ทบทวนร่างฯบังคับใช้ผังเมืองรวม "สกลฯ ตรัง ลำปาง" กม.มท.กังวลสิทธิที่ดินสร้างโรงแรม แบบมาก่อนได้ก่อน- ผืนป่าในกรรมสิทธิผู้ประกอบการ-คลังน้ำมันในชุมชน

ฝ่ายกฎหมายมหาดไทย กังวล 3 ร่างกฎกระทรวงบังคับใช้ผังเมืองรวมจังหวัด แนะ ยธ.ทวนทวนหลายประเด็น ยกประเด็นผังรวม "สกลนคร" ในการขออนุญาตใช้ "คอนโดฯนกนางแอ่น” การแจ้งตําแหน่ง "โรงงานบําบัดน้ำเสีย" เป็นการเฉพาะ ที่ต้องร่นระยะออกจากแนวเขตทาง 5 เมตร ทบทวนการจํากัดสิทธิ "ที่ดินสร้างโรงแรม" แบบ “ใครมาก่อนได้ก่อน” ส่วนผังรวม "ตรัง" ยกเคส ที่ดินอนุรักษ์ป่าไม้ในกรรมสิทธิผู้ประกอบการประเภทรีสอร์ต ขนาด 100 ตร.ม. สูง 5 ชั้น ต้องร่นระยะจากริมฝั่งแม่น้ำไม่น้อยกว่า 10 เมตร ส่วนกรณี ผังรวม "ลำปาง" แนะทบทวน กรณี "กิจการคลังน้ำมัน" ในพื้นที่ชุมชน

วันนี้ (16 มิ.ย.2569) มีรายงานจากกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยถึงความคืบหน้า ภายหลังกรมโยธาธิการและผังเมือง (ยธ.) ได้ยกร่างประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การให้ใช้บังคับผังเมืองรวมจังหวัด ในหลายจังหวัด

โดยส่วนใหญ่ ยธ. ได้เปิดรับฟังความเห็น รวมถึงปิดประกาศเชิญชวนให้ผู้มีส่วนได้เสียไปตรวจดูแผนผังและข้อกำหนดของผังเมืองดังกล่าว ซึ่งคณะกรรมการผังเมือง มีมติให้แก้ไขกฎกระทรวงให้ใช้บังคับฯ แล้ว

ล่าสุด คณะกรรมการพิจารณาร่างกฎหมายมหาดไทย คณะที่ 2 ได้พิจารณา และฟังความเห็นจาก ยธ. และ ผู้แทนจังหวัด โดยพิจารณาการให้ใช้บังคับผังเมืองรวมจังหวัด ประกอบด้วย จ.สกลนคร จ.ลำปาง และ จ.ตรัง

ในส่วนของ ร่างฯใช้บังคับผังเมืองรวมจังหวัด สกลนคร พบว่า ฝ่ายกฎหมาย มท. เสนอ ให้ ยธ. ตรวจสอบถ้อยคํา คําว่า “อาคารรังนกแอ่น”

ให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งประสาน กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) เกี่ยวกับแนวทางการขออนุญาตของอาคารประเภทนี้

รวมถึง ศึกษาว่า มีความซ้ำซ้อนกับกฎกระทรวง ฉบับปี 2560 หรือไม่ อย่างไร และจะต้องยกเลิกกฎกระทรวงดังกล่าวก่อนดําเนินการหรือไม่ ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นไปตามบทบัญญัติในมาตรา 111 แห่งพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562

"เสนอให้ ทบทวนเพิ่มเติมเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ของที่ดินประเภท ย.ด กับที่ดินประเภท ย.2 เพื่อให้มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนยิ่งขึ้น ทบทวนเกี่ยวกับการระบุตําแหน่ง "โรงงานบําบัดน้ำเสีย" ไว้ในผังว่า มีความจําเป็น ต้องระบุเป็นการเฉพาะหรือไม่ และสามารถระบุเป็นอย่างอื่นได้หรือไม่"

รวมทั้ง ตรวจสอบการกําหนดระยะร่น 5 เมตรจากแนวเขตทาง ว่าเป็นไปโดยถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ อย่างไร

