xs
xsm
sm
md
lg

นายกฯ จีนมาทวงรถไฟ นายกฯ ไทยไม่กล้าคุยเรื่องขยะพิษ!

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์



วันนี้อยากชวนมาดูเรื่องหนึ่งที่กำลังกลายเป็นปัญหาใหญ่ของประเทศไทย แบบใหญ่มากมาก
 
นั่นคือ ปัญหาขยะพิษ ขยะอุตสาหกรรม ขยะอิเล็กทรอนิกส์ รวมไปถึงสารพิษจากกิจกรรมเหมืองแร่ ที่กำลังส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน

ลองมองภาพใหญ่ ภาพรวม แล้วจะเห็นอันตรายที่กำลังวิ่งเข้าหาชีวิตคนไทย
 
เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา นายหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีน เดินทางมาเยือนประเทศไทย และได้ร่วมประชุมโต๊ะกลมธุรกิจไทย–จีน กับนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีของไทย
 
มีการพูดคุยกันหลายเรื่อง ทั้งการค้า การลงทุน เทคโนโลยี อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า และที่สำคัญคือ โครงการรถไฟความเร็วสูงไทย–จีน ซึ่งรัฐบาลไทยประกาศเป้าหมายว่าจะเร่งรัดให้รถไฟระยะแรกเปิดให้บริการได้ ภายในปี 2573

เรื่องนี้เราไม่ได้ติดใจอะไร เพราะการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การค้าการลงทุนกับจีน เป็นเรื่องที่รัฐบาลสามารถทำได้
แต่สิ่งที่อยากชวนคนไทยตั้งคำถามกับนายกฯ ก็คือ...
 
ในวันที่ผู้นำจีนเดินทางมาประเทศไทย เราพูดถึงแต่เรื่องโอกาสทางเศรษฐกิจ แล้วเราพูดถึงต้นทุนทางสิ่งแวดล้อม ที่คนไทยกำลังแบกรับมากน้อยแค่ไหน?


เพราะวันนี้ประเทศไทยกำลังเผชิญปัญหาขยะอุตสาหกรรม ขยะอิเล็กทรอนิกส์ และโรงงานรีไซเคิล ที่มีข้อร้องเรียนเรื่องการจัดการของเสียผิดกฎหมาย อยู่ทุกหัวระแหง

มีโรงงานที่เกี่ยวข้องกับทุนต่างชาติ รวมถึงผู้ประกอบการจีนเข้ามาลงทุนในธุรกิจเหล่านี้จำนวนมาก แต่สิ่งที่สำคัญคือ ไม่ว่าเจ้าของทุนจะเป็นใคร ถ้าเข้ามาประกอบกิจการในประเทศไทย ก็ต้องรับผิดชอบต่อกฎหมายไทย และสิ่งแวดล้อมของประเทศไทยด้วย

อย่าทำให้ประเทศไทยกลายเป็นพื้นที่รองรับของเสียที่ไม่มีใครต้องการ

ดูตัวอย่างล่าสุด เมื่อวันที่ 12–13 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา กระทรวงอุตสาหกรรม ลงตรวจโรงงานประเภทคัดแยกและรีไซเคิล ในจังหวัดสมุทรสาคร 146 โรงงาน พบโรงงานเข้าข่ายปฏิบัติไม่ถูกต้องตามกฎหมายถึง 134 โรงงาน หรือประมาณ 92 เปอร์เซ็นต์ และยังพบกองวัสดุที่ไม่ใช้แล้วอีก 1,352 ตัน ซึ่งต้องนำไปตรวจพิสูจน์ว่าเป็นวัตถุอันตรายหรือไม่

นี่เป็นเพียงพื้นที่สมุทรสาครแห่งเดียวนะ...แล้วถ้ามองไปทั่วประเทศล่ะ?

