รมว.วัฒนธรรม ลั่น ไม่ปล่อยผ่าน สั่งส่งหนังสือถึงกองประกวดมิสยูนิเวิร์สกัมพูชา เตือนหยุดแอบอ้างภาพสตรีไทยสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นสตรีเขมร ชี้ ภาพต้นฉบับเป็นชาวกำแพงเพชร ถ่ายเมื่อปี 2449 ขึ้นทะเบียนมรดกความทรงจำแห่งโลกของยูเนสโก ย้ำ หากเพิกเฉยจะดำเนินการตามกฎหมาย
วันนี้ (21 ก.ย.) น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม แถลงข่าวกรณีกองประกวดมิสยูนิเวิร์สกัมพูชา นำภาพสตรีไทยสมัยรัชกาลที่ 5 ไปใช้ในวิดีทัศน์ (VTR) เพื่อประกอบการนำเสนอวัฒนธรรมการแต่งกายของกัมพูชา โดยระบุว่า กระทรวงวัฒนธรรมจะส่งหนังสือตักเตือนและทักท้วงอย่างเป็นทางการ พร้อมเรียกร้องให้ยุติการเผยแพร่ข้อมูลที่บิดเบือน หากไม่ดำเนินการแก้ไข จะสงวนสิทธิ์ดำเนินการตามกฎหมายและช่องทางที่เหมาะสม
น.ส.ซาบีดา กล่าวว่า กรณีดังกล่าวไม่อาจอ้างได้ว่าเป็นความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เพราะการนำภาพไปใช้มีลักษณะเหมารวมและชักจูงให้สาธารณชนเข้าใจว่าเป็นการแต่งกายของกัมพูชา ทั้งที่ภาพดังกล่าวมีแหล่งที่มาจากประเทศไทยอย่างชัดเจน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เปิดเผยว่า ภาพที่ถูกนำไปใช้เป็นภาพสตรีชาวกำแพงเพชร ถ่ายเมื่อปี พ.ศ. 2449 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) และได้รับการบันทึกไว้ในหอพระสมุดวชิรญาณ ก่อนจะได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลก (Memory of the World) ขององค์การยูเนสโก เมื่อปี 2017
นอกจากนี้ ภาพต้นฉบับยังเป็นฟิล์มที่มีตราลายน้ำของกรมศิลปากรประทับไว้ แต่ผู้จัดทำ VTR ได้ครอบตัดตราลายน้ำออก และไม่นำแหล่งอ้างอิงมาแสดง ซึ่งถือเป็นการใช้ข้อมูลโดยปราศจากการอ้างอิงที่ถูกต้อง
“กระทรวงวัฒนธรรมจะส่งหนังสือตักเตือนและทักท้วงไปยังกองประกวดมิสยูนิเวิร์สกัมพูชา เพื่อให้ดำเนินการแก้ไข หากยังเพิกเฉย กระทรวงขอสงวนสิทธิ์ในการดำเนินการตามกฎหมายและช่องทางที่เหมาะสมต่อไป” น.ส.ซาบีดา กล่าว
พร้อมกันนี้ กระทรวงวัฒนธรรม เตรียมเดินหน้าเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับพัฒนาการการแต่งกายของไทย ตั้งแต่ยุคก่อนจนถึงชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ ผ่านการจัดนิทรรศการและโรดโชว์ในต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง โดยก่อนหน้านี้ ได้จัดแสดงในเนเธอร์แลนด์ ฝรั่งเศส และล่าสุด ที่ประเทศญี่ปุ่น เพื่อสร้างการรับรู้ถึงรากฐานทางประวัติศาสตร์ของชุดไทยในระดับนานาชาติ
น.ส.ซาบีดา ยืนยันว่า กระทรวงวัฒนธรรม และคนไทยทุกคนมีความรักและหวงแหนมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ พร้อมย้ำว่า จะไม่ปล่อยผ่านกรณีการบิดเบือนข้อมูลทางวัฒนธรรม
