84 วันไม่ใช่เส้นตาย “บุ๋ม” พ้นผิด! แต่เป็นเวลาที่ตำรวจต้องเร่งทำงาน

84 วัน ถ้าตำรวจทำสำนวนไม่ทัน “บุ๋ม ปนัดดา” ต้องถูกปล่อยตัวจริงไหม? แล้วคดีจะจบหรือเปล่า?

วันนี้อยากจะชวนทุกคนมาทำความเข้าใจเรื่องหนึ่ง เป็นเรื่องที่กำลังพูดถึงกันมากในคดีเงินบริจาคมูลนิธิองค์กรทำดี ของ “บุ๋ม ปนัดดา”
 
โดยเฉพาะกรณีที่ “ทนายเพชร” เอกสิทธิ์ ศรีสังข์ ไม่ยื่นขอประกันตัวให้ “บุ๋ม” ในชั้นฝากขัง จนมีการพูดกันว่า นี่อาจเป็นการเดินเกมแบบเหนือชั้น เพื่อให้ตำรวจต้องเร่งทำสำนวนให้เสร็จภายใน 84 วัน ถ้าทำไม่ทัน ก็ต้องปล่อยตัว
ตกลงเรื่องนี้จริง เท็จ แค่ไหน อย่างไร ?

“ปรเมศวร์ อินทรชุมนุม” อดีต รองอัยการสูงสุด ได้ออกมาอธิบายถึงเรื่องนี้ เพื่อให้ประชาชนมีความเข้าใจ ที่ถูกต้อง ตรงกัน
ประเด็นแรก… ต้องเข้าใจก่อนว่า 84 วัน คืออะไร


ตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 87 ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุกสูงสุดตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป ศาลสามารถอนุญาตให้ฝากขังผู้ต้องหาได้ครั้งละไม่เกิน 12 วัน รวมทั้งหมด 7 ครั้ง คือไม่เกิน 84 วัน

พูดง่ายๆ ก็คือ 84 วัน เป็นกรอบเวลาสูงสุดที่กฎหมายอนุญาตให้ควบคุมตัวผู้ต้องหาไว้ระหว่างการสอบสวน ก่อนที่คดีจะต้องเข้าสู่ขั้นตอนการฟ้องร้องตามกฎหมาย

แต่ต้องขีดเส้นใต้ไว้เลยนะว่า...ครบ 84 วัน ไม่ได้แปลว่า ผู้ต้องหาพ้นผิด ไม่ได้แปลว่าคดีจบ และไม่ได้แปลว่า ตำรวจหมดสิทธิ์ดำเนินคดี

ถ้าครบกำหนดแล้วยังไม่มีการฟ้องคดี ผู้ต้องหาก็ต้องได้รับการปล่อยตัวจากการควบคุมตัว แต่พนักงานอัยการ ยังสามารถฟ้องคดีภายหลังได้ หากมีพยานหลักฐานเพียงพอ และยังไม่ขาดอายุความ

นี่คือรายละเอียด และแง่มุม ที่ประชาชนต้องเข้าใจ

การปล่อยตัวเพราะหมดกำหนดฝากขัง กับการยกฟ้องเพราะไม่มีความผิด เป็นคนละเรื่องกันโดยสิ้นเชิง!
ประเด็นที่สอง …การไม่ยื่นประกันตัวมีผลอย่างไร?

เรื่องนี้ต้องเข้าใจว่า ไม่ว่า “บุ๋ม” จะยื่นประกันตัว แล้วได้รับการปล่อยชั่วคราว หรือจะไม่ยื่นประกันตัว และถูกควบคุมอยู่ในเรือนจำ ตำรวจก็ยังมีกรอบเวลาการสอบสวนตามกฎหมายเหมือนเดิม

เพราะฉะนั้น การไม่ยื่นประกันตัว ไม่ได้ทำให้ตำรวจมีเวลาสอบสวนนานขึ้น และไม่ได้ทำให้กรอบ 84 วัน หยุดเดิน

ส่วนจะเป็นแทกติก เป็นยุทธศาสตร์ทางคดีของทนายความ หรือไม่ อันนั้นเป็นเรื่องที่เราต้องแยกจากข้อเท็จจริงทางกฎหมาย
ประเด็นที่สาม... เป็นเรื่องที่น่าสนใจที่สุด นั่นคือ ตำรวจมีข้อมูลอยู่ในมือมากน้อยแค่ไหนแล้ว?

