“บก.ลายจุด” แจงปมเงินเดือนคนทำงานมูลนิธิ ชี้ ไม่แสวงหากำไรไมไ่ด้แปลว่าต้องทำงานฟรี อย่าเหมารวมทุกองค์กรว่าโกง

“บก.ลายจุด” ชี้ องค์กรไม่แสวงกำไรไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องทำงานฟรี คนทำงานมูลนิธิกระจกเงาส่วนใหญ่เป็นลูกชาวบ้าน ควรได้ค่าตอบแทนเหมือนคนทำงานทั่วไป แจงมูลนิธิมีหลายระดับ อย่าเหมารวมว่าทุกที่ต้องโกง ด้าน “สุภัทรา นาคะผิว” กรรมการสิทธิฯ เห็นพ้อง งานเอ็นจีโอถือเป็นอีกอาชีพที่ทำด้วยความตั้งใจ ซื่อสัตย์ ต้องมีค่าตอบแทน มีสวัสดิการตามสมควร


จากกระแสการตรวจสอบการดำเนินงานของมูลนิธิต่างๆ ภายหลังเกิดกรณีมูลนิธิองค์กรทำดี ของ น.ส.ปนัดดา วงศ์ผู้ดี อดีตนางงามและนักแสดงชื่อดัง ล่าสุด เมื่อวันที่ 13 พ.ย.ที่ผ่านมา นายสมบัติ บุญงามอนงค์ หรือ “บก.ลายจุด” นักกิจกรรมทางสังคมและการเมือง ผู้ก่อตั้งและอดีตประธานกรรมการมูลนิธิกระจกเงา ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “สมบัติ บุญงามอนงค์” แสดงความคิดเห็นในเรื่องนี้ ว่า ที่มูลนิธิกระจกเงา มีคนทำงาน 2 คน ซึ่งทำงานสัปดาห์ละ 5 วัน ตั้งแต่เช้าจนถึงเย็น ติดต่อกันมาเกือบ 10 ปี โดยไม่ได้รับค่าตอบแทน ไม่มีประกันสังคม และไม่มีแม้แต่ค่ารถ โดยทั้งสองคนมีสถานะเป็นอาสาสมัครกิตติมศักดิ์

คนแรกเป็นอดีตเจ้าของโรงงานผลิตพรมในต่างประเทศ มีหน้าที่ดูแลแมวประมาณ 20 ตัว เก็บขี้แมว และคัดแยกหนังสือภาษาต่างประเทศเพื่อส่งไปจัดทำห้องสมุดในชุมชนที่ประเทศบังกลาเทศ ส่วนอีกคนมาจากครอบครัวที่ทำธุรกิจขายเพชร มีหน้าที่ทำอาหารเลี้ยงเจ้าหน้าที่และอาสาสมัครนับร้อยคนในแต่ละวัน

นายสมบัติ ระบุด้วยว่า บุคลากรส่วนใหญ่ของมูลนิธิเป็นลูกหลานชาวบ้านที่ทำไร่ทำสวน บุตรหลานของแม่บ้านทำความสะอาด ลูกหลานข้าราชการระดับเล็กๆ รวมถึงคนพิการที่เข้ามาทำงานเพื่อเลี้ยงดูตัวเอง โดยได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินเดือนเช่นเดียวกับคนทำงานทั่วไป

ทั้งนี้ กฎหมายแรงงานมีข้อยกเว้นเกี่ยวกับการจ่ายเงินชดเชยและเงินบำนาญในบางกรณี ทำให้พนักงานบางส่วนอาจออกจากงานโดยไม่ได้รับสิทธิดังกล่าวตามที่หลายคนคาดหวัง

นายสมบัติ ตั้งคำถามว่า สังคมคาดหวังให้ปัญหาที่ซับซ้อนจำนวนมากได้รับการแก้ไข โดยมีอาสาสมัครเข้ามาช่วยเหลือ แต่หากต้องให้คนทำงานลาออกจากงานประจำหรือสละเวลาทำงานโดยไม่มีค่าตอบแทน ไม่มีรายได้ และยังต้องควักเงินส่วนตัวเพื่อทำงานทุกวัน จะมีคนจำนวนเท่าใดที่สามารถทำเช่นนั้นได้ และจะทำได้นานแค่ไหน

พร้อมระบุว่า ไม่เคยได้ยินว่าประเทศใดตั้งคำถามกับคนทำงานมูลนิธิว่าได้รับเงินเดือนหรือไม่ ในลักษณะที่กำลังเกิดขึ้นในประเทศไทย พร้อมเปรียบเทียบว่า สังคมไม่ได้ตั้งคำถามกับแพทย์ ตำรวจ หรือผู้พิพากษาในลักษณะเดียวกันว่าได้รับค่าตอบแทนจากการทำงานหรือไม่

