“ระบอบน้ำเงิน” ถึงทางตัน?! เปิดประตูฟ้อง กกต.สะเทือนทั้งขบวนการ

จับตาดูให้ดี เพราะวันนี้การเมืองไทยกำลังเข้าสู่จุดเปลี่ยนที่สำคัญอีกจุดหนึ่งแล้ว … โดยเฉพาะการเมืองในเครือข่ายสีน้ำเงิน!

ที่ผ่านมาเราอาจเห็นภาพว่า เครือข่ายสีน้ำเงิน มีความเข้มแข็งอย่างมาก คุมเสียงในสภาสูงก็มีอิทธิพล ในสภาล่างก็มีอำนาจ และยังมีข้อสงสัยจากสังคมเกี่ยวกับความสัมพันธ์กับองค์กรอิสระ อีกหลายองค์กร

แต่วันนี้กำลังมีบางอย่างเปลี่ยนไป

นั่นก็คือ คำวินิจฉัยของ “นายวิธูร คลองมีคุณ” ประธานศาลอุทธรณ์ เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา ที่เปิดช่องให้ประชาชน ซึ่งเป็นผู้เสียหายสามารถฟ้อง เลขาธิการ กกต. และกรรมการ กกต. โดยตรงในคดีอาญาได้ โดยไม่จำเป็นต้องผ่าน ป.ป.ช.ก่อน
เรื่องนี้สำคัญมาก!
 
เพราะที่ผ่านมาองค์กรอย่าง กกต. มีอำนาจในการวินิจฉัยเรื่องการเลือกตั้ง มีอำนาจในการชี้ว่าใครควรถูกดำเนินคดี ใครไม่มีมูล และใครควรส่งเรื่องไปให้ศาลพิจารณา

แต่คำถามก็คือ แล้วถ้าวันหนึ่งประชาชนเห็นว่า กกต. ใช้อำนาจผิดพลาด หรือจงใจละเว้นการปฏิบัติหน้าที่เสียเอง ประชาชนจะทำอะไรได้ ?

คำตอบวันนี้คือ ประชาชนมีช่องทางนำเรื่องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมโดยตรงได้ หากมีฐานะเป็นผู้เสียหาย และมีข้อเท็จจริงเข้าองค์ประกอบกฎหมาย

นี่คือการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ เพราะองค์กรที่เคยเป็นผู้ตรวจสอบคนอื่น ก็ต้องยอมรับการถูกตรวจสอบเช่นเดียวกัน
 
ทีนี้ลองย้อนกลับมาดู “คดีฮั้ว สว.” กับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในครั้งนี้
 
จำกันได้ไหมว่า คณะกรรมการสืบสวนและไต่สวนกลาง ชุดที่ 26 ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง กกต. กับ DSI เคยเสนอให้ดำเนินคดีกับผู้เกี่ยวข้องถึง 229 คน

ในจำนวนนี้มีทั้ง สว. นักการเมือง กรรมการบริหารพรรค และบุคคลในเครือข่ายทางการเมือง
 
แต่พอเรื่องมาถึง กกต. ชุดใหญ่ แล้วมีมติ เมื่อวันที่ 14 กันยายน ที่ผ่านมา กลับมีผู้ถูกส่งดำเนินคดีเพียง 77 คน

ที่สำคัญคือ ในกลุ่ม 77 คนนี้ ไม่มีกรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย ไม่มีสส. ไม่มีรัฐมนตรี และไม่มีชื่อของนายอนุทิน ชาญวีรกูล รวมทั้ง นายเนวิน ชิดชอบ
 
ขณะที่รายชื่อ 229 คนเดิม มีบุคคลที่เกี่ยวข้องกับเครือข่ายทางการเมืองสีน้ำเงินอยู่ด้วย

นี่จึงเป็นเรื่องที่สังคมมีสิทธิ์ตั้งคำถามว่า... อะไรเกิดขึ้นระหว่างทาง จาก 229 คน เหลือ 77 คน ?

ใครเป็นคนใช้ดุลพินิจ? ใช้หลักฐานอะไร ? มีเหตุผลอะไรที่ทำให้บุคคลบางกลุ่มไม่ถูกดำเนินคดี ?

นี่ไม่ได้บอกว่า คนทั้ง 229 คน ต้องมีความผิดทั้งหมดหรอกนะ เพราะเรื่องนี้ต้องให้ศาลเป็นผู้วินิจฉัย
 
แต่สิ่งที่ประชาชนมีสิทธิ์เรียกร้องก็คือ ความโปร่งใสในการใช้ดุลพินิจของ กกต.
 
และเมื่อมีช่องทางให้ประชาชนฟ้อง กกต. ได้โดยตรงแล้ว ก็ย่อมมีความเป็นไปได้ ที่จะมีผู้เสียหายนำเรื่องการปฏิบัติหน้าที่ของ กกต. ในคดีนี้ เข้าสู่กระบวนการตรวจสอบทางกฎหมายด้วย
 
ถ้ามีหลักฐานเพียงพอว่า กรรมการ กกต. คนใด จงใจใช้อำนาจโดยมิชอบ หรือจงใจละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ เพื่อช่วยเหลือบุคคลบางกลุ่ม ก็อาจต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวได้

และนี่คือจุดที่เรื่องอาจไม่จบแค่ กกต. แต่มันอาจขยายผลไปถึงพรรคการเมืองที่มีบุคคลเกี่ยวข้องด้วย!

