กกต.เตือนผู้สมัครกทม.-พัทยา เช็คคุณสมบัติลักษณะต้องห้าม ก่อนสมัคร ทั้งเสียภาษีย้อนหลัง -ต้องคำพิพากษา -ถูกจำกัดสิทธิ ส่วนถือหุ้นสื่อยึดแนวคดี “พิธา ไอทีวี” ย้ำสมัครแล้วไม่มีถอน-เปลี่ยนตัว ชี้รู้อยู่แล้วไม่มีสิทธิแต่ยังลง เสี่ยงคุก 1-10 ปี เพิกถอนสิทธิ 10 ปี เผยบัตรเลือกตั้งไม่กำหนดสี คุมเข้มนับคะแนนทุกขั้นตอน ป้องกันครหาโกงเลือกตั้ง
วันนี้ (15 พ.ค.) ว่าที่ร้อยตรีภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) บรรยายในหัวข้อ"ขั้นตอนและกระบวนการเลือกตั้งกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา" ว่า วันที่ 21 พ.ค.2569 จะถือว่าเป็นวันทำงานสุดท้ายของสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร นายกเมืองพัทยาและสมาชิกสภาเมืองพัทยา โดยกรณีของเมืองพัทยาปลัดเมืองพัทยาจะทำหน้าที่รักษาการแทนนายกเมืองพัทยา แต่กทม.จะไม่เหมือนกันบริหารราชการระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร 2528 กำหนดให้ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ที่อยู่ครบวาระปฏิบัติหน้าที่ต่อไป ซึ่งถ้านายชัชชาติ สิทธิพันธ์ ไม่ลาออก ก็จะมีลักษณะต้องห้ามตาม (13) ของพ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น ทำให้ลงสมัครไม่ได้ดังนั้นหากนายชัชชาติ จะลงสมัครจะต้องลาออกก่อนครบวาระ ซึ่งกกต.ได้มีมติเห็นชอบให้มีการเลือกตั้งกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา ในวันอาทิตย์ที่ 28 มิ.ย.2569 โดย วันดังกล่าวถือเป็นวันที่ 38 ของกรอบระยะเวลา 45 วัน เหตุที่กกตกำหนดเช่นนั้นเนื่องจาก ถ้าไปกำหนดเป็นวันอาทิตย์ที่ 5 ก.ค.2569 ซึ่งเป็นวันสุดท้ายของกรอบระยะเวลา 45 วัน หากมีเหตุที่ทำให้การจัดการเลือกตั้งไม่แล้วเสร็จจะเกิดปัญหาถูกร้องให้มีการตีความ แล้วถ้าหากขยับให้เลือกตั้งในวันเสาร์แทน เหมือนกันเลือกตั้งอบจ.ที่ผ่านมาก็อาจถูกโจมตี เพราะบริบทของเมืองพัทยาและกรุงเทพมหานคร แตกต่างจากอบจ. เนื่องจากเป็นชุมชนเมืองที่วันเสาร์ที่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งยังคงทำงานอยู่ กกต.จึงถอยทุกวันเข้ามา 1 สัปดาห์ จึงเป็นวันอาทิตย์ที่ 28 มิ.ย. และมั่นใจว่าจะไ่ม่ทำให้ผู้สมัครมีระยะเวลาการหาเสียงที่น้อยลง ประกาศ timeline เพราะกกตมีการประกาศไทม์ไลน์กำหนดวันเลือกตั้ง มาก่อนหน้านี้นานแล้ว
ส่วนที่กำหนดการรับสมัครในวันที่ 28 พ.ค.-1 มิ.ย.2569 เป็นช่วงกลางสัปดาห์ก็เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาในเรื่องการจัดเตรียมเอกสารของผู้สมัคร ที่จะต้องขอจากหน่วยงานราชการรวมถึงเจ้าที่ก็จะได้มีความพร้อมด้วย เพิ่งกลับเลือกตั้งของกรุงเทพมหานครจะมีหน่วยเลือกตั้งประมาณราว 6,000 กว่าหน่วย ส่วนพัทยา 100 กว่าหน่วย โดยทั้ง 2 แห่งเป็นรูปแบบพิเศษ โดยปกติการจัดการเลือกตั้งเป็นหน้าที่ของท้องถิ่น แต่ครั้งนี้เลขาธิการกกต.มีนโยบายให้ดูแลการเลือกตั้ง ทั้ง 2 แห่งให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย ส่วนกลางได้เข้ามาช่วยดูแลในการจัดการเลือกตั้งท้องถิ่น
รองเลขาธิการกกต ยังเน้นย้ำให้ผู้ที่จะลงสมัคร รับเลือกตั้งทางกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา ได้ตรวจสอบคุณสมบัติ และลักษณะต้องห้ามในการลงสมัครรวม 20 ลักษณะ รวมถึงการจัดเตรียมหลักฐานที่จะยื่นรับสมัคร โดยเฉพาะหลักฐานการเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาติดต่อกัน 3 ปีถึงปีที่สมัครรับเลือกตั้ง คือผู้สมัครจะต้องมีสมัครการเสียภาษีของปี 2568 2567 และ 2566 หากไม่ได้เป็นผู้ที่ต้องเสียภาษี ก็ต้องมีหนังสือรับรองจากหน่วยงานมาประกอบการยื่นสมัคร หรือลักษณะต้องห้ามในบางอนุมาตราเช่น เช่นไม่เป็นผู้วิกลจริตติดยาเสพติด สามารถใช้ใบรับรองแพทย์ยืนยันได้