ยังเสนอทบทวนการจํากัดสิทธิการใช้ที่ดินแบบ “ใครมาก่อนได้ก่อน” ในสัดส่วนของการใช้ที่ดินบางประเภท เช่น โรงแรม ว่า อาจกระทบต่อความเป็นธรรมและทําให้ประชาชน ได้รับความเดือดร้อนเกินสมควรหรือไม่ อย่างไร

ในส่วนของ ร่างฯใช้บังคับผังเมืองรวมจังหวัด ลำปาง กรณีการแก้ไขเพิ่มเติมข้อกําหนดการใช้ประโยชน์ที่ดิน ในที่ดินประเภทชุมชน เพื่อให้สามารถดําเนินการคลังน้ำมัน และสถานที่เก็บรักษาน้ำมัน ลักษณะที่สาม ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อการจําหน่าย

บริเวณหมายเลข 1.6 เฉพาะตําบลกล้วยแพะ อําเภอเมืองลําปาง ซึ่งเป็นที่ดินประเภทชุมชน เพื่อรองรับการประกอบกิจการคลังน้ำมัน และสถานที่เก็บรักษาน้ำมัน ลักษณะที่สาม ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อการจําหน่าย นั้น

คณะกรรมการฯ มีข้อสังเกตว่า กรณีดังกล่าวอาจไม่สอดคล้องกับหลักการผังเมืองในการกําหนดการใช้ประโยชน์ที่ดิน ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการวางแผนและจัดระเบียบพื้นที่ (Zoning) ให้มีความเหมาะสม มีประสิทธิภาพ และปลอดภัยอย่างยั่งยืน

เนื่องด้วยโดยหลักการวางผังเมือง "กิจการคลังน้ำมัน" เป็นกิจกรรมที่ไม่ควรตั้งอยู่ร่วมกับพื้นที่ชุมชน เพื่อป้องกันผลกระทบต่อความปลอดภัยของประชาชน

กรณีนี้ ยธ. ได้ชี้แจงว่า ปัจจุบันอยู่ระหว่างกระบวนการจัดทําผังเมืองรวมฉบับใหม่ ซึ่งกําหนดให้พื้นที่ดังกล่าวเป็นที่ดิน ที่สามารถดําเนินกิจการคลังน้ำมันและสถานที่เก็บรักษาน้ำมันได้ ซึ่ง ยธ.ควรตรวจสอบ ให้ชัดเจนก่อนดําเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้อง

ยธ. ยังควรพิจารณาถึงสภาพการณ์ที่อาจเปลี่ยนแปลงไปในอนาคต รวมถึงความต้องการของประชาชนในพื้นที่ โดยใช้หลักวิชาการ ในการคํานวณ เพื่อให้การดําเนินการเป็นไปตามเงื่อนไขที่กฎหมายกําหนด

อีกทั้งการดําเนินการวางและจัดทํา ผังเมืองควรจะเป็นการคาดการณ์และกําหนดทิศทางชี้นําการพัฒนาการใช้ประโยชน์ที่ดินและการดําเนินการต่าง ๆ ในอนาคตของเมืองได้ในระยะยาว เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562

ในส่วนของ ร่างฯใช้บังคับผังเมืองรวมจังหวัด ตรัง ฝ่ายกฎหมาย มีความเห็น กรณีการแก้ไข ข้อกําหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินในที่ดินประเภทอนุรักษ์ป่าไม้ (สีเขียวอ่อนมีเส้นทแยงสีขาว) กําหนดให้ที่ดิน ประเภทนี้

"ซึ่งเอกชนเป็นเจ้าของ หรือผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมาย ให้ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการประกอบพาณิชยกรรม ที่มิใช่การจัดสรรที่ดิน และโรงแรมประเภท 1 และประเภท 2 ในอาคารที่มีพื้นที่ไม่เกิน 100 ตารางเมตร มีความสูงไม่เกิน 5 เมตร และมีระยะถอยร่น ซึ่งเป็นที่ว่างตามแนวขนานริมฝั่งของแม่น้ำไม่น้อยกว่า 10 เมตร"

ซึ่ง ยธ. ได้นําเรื่องดังกล่าวไปปิดประกาศเพื่อให้ผู้มีส่วนได้เสียแสดงข้อคิดเห็น และเมื่อครบกําหนดปิดประกาศปรากฏว่าไม่มีผู้มีส่วนได้เสียแต่อย่างใด.