จากที่ “ปรเมศวร์” อธิบาย ท่านตั้งข้อสังเกตว่า การที่ตำรวจสามารถรวบรวมพยานหลักฐาน ไปยื่นขอหมายจับผู้ต้องหาได้ แสดงว่าตำรวจต้องมีพยานหลักฐานในระดับที่สามารถนำเสนอต่อศาล เพื่อขอหมายจับได้แล้ว

และจากการแถลงของตำรวจ เราก็เห็นว่า มีการตรวจสอบเส้นทางการเงินผ่านบัญชีหลัก 3 บัญชี มีธุรกรรมจำนวนมาก และมีการโอนเงินไปยังบัญชีส่วนตัว และบุคคลที่เกี่ยวข้อง

หัวใจสำคัญของเรื่องนี้ จึงไม่ใช่แค่การนับว่าเงินเข้าเท่าไหร่ แล้วเงินออกไปเท่าไหร่

แต่ต้องตรวจสอบให้ได้ว่า เงินแต่ละก้อนเป็นเงินประเภทไหน

เป็นเงินส่วนตัว หรือเป็นเงินที่ประชาชนบริจาคให้มูลนิธิฯ

ถ้าเป็นเงินส่วนตัว เจ้าของเงินย่อมมีสิทธิใช้จ่ายตามกฎหมาย แต่ถ้าเป็นเงินบริจาคที่ประชาชนมอบให้เพื่อวัตถุประสงค์สาธารณกุศล ก็ต้องตรวจสอบว่า เงินถูกนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์ จริงหรือไม่


เรื่องนี้ต้องดูตั้งแต่ช่องทางรับบริจาค ชื่อบัญชี QR Code ที่ประชาชนใช้โอนเงิน ข้อความที่ใช้เชิญชวนให้บริจาค เอกสารบัญชี รายงานการประชุมของมูลนิธิฯ ตลอดจนหลักฐานการจ่ายเงิน และปลายทางของเงิน

ทั้งหมดนี้ต้องนำมาประกอบกัน ไม่ใช่เห็นเงินโอนเข้าบัญชีส่วนตัวแล้วสรุปทันที ว่ามีความผิด หรือเห็นเงินออกจากบัญชีมูลนิธิฯ แล้วถือว่าผิดวัตถุประสงค์ทุกกรณี

เรื่องนี้ต้องพิสูจน์กันด้วยหลักฐาน

ส่วนที่ “ปรเมศวร์” พูดถึงการตรวจสอบรายการเดินบัญชีผ่านธนาคาร และการใช้เทคโนโลยีช่วยวิเคราะห์ข้อมูลนั้น ก็เป็นอีกประเด็นที่น่าคิด เพราะธุรกรรมทางการเงินจำนวนมาก สามารถนำมาจัดหมวดหมู่ และตรวจสอบความเชื่อมโยงได้

อย่างไรก็ตาม การดึงรายการบัญชีมาได้ ไม่ได้หมายความว่า การพิสูจน์ความหมายของธุรกรรมทุกก้อนจะเสร็จสิ้นในวันเดียว ยังต้องตรวจสอบผู้รับเงิน วัตถุประสงค์ และเอกสารประกอบด้วย

และที่สำคัญ คดีนี้ไม่ได้มีแค่สองบัญชี หรือสองคน แต่มีธุรกรรมจำนวนมหาศาล และบุคคลที่เกี่ยวข้องหลายกลุ่ม

เพราะฉะนั้น ตำรวจต้องทำให้รอบคอบ แต่ความรอบคอบก็ไม่ควรกลายเป็นข้ออ้างให้การสอบสวนล่าช้า โดยไม่มีเหตุผล
สุดท้ายนี้ อยากฝากถึงประชาชนที่กำลังติดตามคดีนี้ว่า...

เราไม่ควรเข้าใจว่า 84 วัน เป็นเกมที่ถ้าตำรวจทำไม่ทันแล้วผู้ต้องหาจะกลายเป็นผู้บริสุทธิ์โดยอัตโนมัติ เพราะกฎหมาย ไม่ได้เป็นอย่างนั้น

แต่ในอีกด้านหนึ่ง ตำรวจก็ต้องตระหนักด้วยว่า คดีนี้ประชาชนจับตามองอยู่

มีเงินบริจาคจากประชาชนจำนวนมาก มีผู้บริจาคจำนวนมหาศาล และมีคำถามว่า เงินที่ประชาชนตั้งใจมอบให้เพื่อช่วยเหลือสังคมนั้น สุดท้ายไปอยู่ที่ไหนบ้าง

ตำรวจจึงมีหน้าที่ต้องทำให้สำนวนมีความชัดเจน มีพยานหลักฐานรองรับ และตรวจสอบได้ว่า เงินแต่ละก้อนเดินทางไปอย่างไร ใครเป็นผู้รับ และนำไปใช้เพื่ออะไร

อย่าให้เรื่องนี้กลายเป็นเพียงการจับผู้ต้องหามาแล้วก็จบข่าว

เพราะสิ่งที่ประชาชนต้องการรู้จริงๆ ไม่ใช่แค่ใครจะได้รับการประกันตัว หรือใครจะต้องอยู่ในเรือนจำกี่วัน

แต่คือความจริงของเงินบริจาคทุกบาท ทุกสตางค์

84 วัน อาจเป็นเส้นตายของการควบคุมตัว แต่ไม่ใช่เส้นตายของการค้นหาความจริง และไม่ใช่จุดจบของคดี!