เมื่อวันที่ 11 พ.ย. ที่กระทรวงอุตสาหกรรม นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งชาติ (กอช.) ครั้งที่ 2/2569 โดยมี นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม พร้อมด้วยนางสาวแนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม นายอรรถยุทธ์ ศรีสมุทร ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ นางสาวบุณยกร ดำรงรัตน์ ที่ปรึกษาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ ปลัดกระทรวงพาณิชย์ ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุม เพื่อติดตามความคืบหน้าการดำเนินงานการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ และการส่งเสริมการตัดอ้อยสด ลดเผา ลด PM 2.5 ของกระทรวงอุตสาหกรรม
โดยการประชุมคณะกรรมการ กอช. ในครั้งนี้ มีมติเห็นชอบในหลักการแนวทางการขับเคลื่อนการดำเนินงานพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ เพื่อใช้เป็นกรอบในการจัดทำแผนปฏิบัติการพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ เสนอต่อคณะกรรมการพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งชาติและคณะรัฐมนตรีต่อไป โดยมีแนวทางการขับเคลื่อนการพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศครอบคลุม 4 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ 1) พัฒนาระบบทะเบียนบัญชีผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมป้องกันประเทศ สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการทดสอบ รับรองมาตรฐาน และเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง เพื่อเป็นฐานข้อมูลกลางให้หน่วยงานภาครัฐและกองทัพใช้ประกอบการพิจารณาเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม 2) ผลักดันเงื่อนไขการจัดซื้อ จัดจ้างของภาครัฐและกองทัพภายใต้นโยบาย “Thai First” โดยให้ความสำคัญแก่ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตในประเทศ ผ่านการรับรองมาตรฐาน และได้รับการขึ้นทะเบียนบัญชีผลิตภัณฑ์ตามเกณฑ์ที่กำหนด เพื่อส่งเสริมการใช้ผลิตภัณฑ์ภายในประเทศอย่างเป็นรูปธรรม 3) พิจารณาจัดตั้งหรือมอบหมายหน่วยงานให้ทำหน้าที่เป็น “One Stop Service” เพื่อบูรณาการโครงสร้างพื้นฐานด้านการทดสอบ ตรวจสอบ และรับรองมาตรฐาน และรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมป้องกันประเทศภายในประเทศ พร้อมเชื่อมโยงศูนย์ทดสอบและหน่วยงานที่มีอยู่ เช่น ศูนย์ทดสอบยานยนต์และยางล้อแห่งชาติ (ATTRIC) ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และ 4) ผลักดันกลไกสนับสนุนผู้ประกอบการด้านการส่งออก เช่น การสนับสนุนเงินทุน การพัฒนาตลาด การส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ และการพิจารณาทบทวนข้อกำหนดบางประการที่เป็นอุปสรรคต่อการส่งออกยุทโธปกรณ์ เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการที่มีศักยภาพและมีความพร้อมในการส่งออกผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมป้องกันประเทศไปยังต่างประเทศ
พร้อมทั้ง เห็นชอบในหลักการการจัดตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนการพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ เพื่อเป็นกลไกขับเคลื่อนการพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศของไทยให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม ภายใต้การบูรณาการของภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง โดยมอบหมายกระทรวงอุตสาหกรรมเป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินการ องค์ประกอบคณะกรรมการ ประกอบด้วย ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม เป็นประธาน รองปลัดกระทรวงกลาโหม เป็นรองประธานกรรมการ ผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง อาทิ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กรมการค้าต่างประเทศ กรมบัญชีกลาง กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกลาโหม ภาคการเงิน อาทิ ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย ภาคเอกชน อาทิ กลุ่มอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย สมาคมอุตสาหกรรมเพื่อการป้องกันประเทศ โดยมีผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม ผู้อำนวยการศูนย์การอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร เป็นกรรมการและเลขานุการ และผู้อำนวยการสถาบันยานยนต์ เป็นกรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ โดยมีหน้าที่และอำนาจหลักในการกำหนดนโยบาย แนวทาง และมาตรการส่งเสริมสินค้าอุตสาหกรรมป้องกันประเทศที่ผลิตในประเทศ ครอบคลุมการขึ้นทะเบียนและจัดทำฐานข้อมูล การส่งเสริมการใช้ในหน่วยงานภาครัฐ การทดสอบและรับรองมาตรฐาน และการขยายตลาดส่งออก รวมทั้งบูรณาการความร่วมมือและการสนับสนุนจากหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้อง
สำหรับวาระการส่งเสริมการตัดอ้อยสด ลดเผาอ้อย ลดฝุ่น PM 2.5 และลดภาระงบประมาณภาครัฐในระยะยาว ที่ประชุม กอช. ได้มีมติเห็นชอบในหลักการต่อ (ร่าง) มาตรการส่งเสริมการตัดอ้อยสดลดฝุ่น PM 2.5 เพื่อสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน ฤดูการผลิตปี 2569/2570 พร้อมทั้งเห็นชอบในหลักการต่อยุทธศาสตร์การจัดหารายได้เข้ากองทุนอ้อยและน้ำตาลทราย จำนวน 5 ช่องทาง และรับทราบในหลักการต่อข้อเสนอโครงการสินเชื่อเพื่อส่งเสริมการเก็บเกี่ยวอ้อยสด ลดฝุ่น PM 2.5 ให้แก่กองทุนอ้อยและน้ำตาลทราย (รัฐบาลรับภาระอุดหนุนดอกเบี้ยเงินกู้) เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรตัดอ้อยสด ลดการเผาอ้อยและปัญหาฝุ่น PM 2.5 ควบคู่กับการวางกลไกทางการเงินที่ช่วยลดภาระงบประมาณภาครัฐในระยะยาว
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า การขับเคลื่อนอุตสาหกรรมไทยจำเป็นต้องอาศัยข้อมูลที่แม่นยำและสะท้อนสถานการณ์จริง เพื่อให้สามารถกำหนดนโยบายและมาตรการสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมได้อย่างตรงจุด โดยได้ตั้งข้อสังเกตถึงความจำเป็นในการทบทวนข้อมูลโรงงานที่อาจหยุดดำเนินกิจการหรือไม่ได้ใช้กำลังการผลิตแล้ว ซึ่งอาจส่งผลต่อการประเมินภาพรวมกำลังการผลิตของประเทศ จึงได้ผลักดันให้มีการทบทวนฐานข้อมูลและพัฒนาวิธีจัดทำดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (Manufacturing Production Index: MPI) โดยพิจารณานำวิธีเชื่อมโยงลูกโซ่ (Chain Link Approach) มาประยุกต์ใช้ เพื่อให้ข้อมูลสะท้อนโครงสร้างอุตสาหกรรมและกิจกรรมการผลิตที่เกิดขึ้นจริงได้แม่นยำและทันต่อการเปลี่ยนแปลงมากยิ่งขึ้น อันจะเป็นประโยชน์ต่อการกำหนดนโยบายอุตสาหกรรมและการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ
สำหรับการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ
นางศุภจี กล่าวว่า ประเทศไทยมีศักยภาพทั้งด้านผู้ประกอบการ เทคโนโลยี และฐานการผลิตที่สามารถพัฒนาต่อยอดได้ โดยควรมองโอกาสในการเชื่อมโยงองค์ความรู้และเทคโนโลยีจากอุตสาหกรรมป้องกันประเทศไปสู่อุตสาหกรรมอื่น โดยเฉพาะภาคการเกษตร ซึ่งมีสัดส่วนต่อ GDP ของประเทศเพียงราวร้อยละ 8 ขณะที่มีแรงงานอยู่ในภาคเกษตรเกือบร้อยละ 30 ของแรงงานทั้งหมด จึงเป็นโอกาสสำคัญในการนำเทคโนโลยี นวัตกรรม และเครื่องจักรกลจากภาคอุตสาหกรรมมาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน และสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าเกษตรไทย รวมถึงการต่อยอดสู่อุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร เพื่อสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรและผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่อุปทาน