เราจะพบว่า ปัญหานี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่จังหวัดใดจังหวัดหนึ่ง แต่กำลังกลายเป็นโจทย์ใหญ่ของการจัดการอุตสาหกรรม และสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย

ทีนี้ลองมาดูอีกด้านหนึ่ง

ปัญหาสารพิษในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย จังหวัดเชียงราย

มีการตรวจพบสารหนู และโลหะหนักปนเปื้อนในแหล่งน้ำ ขณะที่งานวิจัยของนักวิชาการ พบความเชื่อมโยงระหว่างสารหนูบางส่วนกับ กิจกรรมเหมืองแร่ในพื้นที่ต้นน้ำ ฝั่งประเทศเมียนมา

ปัญหานี้ไม่ได้กระทบแค่คนที่ใช้น้ำจากแม่น้ำเท่านั้น แต่มันกระทบไปถึง การเกษตร การประมง ระบบนิเวศ และความเชื่อมั่นของประชาชน

คนที่อยู่ปลายน้ำจะมั่นใจได้อย่างไรว่า น้ำที่ใช้อยู่ทุกวันนี้ ปลอดภัย... นักท่องเที่ยวจะมั่นใจได้อย่างไรว่า อาหารและแหล่งน้ำในพื้นที่ปลอดภัย?

นี่คือความเสียหายที่ไม่ได้วัดกันแค่ตัวเลขค่าตรวจสารหนู แต่มันกระทบไปถึงเศรษฐกิจท้องถิ่น และความเชื่อมั่นของคนทั้งประเทศ

อย่าลืมว่า ปัญหานี้ยังมีความเชื่อมโยงกับกิจกรรมเหมืองแร่ในประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งมีผู้ประกอบการ และทุนจากต่างชาติเข้าไปเกี่ยวข้อง การแก้ปัญหาจึงต้องตรวจสอบทั้งผู้ดำเนินกิจการ บริษัทที่เกี่ยวข้อง และเส้นทางการค้าแร่ ไม่ใช่แค่ตรวจน้ำในฝั่งประเทศไทย แล้วจบ

ทีนี้รู้หรือไม่ว่า วิธีที่นักการเมืองเขาสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนนั้น เขาทำกันอย่างไร

อย่างกรณี วันที่ 15 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ลงพื้นที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย แล้วมีคลิปใช้น้ำประปาล้างหน้า พร้อมพูดติดตลกว่า...ใช้แล้วหล่อขึ้นเยอะ

ฟังแล้วก็เป็นภาพที่ชวนให้คนพูดถึง นักข่าวนำมาเป็นประเด็นข่าว

แต่คำถามคือ การล้างหน้าโชว์ สามารถพิสูจน์ได้หรือว่าน้ำไม่มีสารหนู ?

สารหนู เป็นสารปนเปื้อนที่เราไม่สามารถใช้สายตาดู หรือใช้ความรู้สึกของคนที่ทดลองสัมผัสน้ำ มาตัดสินความปลอดภัยได้
เรื่องนี้ต้องพิสูจน์ด้วยผลตรวจทางวิทยาศาสตร์ ต้องเปิดเผยผลตรวจให้ประชาชนเข้าถึงได้ และต้องมีระบบแจ้งเตือนที่ชัดเจน

เพราะฉะนั้น การสร้างความเชื่อมั่น ไม่ใช่การเอานักการเมืองไปล้างหน้าโชว์ หรือ ดื่มน้ำโชว์ แต่ต้องแก้ที่ต้นตอของปัญหา ทำให้ประชาชนเห็นหลักฐานที่สามารถตรวจสอบได้

การทำอย่างนี้ มันทำให้นึกถึงเหตุการณ์ในอดีตที่ นักการเมืองใช้วิธีลงไปกินไก่โชว์ ในช่วงวิกฤตไข้หวัดนกระบาด กินข้าวค้างสต๊อก10 ปี โชว์ หรือรองผู้ว่าฯ จัดอีเวนต์ กินปลาโชว์ เพื่อสร้างความมั่นใจในช่วงที่เกิดปัญหามลพิษในแม่น้ำ

แต่ปัญหาสิ่งแวดล้อม มันไม่ใช่เรื่องของการแสดงให้ดูแล้วก็จบกันไป เพราะมันเป็นเรื่องของสารเคมี โลหะหนัก และสารพิษ ที่ต้องใช้หลักวิทยาศาสตร์พิสูจน์


อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้รัฐบาลไม่ถึงกับไม่ได้ทำอะไรเลย เพราะล่าสุดรัฐบาลระบุว่า ได้หยิบยกปัญหาสารพิษในแม่น้ำกก และแม่น้ำสาย หารือกับนายกรัฐมนตรีจีน แล้ว

แต่สิ่งที่ประชาชนอยากเห็นมากกว่าคำชี้แจง ก็คือ ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม!

