 ปีเป็น 65 ปี เปิดโอกาสให้ส่งเงินสมทบต่อได้หลังสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน และเปิดทางให้ผู้มีสิทธิรับประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพเมื่ออายุครบ 55 ปี สามารถเลือกรับบำเหน็จหรือบำนาญตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
นอกจากนี้ ยังเสนอให้ผู้ประกันตนที่ส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 60 เดือน ขอรับเงินชราภาพบางส่วนก่อนกำหนดกรณีเกิดภัยพิบัติได้ไม่เกินร้อยละ 30 ของเงินสมทบ และไม่เกิน 2 เท่าของฐานค่าจ้างสูงสุด รวมถึงเปิดทางนำเงินชราภาพบางส่วนไปเป็นหลักประกันสินเชื่อ พร้อมปรับวาระกรรมการประกันสังคมที่รัฐมนตรีแต่งตั้งจากคราวละ 2 ปีเป็น 3 ปี โดยดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกิน 1 วาระไม่ได้
ด้านร่างของนายสหัสวัต เน้นปรับโครงสร้างคณะกรรมการประกันสังคมให้มีไม่เกิน 13 คน จัดสัดส่วนผู้แทนรัฐบาล นายจ้าง และผู้ประกันตนให้สอดคล้องกับอัตราการจ่ายเงินสมทบของแต่ละฝ่าย โดยผู้แทนนายจ้างและผู้ประกันตนต้องมาจากการเลือกตั้ง ส่วนประธานกรรมการให้กรรมการลงมติเลือกกันเอง และต้องไม่ใช่กรรมการโดยตำแหน่ง พร้อมเสนอปรับลดเพดานการจัดสรรเงินกองทุนเป็นค่าใช้จ่ายบริหารสำนักงาน จากไม่เกินร้อยละ 10 ของเงินสมทบต่อปี เหลือไม่เกินร้อยละ 4
ส่วนร่างของนายธงธรรม เสนอแก้นิยาม “ลูกจ้าง” และ “นายจ้าง” ให้ครอบคลุมการทำงานผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อดึงแรงงานกลุ่มนี้เข้าสู่ระบบประกันสังคม พร้อมปรับคณะกรรมการประกันสังคมเป็น 21 คน ประกอบด้วยกรรมการโดยตำแหน่งจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 6 คน ผู้แทนนายจ้างและผู้ประกันตนที่มาจากการเลือกตั้งฝ่ายละ 7 คน และเลขาธิการสำนักงานประกันสังคมเป็นกรรมการและเลขานุการ
ร่างดังกล่าวยังเสนอให้สำนักงานประกันสังคมบูรณาการมาตรฐานการรักษาพยาบาลและสิทธิประโยชน์ร่วมกับกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าและสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ เพื่อให้ผู้ประกันตนได้รับประโยชน์สูงสุด กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยที่ไม่ได้เกิดจากการทำงาน
ขณะที่ร่างของ น.ส.รักชนก เสนอยกเลิก พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ.2533 และยกร่างใหม่ทั้งฉบับ เพื่อแยกสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ เปลี่ยนชื่อเป็น “สำนักงานกองทุนประกันสังคม” และกำหนดสถานะกองทุนเป็นนิติบุคคล ไม่เป็นส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ พร้อมขยายความคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์ม โดยกำหนดให้ผู้ทำงานตามลักษณะที่ร่างกฎหมายบัญญัติถือเป็นลูกจ้าง และนิติบุคคลเจ้าของแพลตฟอร์มเป็นนายจ้าง
ในส่วนสิทธิชราภาพ ร่างของ น.ส.รักชนก กำหนดให้ผู้ประกันตนอายุครบ 55 ปี มีสิทธิรับบำนาญหรือบำเหน็จตั้งแต่เดือนถัดไป ตามเงื่อนไขที่กำหนด เว้นแต่ยังมีสถานะเป็นผู้ประกันตน โดยผู้ส่งเงินสมทบไม่ครบ 180 เดือนมีสิทธิรับบำเหน็จ และหากความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดเพราะเสียชีวิต ให้ทายาทมีสิทธิรับบำเหน็จ
นอกจากนี้ ยังเสนอกลไกให้นายจ้างไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 หรือผู้ประกันตนไม่น้อยกว่าร้อยละ 5 เข้าชื่อเสนอถอดถอนกรรมการผู้แทนฝ่ายตนเองได้ พร้อมกำหนดให้กรรมการที่ถือเป็นผู้ดำรงตำแหน่งสูงสุดยื่นบัญชีทรัพย์สินต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) และเปิดเผยต่อสาธารณะภายใน 30 วันนับแต่วันครบกำหนดยื่นบัญชีดังกล่าว