นอกจากนี้ ไทยยังมีจุดแข็งด้านความมั่นคงทางอาหาร (Food Security) ซึ่งสามารถต่อยอดเป็นโอกาสในการสร้างความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับต่างประเทศ โดยเฉพาะกลุ่มประเทศตะวันออกกลางที่ให้ความสำคัญกับความมั่นคงทางอาหาร ขณะที่ประเทศไทยมีความต้องการด้านความมั่นคงทางพลังงาน (Energy Security) จึงเป็นโอกาสในการพัฒนาความร่วมมือที่ตอบโจทย์ความต้องการของทั้งสองฝ่าย พร้อมเชื่อมโยงไปสู่การขยายตลาดสินค้าเกษตรและสินค้าอุตสาหกรรมไทยในระยะยาว
นางศุภจี กล่าวเพิ่มเติมว่า อีกแนวทางสำคัญคือการส่งเสริมรูปแบบความร่วมมือในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ร่วมกัน (Co-creation) โดยนำศักยภาพและจุดแข็งของไทยมาผสานกับทรัพยากร เทคโนโลยี และความต้องการของประเทศคู่ค้า เพื่อร่วมกันพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ตลาด และขยายโอกาสส่งออกจากตะวันออกกลางไปสู่ตลาดเอเชียและภูมิภาคอื่น ๆ โดยได้เสนอให้กระทรวงอุตสาหกรรมพิจารณานำแนวทางดังกล่าวไปพัฒนาเป็นรูปแบบความร่วมมือที่เป็นระบบ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยในทุกจังหวัดและทุกภาคส่วนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมและได้รับประโยชน์จากความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ
ทั้งนี้ การพัฒนาอุตสาหกรรมไทยในระยะต่อไปจะต้องเชื่อมโยงทั้งข้อมูลที่ถูกต้อง ศักยภาพการผลิต เทคโนโลยี และโอกาสทางการตลาด โดยยึดหลัก “ตลาดนำการผลิต” เพื่อให้การพัฒนาอุตสาหกรรมสามารถตอบสนองความต้องการของตลาด สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าไทย และยกระดับขีดความสามารถของผู้ประกอบการไทยในระยะยาว
นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม กล่าวว่า อุตสาหกรรมป้องกันประเทศมีความสำคัญทั้งในมิติเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศ โดยประเทศไทยมีฐานผู้ประกอบการที่มีศักยภาพในการพัฒนาและผลิตผลิตภัณฑ์สำคัญประมาณ 142 ราย ซึ่งบางรายมีการวิจัยและพัฒนา รวมถึงผลิตสินค้าเพื่อจำหน่ายในประเทศและส่งออกอยู่แล้ว จึงเป็นโอกาสสำคัญในการต่อยอดศักยภาพของผู้ประกอบการไทย เชื่อมโยงกับความต้องการของภาครัฐ และเพิ่มสัดส่วนการใช้ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตภายในประเทศ โดยผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมป้องกันประเทศสำคัญ 4 กลุ่ม ได้แก่ ยานยนต์รบและยานยนต์ช่วยรบ อากาศยาน ไร้คนขับ เรือรบและเรือช่วยรบ และปืนและเครื่องกระสุนปืน
นายภาสกร ชัยรัตน์ ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม กล่าวเพิ่มเติมว่า กระทรวงอุตสาหกรรมได้มีบทบาทในการสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2569 กระทรวงอุตสาหกรรมได้ร่วมกับกระทรวงกลาโหมและกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ว่าด้วยความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัย และนวัตกรรม เพื่อความมั่นคงและการพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ เพื่อบูรณาการองค์ความรู้ งานวิจัย เทคโนโลยี และภาคการผลิต รวมถึงยกระดับมาตรฐาน การทดสอบ และการรับรองผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมป้องกันประเทศ
“หากสามารถเชื่อมโยงระบบสนับสนุนตั้งแต่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การทดสอบและรับรองมาตรฐาน การขึ้นทะเบียนบัญชีผลิตภัณฑ์ การจัดซื้อและใช้งานจริงในประเทศ ไปจนถึงการส่งออก คาดว่าจะสามารถทดแทนการนำเข้าผลิตภัณฑ์ 4 กลุ่มที่ไทยมีศักยภาพได้อย่างน้อยร้อยละ 20 จากฐานการนำเข้าในปี 2568 จำนวน 33,749.18 ล้านบาท หรือลดมูลค่าการนำเข้าได้ประมาณ 6,749.84 ล้านบาทต่อปี ขณะเดียวกัน หากผลักดันการส่งออกเพิ่มขึ้นอย่างน้อยร้อยละ 10 จากฐานการส่งออก 28,734.11 ล้านบาท จะเพิ่มมูลค่าการส่งออกได้ประมาณ 2,873.41 ล้านบาทต่อปี คิดเป็นผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจรวมประมาณ 9,623.25 ล้านบาทต่อปี” นายภาสกร กล่าว
