OKMD ผนึกจุฬาฯ–กทม. เตรียมคนไทยรับคลื่น AI และสังคมอายุยืน ชู 3 ทักษะอนาคต Human Skills–Technology–Sustainability สร้างระบบเรียนรู้ตลอดชีวิต ปั้น “สมองพร้อมเรียนรู้–คนพร้อมปรับตัว” ดันไทยสู่เศรษฐกิจฐานความรู้
วันนี้(17 ส.ค.)สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ OKMD ร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และกรุงเทพมหานคร เดินหน้าขับเคลื่อนองค์ความรู้ด้าน Brain Health และ Longevity เตรียมคนไทยรับการเปลี่ยนแปลงจากเทคโนโลยี AI ควบคู่กับการเข้าสู่สังคมอายุยืน พร้อมชู 3 กลุ่มทักษะแห่งอนาคต และสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อให้คนไทยมี “สมองพร้อมเรียนรู้–ทักษะพร้อมปรับตัว” รับมือ Disruption และแข่งขันในเศรษฐกิจฐานความรู้
แนวทางดังกล่าวต่อยอดจากกิจกรรม “Brain Longevity Bootcamp” ระหว่างวันที่ 14–16 สิงหาคม 2569 ณ ห้องสมุดสิ่งแวดล้อม สวนวชิรเบญจทัศ (สวนรถไฟ) ที่นำองค์ความรู้ด้านประสาทวิทยาศาสตร์ สุขภาพ การเรียนรู้ เทคโนโลยี และการออกแบบ มาผสานผ่านกิจกรรม Talks, Workshops และ Interactive Booths เพื่อชวนสังคมตั้งโจทย์ว่า เมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยนเร็วขึ้น ขณะที่มนุษย์มีอายุยืนขึ้น ประเทศไทยจะเตรียม “คน” อย่างไรให้พร้อมสำหรับอนาคต
ดร.อภิชาติ ประเสริฐ รองผู้อำนวยการ OKMD กล่าวว่า ความรู้เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพออีกต่อไป คนไทยจำเป็นต้องมีทักษะสำคัญ 3 กลุ่ม ได้แก่ Human Skills ทั้งการคิดวิเคราะห์ปัญหาซับซ้อน ความคิดสร้างสรรค์ การเชื่อมโยงองค์ความรู้ข้ามศาสตร์ ความเข้าใจผู้อื่น การทำงานร่วมกัน และภาวะผู้นำ ซึ่งจะยิ่งมีคุณค่าในยุค AI
กลุ่มที่สอง Future Capability และ Technology Skills โดยเฉพาะความสามารถทำงานร่วมกันระหว่าง “มนุษย์กับ AI” รวมถึงความเข้าใจความสัมพันธ์ของ Data, AI และ Automation ส่วนกลุ่มที่สาม Sustainability Skills ตั้งแต่ Climate Literacy การมองความเชื่อมโยงระหว่างธรรมชาติ เศรษฐกิจ สังคม และอุตสาหกรรม ไปจนถึง BCG, ESG และ Process Literacy หรือความเข้าใจกฎหมาย กฎระเบียบ กระบวนการ และมาตรฐานใหม่ของโลก
ขณะเดียวกัน OKMD ยังชูโจทย์ “สังคมอายุยืน” โดยมองว่า Longevity ไม่ควรหมายถึงเพียงการมีชีวิตนานขึ้น แต่ต้องเพิ่มช่วงเวลาที่คนสามารถใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพ มีความหมาย และพึ่งพาตนเองได้นานที่สุด พร้อมตั้งคำถามว่า “เมื่อเราอายุ 90 ปี เราอยากมีสมอง ร่างกาย จิตใจ และชีวิตแบบไหน”
ประเด็นดังกล่าวถูกถ่ายทอดผ่านวงเสวนา “Your Brain at 90: Keeping It Sharp, Living it Well – สมองจะอยู่กับเราแบบไหนในวันที่เราอายุ 90” โดยผู้เชี่ยวชาญด้านสมอง จิตเวชผู้สูงอายุ การดูแลผู้สูงวัย และการออกแบบสภาพแวดล้อม ซึ่งเห็นตรงกันว่า การสูงวัยอย่างมีคุณภาพต้องดูแลทั้งสมอง ร่างกาย จิตใจ กิจวัตรประจำวัน และสภาพแวดล้อมควบคู่กัน
ผู้เชี่ยวชาญยังชี้ว่า ความหวังดีของลูกหลานอาจลดศักยภาพผู้สูงวัยโดยไม่รู้ตัว หากห้ามทำกิจกรรมหรือทำทุกอย่างแทน เพราะกิจวัตรเล็กๆ ช่วยกระตุ้นสมองและรักษาความสามารถในการพึ่งพาตนเอง จึงควรเปิดโอกาสให้ผู้สูงวัยทำสิ่งที่ยังทำได้ภายใต้สภาพแวดล้อมปลอดภัย พร้อมดูแลสุขภาพใจด้วยหลัก “เข้าใจ–ยอมรับ–ปรับเปลี่ยน”
การออกแบบบ้านให้ลดสิ่งกีดขวาง ป้องกันการหกล้ม เพิ่มแสงธรรมชาติและพื้นที่สีเขียว ยังช่วยรักษาความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน หรือ ADL ขณะที่เทคโนโลยีจะมีบทบาทมากขึ้น ทั้งการเชื่อมผู้สูงวัยกับแพทย์และผู้ดูแล การฝึกสมอง ลดความเหงา และ Early Detection เพื่อตรวจหาความผิดปกติของสมองตั้งแต่ระยะแรก
OKMD มองว่า ผู้สูงวัยรุ่นใหม่จะแตกต่างจากอดีต เพราะคนจำนวนมากหลังเกษียณยังต้องการทำงาน เรียนรู้ เดินทาง และมีส่วนร่วมกับสังคม ทำให้ Longevity ไม่ใช่เพียงความท้าทายด้านโครงสร้างประชากร แต่ยังเป็นโอกาสในการสร้างบริการ นวัตกรรม เทคโนโลยี และเศรษฐกิจใหม่รองรับ Active Aging
ดร.อภิชาติ ย้ำว่า การเตรียมคนไทยรับอนาคตไม่สามารถผลักภาระให้ประชาชนพัฒนาตัวเองเพียงลำพัง แต่ต้องสร้าง Learning Ecosystem ให้ทุกคนเข้าถึงการเรียนรู้ได้ง่าย มีนโยบายภาครัฐสนับสนุน สร้าง Mindset การเรียนรู้ตลอดชีวิต และผลักดันภาคธุรกิจจากการแข่งขันด้วยต้นทุน ไปสู่การแข่งขันด้วยองค์ความรู้ หรือ Knowledge Economy