“อัมพร” ชี้งบ ศธ.กว่า 96% หมดไปกับรายจ่ายประจำ เหลืองบพัฒนาเพียง 4% จี้ สพฐ.เร่งแก้ปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก ปรับเกณฑ์โยกย้ายผู้บริหารให้โปร่งใส พร้อมตั้งคำถามโครงการเรียนฟรี 15 ปี หลังงบซื้อหนังสือไม่เพียงพอ และเสนอเร่งแก้ปัญหาเด็กหลุดจากระบบการศึกษากว่า 5 แสนคน
นายอัมพร พินะสา รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะกรรมาธิการการศึกษา และอดีตเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.) รวมถึงอดีตเลขาธิการคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) อภิปรายในการประชุมคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2570 ในส่วนของงบประมาณกระทรวงศึกษาธิการ โดยมีผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงศึกษาธิการเข้าชี้แจง
นายอัมพรระบุว่า แม้ประเทศไทยจะมีโรงเรียนกว่า 28,000 แห่ง ครูประมาณ 500,000 คน และนักเรียนกว่า 6 ล้านคน แต่โครงสร้างงบประมาณยังมีปัญหา เนื่องจากงบด้านบุคลากรสูงถึง 76% และเมื่อรวมรายจ่ายประจำแล้วคิดเป็น 96% ของงบทั้งหมด ทำให้เหลืองบเพื่อการพัฒนาเพียง 4% เท่านั้น
พร้อมตั้งคำถามถึงสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ว่า เหตุใดแผนงานปี 2570 จึงยังไม่เห็นแนวทางแก้ไขปัญหาโรงเรียนขนาดเล็กอย่างยั่งยืน ทั้งที่เคยมีเป้าหมายจัดทำแผนที่โรงเรียน ปรับโครงสร้างโรงเรียนประถมศึกษาให้เหลือประมาณ 7,000 แห่งทั่วประเทศ และพัฒนาเป็นโรงเรียนคุณภาพตามมติคณะรัฐมนตรี แทนการยุบโรงเรียน
นายอัมพรยังสะท้อนปัญหา “โรงเรียนซ้อนโรงเรียน” โดยเฉพาะโรงเรียนขยายโอกาสที่มีนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นไม่ถึง 20 คน ซึ่งอาจกลายเป็นการจำกัดโอกาสทางการศึกษาของเด็ก ขณะที่โรงเรียนขนาดใหญ่ในเมืองกลับแข่งขันของบก่อสร้างอาคารเรียนจำนวนมากจนพื้นที่กิจกรรมและสนามกีฬาลดลง ส่วนงบพัฒนาโรงเรียนคุณภาพในต่างจังหวัดกลับได้รับการจัดสรรเพียงแห่งเดียว
นอกจากนี้ ยังตั้งข้อสังเกตต่อการแต่งตั้งและโยกย้ายผู้บริหารสถานศึกษา ว่าได้ใช้หลักเกณฑ์คัดเลือกพิเศษของ ก.ค.ศ. เพื่อสนับสนุนโรงเรียนคุณภาพอย่างแท้จริงหรือไม่ พร้อมเสนอให้ใช้ระบบข้อตกลงในการปฏิบัติงาน (PA) ระหว่างผู้อำนวยการโรงเรียนกับผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา โดยกำหนดตัวชี้วัดที่ชัดเจน เพื่อใช้ประเมินผลและประกอบการแต่งตั้งโยกย้ายอย่างโปร่งใส ลดข้อครหาเรื่องการทุจริต
สำหรับโครงการเรียนฟรี 15 ปี นายอัมพรกล่าวว่า จากการตรวจสอบงบประมาณ 5 รายการ พบว่าในบางระดับชั้น งบจัดสรรสำหรับหนังสือเรียนสามารถจัดซื้อหนังสือครบ 8 กลุ่มสาระได้เพียงประมาณ 1 ใน 4 ของที่จำเป็น ส่งผลให้ผู้ปกครองต้องรับภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม จึงขอให้ สพฐ.เร่งตรวจสอบและแก้ไขโดยเร็ว
ส่วนการดำเนินงานของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) ภายหลังยกระดับจาก กศน.เป็นกรม นายอัมพรตั้งคำถามว่าการปรับโครงสร้างดังกล่าวช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารและแก้ปัญหาการว่างงานได้มากน้อยเพียงใด
นอกจากนี้ ยังสอบถามถึงการดำเนินโครงการติดตามเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษา (Zero Dropout) โดยเห็นว่าแนวคิด “1 โรงเรียน 3 ระบบ” ที่ขยายเพียงจังหวัดละ 1 โรงเรียน ยังไม่เพียงพอที่จะดึงเด็กนอกระบบกว่า 500,000 คนกลับเข้าสู่การศึกษา จึงเสนอให้บังคับใช้ระบบดังกล่าวในทุกโรงเรียนทั่วประเทศ ผ่านการปรับปรุงกฎหมายการศึกษาภาคบังคับ
นายอัมพรยังสอบถามสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) ถึงความคืบหน้าการปรับสัดส่วนผู้เรียนสายอาชีวศึกษาต่อสายสามัญให้เป็น 60 ต่อ 40 เพื่อรองรับตลาดแรงงานในอนาคต พร้อมฝากถึงสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการให้เร่งทบทวนร่างพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่ เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารและเปิดโอกาสทางการศึกษาให้เด็กไทยอย่างทั่วถึงมากยิ่งขึ้น