“ต้องเรียนพี่น้องประชาชนว่า ดิฉันในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม และดิฉันในฐานะคนไทยคนหนึ่ง แล้วก็พร้อมด้วยผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรม มีความรักและก็มีความหวงแหนในวัฒนธรรมของไทย ไม่น้อยไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าทุกท่าน
แต่สิ่งสำคัญนะคะ สิ่งที่เราจะทำ เราก็จะทำอย่างจริงจัง เด็ดขาด ขอเรียนให้ทราบว่า เรื่องนี้กระทรวงวัฒนธรรมจะไม่ปล่อยผ่าน ทั้งนี้ ก็ต้องขอขอบคุณพี่น้องประชาชนคนไทยนะคะ ที่ร่วมกันหวงแหนชุดไทยอันเป็นมรดกของชาติ” น.ส.ซาบีดา กล่าว
น.ส.ซาบีดา ดล่าวด้วยว่า สำหรับการดำเนินการที่ผ่านมากระทรวงวัฒนธรรมได้ดำเนินการเผยแพร่องค์ความรู้อย่างต่อเนื่องทั้งในและต่างประเทศ โดยเฉพาะการจัดแสดงชุดไทยพระราชนิยมในต่างประเทศ ที่กรุงเฮก ประเทศเนเธอแลนด์ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น และถัดไปที่ประเทศฝรั่งเศส โดยจัดให้มีการให้ความรู้เรื่องชุดไทยโบราณที่เป็นรากฐานของชุดไทยพระราชนิยมด้วย ซึ่งการเผยแพร่องค์ความรู้ดังกล่าวเป็นการสร้างการรับรู้ที่มีมูลค่าสูงมาก เป็นการใช้การทูตเชิงวัฒนธรรม
นอกจากนี้ กระทรวงวัฒนธรรมยังประสานความร่วมมือกับสถานทูตไทยในต่างประเทศเพื่อเผยแพร่ชุดไทยในงานสำคัญต่าง ๆ เช่น เมื่อวันที่ 19 – 20 กันยายน ที่ผ่านมา มีการจัดงาน Thailand Grand Festival 2026 ที่นครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย มีคุณแอฟ ทักษอร ไปเดินแบบชุดไทยพระราชนิยมด้วย หรือการนำโบราณวัตถุไทยไปจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติเกาหลีใต้ ซึ่งใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลก ก็มีการนำชุดไทยไปจัดแสดงด้วย
ดิฉันในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมและผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรมทุกท่าน ขอเรียนว่า กระทรวงวัฒนธรรมใช้ทุกเวทีในการสื่อสารเรื่องชุดไทย และไม่ได้นิ่งนอนใจแต่อย่างใด กระทรวงวัฒนธรรมจะใช้วัฒนธรรมเป็นพื้นที่สร้างความเข้าใจ ไม่ใช่สร้างความขัดแย้ง แต่หากมีการละเมิดเราไม่ปล่อยผ่าน และจะดำเนินการขั้นเด็ดขาด
"ดิฉันขอขอบคุณประชาชนคนไทยทุกคนที่แสดงความหวงแหนชุดไทยอันเป็นมรดกของชาติ ดิฉันและกระทรวงวัฒนธรรมก็มีความรักและความหวงแหนไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าท่านใด กระทรวงวัฒนธรรมขอยืนยันว่าจะดำเนินการเรื่องนี้อย่างจริงจัง และจะไม่ปล่อยผ่านทและขอขอบคุณประเทศเพื่อนบ้านที่ให้ความสนใจเผยแพร่ชุดไทยอย่างสม่ำเสมอ แต่ก็ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาอย่างครบถ้วนและถูกต้องด้วย ทั้งนี้ ในการดำเนินการใด ๆ กระทรวงวัฒนธรรมจะกระทำโดยความสุขุมและรอบคอบ เพื่อให้การขึ้นทะเบียนชุดไทยพระราชนิยมช่วงเดือนธันวาคม เป็นไปอย่างราบรื่น" น.ส.ซาบีดากล่าวตอนท้าย