จีนจะช่วยประสานงานอย่างไร ใครเป็นผู้รับผิดชอบกิจกรรมเหมืองแร่ต้นน้ำ จะควบคุมการปล่อยสารพิษอย่างไร และประเทศไทย จะทำอย่างไรให้ผู้ประกอบการที่สร้างความเสียหายต้องรับผิดชอบ

นี่ต่างหาก คือคำถามที่ต้องมีคำตอบ!

วันนี้ปัญหาขยะพิษไม่ได้อยู่แค่ในโรงงาน ไม่ได้อยู่แค่ในบ่อขยะ และไม่ได้อยู่แค่ในแม่น้ำสาย หรือแม่น้ำกก เท่านั้น

แต่มันกำลังกลายเป็นความหวาดระแวงของประชาชน ต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัว

ภาคเหนือ ก็มีปัญหาสารพิษในแหล่งน้ำ ภาคตะวันออกก็มีปัญหาโรงงานอุตสาหกรรม และกากของเสีย ชุมชนหลายแห่งต้องต่อสู้กับปัญหาบ่อขยะ และโรงงานรีไซเคิล

ประชาชนจะไปเที่ยวก็ต้องกังวล จะกินอาหารก็ต้องตั้งคำถาม จะใช้น้ำก็ต้องระแวง ส่งผลให้ เอสเอ็มอี ธุรกิจชุมชนในพื้นที่ ได้รับผลกระทบเรื่องความเชื่อมั่น บางรายถึงขั้นต้องเลิกกิจการ

ประเทศไทยกำลังเผชิญปัญหาที่คนไทยไม่ควรต้องแบกรับอยู่ฝ่ายเดียว

ดังนั้น ความสัมพันธ์ไทย–จีน จึงไม่ควรมีแต่เรื่องการค้า การลงทุน และรถไฟความเร็วสูง เท่านั้น

ถ้าจีนต้องการให้ประเทศไทยเร่งสร้างรถไฟให้สำเร็จ ประเทศไทยก็ต้องกล้าพูดเรื่องความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม

ถ้าบริษัทต่างชาติเข้ามาลงทุนในประเทศไทย ก็ต้องลงทุนอย่างมีความรับผิดชอบ ไม่ใช่เอากำไรกลับประเทศตัวเอง แต่ทิ้งภาระด้านสิ่งแวดล้อม เอาไว้ให้คนไทยรับกรรม

จีนมาคุยเรื่องรถไฟ ไทยก็ต้องคุยเรื่องขยะพิษ!

ไม่ใช่เพราะเราไม่ต้องการการลงทุนจากจีน แต่เพราะเราไม่ต้องการให้การลงทุนของใครก็ตาม กลายเป็นต้นทุนชีวิตของประชาชนไทย

รัฐบาลต้องกล้าจัดการตั้งแต่ต้นน้ำ ไม่ใช่รอให้สารพิษไหลลงแม่น้ำ รอให้ขยะกองเต็มโรงงาน รอให้ชาวบ้านออกมาร้องเรียน แล้วค่อยส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปตรวจ

และที่สำคัญ ต้องเอาผิดผู้กระทำผิดอย่างจริงจัง ไม่ว่าจะเป็นทุนไทย ทุนจีน หรือทุนชาติไหนก็ตาม

เพราะสุดท้ายแล้ว รถไฟความเร็วสูง อาจทำให้ประเทศเดินทางได้เร็วขึ้น

แต่ถ้าดิน น้ำ และอากาศ ของคนไทยกำลังปนเปื้อนสารพิษ ประเทศจะพัฒนาไปข้างหน้าได้อย่างไร ?

เราอยากได้การลงทุน แต่เราไม่ต้องการให้ประเทศไทยกลายเป็นถังขยะของใคร!