นายสมบัติ ยังยกตัวอย่างกลุ่มอาสาสมัคร I See You ซึ่งทำงานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย โดยมีภารกิจตั้งแต่เช็ดตัวผู้ป่วย ให้กำลังใจ ไปจนถึงออกแบบกิจกรรมในช่วงเปลี่ยนผ่านก่อนที่ผู้ป่วยจะจากโลกนี้ไป ถือเป็นงานที่ต้องใช้ทั้งจิตใจและความรู้ความสามารถอย่างสูง โดยกลุ่มดังกล่าวรวมตัวกันในรูปแบบอาสาสมัคร ไม่มีสำนักงาน ไม่ต้องจัดทำบัญชีหรือรายงาน และเมื่อมีผู้สอบถามว่าพร้อมรับการสนับสนุนเป็นตัวเงินหรือไม่ กลุ่มดังกล่าวระบุว่ายังไม่พร้อมรับ และกำลังพิจารณาว่าจะไม่รับเงินสนับสนุนในรูปแบบต่างๆ

นายสมบัติ มองว่า มูลนิธิและองค์กรไม่แสวงหากำไรในสังคมไทยมีหลายระดับ ตั้งแต่องค์กรที่ทุจริตหรือทำงานไม่มีประสิทธิภาพ มีการรั่วไหลของทรัพยากร ไปจนถึงองค์กรที่ทำงานได้ดี มีประสิทธิภาพ คุ้มค่า และควรได้รับการยกย่อง ดังนั้น สิ่งที่สังคมควรคาดหวังคือการรักษาและส่งเสริมองค์กรที่ทำงานได้ดีให้พัฒนาจนเป็นองค์กรที่มีมาตรฐานเป็นเลิศ ไม่ใช่เหมารวมองค์กรทั้งหมดเข้าด้วยกัน

พร้อมอธิบายว่า คำกล่าวที่ว่า “ของฟรีไม่มีอยู่ในโลก” ยังคงเป็นความจริง เพราะการแก้ไขปัญหาสังคมจำเป็นต้องมีคนรับภาระค่าใช้จ่าย โดยแต่ละคนอาจสนับสนุนในรูปแบบที่แตกต่างกัน ทั้งการให้เวลา ความรู้ ทักษะ หรือแม้แต่การใช้เงินทุนทรัพย์ส่วนตัว ขึ้นอยู่กับความพร้อมและเงื่อนไขของแต่ละคน

สำหรับหลักการสำคัญขององค์กรไม่แสวงหากำไร หรือ Non-Profit คือ รายได้ที่ได้รับจากการดำเนินงานจะไม่นำไปแบ่งเป็นผลกำไรให้แก่ผู้ถือหุ้นเหมือนองค์กรธุรกิจ ขณะที่ค่าตอบแทนบุคลากรและค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการถือเป็นรายจ่ายที่จำเป็นต่อการดำเนินงาน ส่วนเงินที่เหลือจะต้องนำกลับไปใช้ขับเคลื่อนภารกิจทางสังคมต่อไป

นายสมบัติ ย้ำว่า จุดแตกต่างสำคัญระหว่างมูลนิธิหรือองค์กรไม่แสวงหากำไรกับองค์กรธุรกิจ คือ การไม่มีเป้าหมายในการแบ่งปันผลกำไร แต่ไม่ได้หมายความว่าองค์กรจะไม่มีค่าใช้จ่าย หรือไม่จำเป็นต้องหารายได้มาใช้ในการดำเนินงาน

ด้าน น.ส.สุภัทรา นาคะผิว กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ซึ่งใช้เฟซบุ๊กในชื่อ Supatra Nacapew ได้แสดงความคิดเห็นใต้โพสต์ของนายสมบัติ ว่า การทำงานเอ็นจีโอ หรือองค์กรภาคประชาสังคม ที่ไม่แสวงกำไร ต้องมองเป็นงานอาชีพอย่างหนึ่ง เพราะมีคนที่ตั้งใจมาทำงานแบบนี้ ถูกจริต มีความสุข มีความคิดสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อทำให้สังคมดีขึ้น ใช้ความรู้ ความสามารถที่มีมาทำงาน ที่สำคัญไม่ว่าจะทำงานอะไรความซื่อสัตย์ สุจริต ไม่คดโกง ต้องมี ไม่งั้นความน่าเชื่อถือไม่เกิด แต่ไม่ใช่ทำฟรี ต้องมีค่าตอบแทนและสวัสดิการตามสมควร มีความก้าวหน้า องค์กรแบบนี้เป็นองค์ประกอบหนึ่งของสังคมประชาธิปไตย เพื่อเสริมช่องว่างบางอย่างที่รัฐทำไม่ได้ ไม่ได้ทำ หรือทำได้ยาก