"หมอเอก" เสนอทบทวนยุทธศาสตร์สร้างเสริมสุขภาพ ตั้งข้อสังเกตงบประมาณต่อเนื่องหลายปี สะท้อนผลลัพธ์สุขภาพคนไทยเพียงใด


"นพ.เอกภพ เพียรพิเศษ" คณะทำงานด้านสาธารณสุข พรรคภูมิใจไทย ตั้งข้อสังเกตถึงความคุ้มค่าของงบประมาณด้านการสร้างเสริมสุขภาพที่ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง พร้อมเสนอให้มีการประเมินผลสัมฤทธิ์เชิงรูปธรรม ทบทวนแนวทางเดิม และเปิดรับนวัตกรรมใหม่ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและสุขภาพของประชาชนให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

[กรุงเทพฯ – 24 มิถุนายน 2569] – นพ.เอกภพ เพียรพิเศษ หรือ "หมอเอก" คณะทำงานด้านสาธารณสุข พรรคภูมิใจไทย และกรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการดำเนินงานของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดยตั้งข้อสังเกตถึงความคุ้มค่าของงบประมาณที่ได้รับจัดสรรอย่างต่อเนื่องตลอดหลายปีที่ผ่านมา พร้อมเสนอให้มีการทบทวนแนวทางดำเนินงานบางประการ และเปิดรับทางเลือกใหม่ๆ เพื่อให้การสร้างเสริมสุขภาพของประชาชนเกิดผลสัมฤทธิ์มากยิ่งขึ้น

งบประมาณจำนวนมาก ควรสะท้อนผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม
นพ.เอกภพ ให้สัมภาษณ์กับสื่อมวลชนว่า ตลอดระยะเวลาหลายทศวรรษที่ผ่านมา สสส. ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากภาษีสรรพสามิตเพื่อใช้ดำเนินโครงการรณรงค์และกิจกรรมด้านการสร้างเสริมสุขภาพอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม สังคมยังสามารถร่วมกันติดตามและประเมินได้ว่า มาตรการต่างๆ ที่ดำเนินการนั้นก่อให้เกิดผลลัพธ์เชิงรูปธรรมต่อสุขภาพของประชาชนในระดับใด

"เราต้องยอมรับความจริงว่า ตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา สสส. ได้รับงบประมาณจำนวนมากเพื่อขับเคลื่อนงานด้านสุขภาพ แต่เมื่อพิจารณาจากสถานการณ์สุขภาพของคนไทยในหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือพฤติกรรมเสี่ยงด้านสุขภาพบางประเภท ก็ยังเป็นประเด็นที่สังคมควรติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง นี่จึงเป็นคำถามสำคัญว่า งบประมาณที่ใช้ไปนั้นสามารถสะท้อนผลลัพธ์ด้านสุขภาพได้มากน้อยเพียงใด" นพ.เอกภพ กล่าว


เสนอเปิดมุมมองใหม่ด้านสุขภาพ ควบคู่การประเมินยุทธศาสตร์เดิม
นพ.เอกภพ ระบุว่า การดำเนินนโยบายด้านสุขภาพในปัจจุบันควรเปิดพื้นที่ให้มีการศึกษาและแลกเปลี่ยนแนวคิดที่หลากหลายมากขึ้น โดยเฉพาะในบริบทที่พฤติกรรมของผู้คนเปลี่ยนแปลงไปจากอดีต

ทั้งนี้ เห็นว่าแนวทางการสื่อสารรณรงค์และมาตรการเชิงกำกับดูแลที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ควรได้รับการประเมินประสิทธิผลอย่างสม่ำเสมอ เพื่อพิจารณาว่าสามารถตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนได้มากน้อยเพียงใด

นอกจากนี้ ยังเสนอให้มีการศึกษาองค์ความรู้ เทคโนโลยี และแนวทางด้านสาธารณสุขรูปแบบใหม่ รวมถึงแนวคิดการลดอันตราย (Harm Reduction) ซึ่งหลายประเทศนำมาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านสุขภาพ เพื่อพิจารณาความเหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย

ข้อเสนอเชิงนโยบาย : ประเมินผลลัพธ์ – เปิดรับนวัตกรรม – เพิ่มความโปร่งใส
นพ.เอกภพ ได้นำเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายใน 3 ประเด็นหลัก ได้แก่
1. การประเมินผลแบบ Outcome-based
เสนอให้มีการพิจารณาปรับเกณฑ์การประเมินผลการดำเนินงาน โดยให้ความสำคัญกับตัวชี้วัดด้านสุขภาพของประชาชนควบคู่กับผลผลิตของโครงการ เพื่อให้สามารถสะท้อนผลสัมฤทธิ์ที่เกิดขึ้นจริงได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
2. เปิดรับแนวทางและนวัตกรรมที่หลากหลาย
เสนอให้มีการศึกษาทางเลือกและนวัตกรรมใหม่ๆ ด้านสุขภาพเพิ่มเติม เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการกำหนดนโยบายและมาตรการที่เหมาะสมกับบริบททางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป
3. ส่งเสริมความโปร่งใสในการใช้งบประมาณ
ในฐานะกรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรี นพ.เอกภพ ระบุว่า การใช้งบประมาณทุกส่วนควรสามารถตรวจสอบได้ และควรมีการสื่อสารข้อมูลผลการดำเนินงานต่อสาธารณชนอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและความเข้าใจร่วมกันในสังคม

สุขภาพประชาชนควรเป็นเป้าหมายสำคัญของทุกนโยบาย
นพ.เอกภพ กล่าวว่า งานด้านการสร้างเสริมสุขภาพยังคงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อประเทศ แต่การประเมินผลและปรับปรุงแนวทางดำเนินงานให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป จะช่วยให้การใช้งบประมาณเกิดประสิทธิภาพและตอบโจทย์ประชาชนได้ดียิ่งขึ้น

"เราไม่ได้บอกว่างานสร้างเสริมสุขภาพไม่สำคัญ แต่เราอยากเห็นการทบทวนและพัฒนาแนวทางการทำงานให้สอดคล้องกับบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงเปิดรับองค์ความรู้และเครื่องมือใหม่ๆ ที่อาจช่วยให้การยกระดับสุขภาพของคนไทยเกิดผลได้มากขึ้น" นพ.เอกภพ กล่าว

ทั้งนี้ นพ.เอกภพ ยังเสนอให้มีการเผยแพร่ข้อมูลเชิงสถิติ ตัวชี้วัด และผลการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องต่อสาธารณะอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ประชาชนสามารถติดตามและประเมินผลการดำเนินงานได้อย่างรอบด้าน

อย่างไรก็ตาม ประเด็นดังกล่าวเป็นข้อคิดเห็นและข้อเสนอเชิงนโยบายของ นพ.เอกภพ ขณะที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถชี้แจงข้อมูลหรือข้อเท็จจริงเพิ่มเติมในส่วนที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สาธารณชนได้รับข้อมูลอย่างครบถ้วนและรอบด้าน