เพราะถ้ามีหลักฐานเพิ่มเติมว่า กรรมการบริหารพรรคเข้าไปมีส่วนร่วม วางแผน สั่งการ หรือสนับสนุนกระบวนการที่ทำให้การได้มาซึ่งอำนาจทางการเมืองบิดเบือนไป ก็อาจเกิดประเด็นความรับผิดของพรรคตามกฎหมายพรรคการเมืองได้
 
โดยเฉพาะ มาตรา 92 แห่ง พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

มาตรานี้ เปิดช่องให้ กกต.เสนอศาลรัฐธรรมนูญยุบพรรคได้ หากมีหลักฐานอันควรเชื่อว่า พรรคกระทำการเข้าข่ายความผิดตามที่กฎหมายกำหนด เช่น การได้มาซึ่งอำนาจโดยไม่เป็นไปตามวิถีทางรัฐธรรมนูญ หรือการฝ่าฝืนมาตราที่กฎหมายกำหนดไว้
แต่ต้องย้ำตรงนี้ว่า การที่ กกต. ถูกศาลวินิจฉัยว่า ปฏิบัติหน้าที่มิชอบ ไม่ได้ทำให้พรรคภูมิใจไทย ถูกยุบโดยอัตโนมัติ แต่มันต้องมีพยานหลักฐาน เชื่อมโยงการกระทำของพรรค หรือกรรมการบริหารพรรคให้เข้าองค์ประกอบความผิดตามกฎหมายอีกชั้นหนึ่ง

แล้วถ้าจะถามว่า ทำไม “เครือข่ายสีน้ำเงิน” ต้องระมัดระวังเรื่องศาลฎีกาเป็นพิเศษ ?

ก็ต้องดูจากสิ่งที่เกิดขึ้นในอดีต

“นายศุภชัย โพธิ์สุ” อดีต ส.ส.ภูมิใจไทย ถูกศาลฎีกาเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตลอดไป ในคดีถือครองที่ดินรัฐ

“นางกนกวรรณ วิลาวัลย์” อดีต สส.ปราจีนบุรี และรมช.ศึกษาธิการ ก็ถูกศาลฎีกาตัดสิทธิทางการเมืองตลอดชีวิต จากคดีที่ดินเขาใหญ่

ส่วน “นางนาที รัชกิจประการ” พร้อม อดีต ส.ส.พัทลุงอีกสองคน คือ “นายฉลอง เทอดวีระพงศ์” และ “นายภูมิศิษฏ์ คงมี” ก็ถูกลงโทษในคดีเสียบบัตรแทนกัน โดยมีทั้งโทษจำคุก และการเพิกถอนสิทธิทางการเมือง

ขณะที่กรณี “หมอเกศ” หรือ น.ส.เกศกมล เปลี่ยนสมัย ศาลฎีกา ก็มีคำพิพากษาเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง 10 ปี จนพ้นจากตำแหน่ง สว.

ทั้งหมดนี้ ไม่ใช่คดีเดียวกัน และไม่ใช่ข้อพิสูจน์ว่าใครจะผิดใน คดีฮั้ว สว. แต่เป็นตัวอย่างให้เห็นว่า เมื่อเรื่องเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของศาลแล้ว ตำแหน่งทางการเมือง หรือเครือข่ายอำนาจ ก็ไม่ได้เป็นหลักประกันว่าจะรอดพ้นจากคำพิพากษา
เพราะฉะนั้น คำวินิจฉัยของ “ประธานศาลอุทธรณ์” ในครั้งนี้ จึงไม่ใช่เรื่องเล็กๆ เลย

มันอาจเป็นจุดเริ่มต้น ของการเปลี่ยนภูมิทัศน์ทางการเมืองไทย

จากเดิมที่ประชาชนต้องรอให้องค์กรอิสระตรวจสอบกันเอง วันนี้ประชาชนมีช่องทางนำองค์กรเหล่านั้นเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมได้โดยตรง

และถ้าการตรวจสอบเดินหน้าไปถึงต้นตอของปัญหาได้จริง ก็อาจไม่หยุดอยู่แค่ กรรมการ กกต. แต่อาจขยายไปถึงนักการเมือง ผู้มีอำนาจ และพรรคการเมือง ที่มีหลักฐานว่าเกี่ยวข้องกับการกระทำผิดด้วย

คำถามที่อยากฝากไว้ก็คือ

ถ้าวันหนึ่ง กกต. ถูกตรวจสอบจนพบว่ามีการใช้อำนาจโดยมิชอบเพื่อปกป้องคนบางกลุ่ม แล้วถ้าพบด้วยว่า มีนักการเมือง หรือกรรมการบริหารพรรคเข้าไปเกี่ยวข้องด้วย “เครือข่ายสีน้ำเงิน” จะยังแข็งแกร่งเหมือนเดิมได้อีกหรือไม่?

หรือว่านี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการสั่นคลอนครั้งใหญ่ ที่อาจนำไปสู่การล่มสลายของระบบสีน้ำเงินก็เป็นได้

เพราะสุดท้ายแล้ว ต่อให้มีอำนาจมากแค่ไหน ก็ไม่มีใครควรอยู่เหนือกฎหมาย