ส่วนในเรื่องการถือหุ้นสื่อ กกต.จะยึดตามแนวคำพิพากษาของศาลรัฐธรรมนูญในคดีมี่นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ถูกร้องว่าถือหุ้นในบริษัท ไอทีวี จำกัด ซึ่งศาลจะดูว่า ในปีที่สมัครนั้น บริษัทสื่อดังกล่าวมีรายได้จากการทำสื่อหรือไม่ หรือลักษณะต้องห้ามการกระทำความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ที่กระทำโดยทุจริตตามประมวลกฎหมายอาญา เช่นลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ รับของโจร ฉ้อโกง หากต้องคดีเหล่านี้ก็จะไม่สามารถเล่นการเมืองได้ตลอดชีวิต เช่นเดียวกับการต้องคำพิพากษา ว่าเป็นผู้ผลิตผู้ค้ายาเสพติด แต่ยกเว้นหากเป็นพืชกัญชาจะไม่เข้าลักษณะต้องห้าม รวมไปถึงการเป็นผู้อยู่ระหว่างการจำกัดสิทธิ 2 ปี เนื่องจากไม่ได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ซึ่งสามารถตรวจสอบประเด็นนี้ได้ทางเว็บไซต์ของกรมการปกครอง รู้ตนเองซึ่งหากผู้ที่รู้ตนเองว่าไม่มีสิทธิ์ลงสมัครแต่ยังคงลงสมัคร กฎหมายได้กำหนดโทษไว้รุนแรงว่าต้องระวังโทษ1-10 ปีปรับไม่เกิน 20,000-200,000 บาททั้งจำทั้งปรับ และอาจถูกศาลสั่งเพิกถอนสิทธิ 10 ปี
ว่าที่ร.ต.ภาสกร ยังกล่าวอีกว่า ในการเลือกตั้งกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา จะมีความแตกต่างจากการเลือกตั้งสส. โดยหลังการรับสมัครแล้วปลัดกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา จะต้องใช้เวลาตรวจสอบคุณสมบัติ 7 วัน โดยส่งข้อมูลไปยังหน่วยงานต่างๆ ในระหว่างนี้ผู้สมัครจะไม่สามารถถอนตัวได้แม้ว่าผู้สมัครคนนั้นจะขาดคุณสมบัติในเวลาต่อมา หรือเสียชีวิต ก็จะไม่สามารถเปลี่ยนเปลี่ยนตัวผู้สมัครได้ รวมถึงหากรับสมัครไปแล้วจนถึงวันเลือกตั้ง หากผู้สมัครไปบวชถือว่าขาดคุณสมบัติทันที
ส่วนหน้าที่ของกรรมการประจำหน่วย ในการเลือกตั้งครั้งนี้มีทั้งหมด 9 คน ของแต่ละหน่วย แต่จะไม่มีกรรมการประจำหน่วยสำรองเหมือนการเลือกตั้งสส. หากคนไม่ครบปลัดจะต้องรีบแต่งตั้งคนทันที สิ่งสำคัญคือกกต.เน้นย้ำว่าจะต้องอำนวยความสะดวกให้กับผู้พิการและผู้สูงอายุเป็นพิเศษ และให้กปน.ขอความกรุณาจากคนที่มาใช้สิทธิ์ให้บุคคลเหล่านี้เข้าไปใช้สิทธิ์ก่อน ทั้งนี้ ผู้พิการที่ไม่สามารถลงคะแนนได้สามารถให้บุคคลอื่นเข้าใช้สิทธิ์ตามเจตนารมณ์ของตนเองได้
ส่วนบัตรเลือกตั้งขณะนี้ยังตอบไม่ได้ว่าจะใช้สีอะไร สำหรับการนับคะแนน กปน.จะมีการแบ่งทีมนับคะแนนผู้ว่าราชการกทม. หรือนายกเมืองพัทยา และทีมนับคะแนนสมาชิกสภากรุงเทพและสมาชิกสภาเมืองพัทยา ซึ่งทั้งสองส่วนจะนับพร้อมกัน ซึ่งในขณะการรวมคะแนน หากมีการรวมคะแนนผิดสามารถแก้ให้ถูกต้องแล้วเซ็นชื่อกำกับ พร้อมกับพยานบุคคลที่อยู่ในเหตุการณ์
ทั้งนี้ หากบัตรที่แจกกับผู้มาใช้สิทธิ์ตรงกัน แต่ไม่ตรงกับตัวเลขในกระดาน จะไม่สามารถที่จะสั่งให้นับคะแนนใหม่ได้ ผู้ที่จะมีอำนาจในการสั่งนับคะแนนใหม่คือกกต.ทั้ง 7 คน ดังนั้นการตรวจสอบความผิดพลาด จึงจะต้องดำเนินการตรวจสอบบัตรที่อยู่ในตะกร้า กรณีแบบนี้ไม่ได้หมายความว่าโกง เพราะมีกระบวนการในการตรวจสอบความถูกต้อง