ถึงขั้นการันตี! "มท." ออกโรงแจง โปรฯไข่สุ่มไอเทม เกมส์ออนไลน์ชื่อดัง ไม่เข้าข่ายการพนัน "ซื้อขายไอเทมราคาสูง" ไม่เกี่ยวผู้ให้บริการ

ถึงขั้นต้องการันตี! "ฝ่ายกม.มหาดไทย-กรมการปกครอง" ออกโรงแจงละเอียดยิบ โปรโมชั่นกล่องสุ่มไอเทม "เกมส์ออนไลน์" ชื่อดัง ไม่เข้าข่ายจัดให้เป็นการพนัน ทั้งบัญชี ก. บัญชี ข. หรือ ท้าย พ.ร.บ. ระบุ โปรฯซื้อไข่สุ่มไอเทม เป็นเพียงความสัมพันธ์ ระหว่าง "ผู้ซื้อฯ-ผู้ให้บริการ" ถือเป็นสัญญาที่ผู้ซื้อจะได้รับไอเทมหนึ่ง ก่อนนําไปเล่นเกมในระบบต่อไปเท่านั้น ส่วนการ "ซื้อขายแลกเปลี่ยน" จนนำไปสู่มูลค่าทางตลาด จนมีรูปแบบที่แปลงเป็นเงินจริง "นอกระบบเกมส์ออนไลน์" ถือเป็นการกําหนดมูลค่าตลาดกันเองระหว่างผู้เล่นเท่านั้น ไม่สามารถแลกเปลี่ยน เป็นเงินหรือทรัพย์สินอย่างอื่นกับผู้ให้บริการ หรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง

วันนี้ (26 ก.พ.2569) มีรายงานจากกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยว่า เมื่อเร็ว ๆ กรมการปกครอง (ปค.) นำข้อหารือจากสํานักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) กรณี มีผู้ร้องเรียน โฆษณากิจกรรมกล่องสุ่มไอเทม ของเกมส์ออนไลน์ชื่อดัง ที่จะได้รับ

โดยผู้ร่วม รายการไม่อาจทราบได้ว่าตนจะเป็นผู้ได้รับรางวัลหรือไม่ อาจเข้าข่ายตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.)การพนัน พ.ศ. 2478 แจ้งถึง ปลัดกระทรวงมหาดไทย

ล่าสุด คณะกรรมการพิจารณาร่างกฎหมายของกระทรวงมหาดไทย คณะที่ 1 มีความเห็นว่า พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ.2478 กําหนดให้การเล่นต่าง ๆ ที่ต้องบังคับ ตาม พ.ร.บ.ดังกล่าว ได้แก่ การเล่นตามบัญชี ก. และบัญชี ข. ท้าย พ.ร.บ. หรือการเล่น ซึ่งมีลักษณะคล้ายกัน

ซึ่งตามมาตรา 4 ได้กําหนดหลักเกณฑ์ การอนุญาตให้มีการเล่นดังกล่าวเอาไว้ และการเล่นอื่น ๆ นอกจากบัญชี ก. และบัญชี ข. หากเป็นการพนันกัน หรือจัดให้มีเพื่อให้พนัน ตามมาตรา 4 ทวิ

ซึ่งบัญญัติว่า “ในการเล่นอื่นใดนอกจากที่กล่าวในมาตรา 4 จะพนันกันหรือ จะจัดให้มีเพื่อให้พนันกันได้เฉพาะการเล่นที่ระบุชื่อและเงื่อนไขไว้ในกฎกระทรวง”

เมื่อพิจารณาว่า การ "ซื้อไข่สุ่มไอเทม" ในกิจกรรมดังกล่าว เป็นความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อไข่สุ่มและผู้ให้บริการ เป็นไปตามสัญญาที่ผู้ซื้อไข่สุ่ม จะได้รับไอเทมหนึ่งขึ้น เพื่อใช้สําหรับนําไปเล่นเกมในระบบต่อไปเท่านั้น

สําหรับการซื้อขายแลกเปลี่ยนระหว่างผู้เล่นที่ทําให้มีมูลค่าทางตลาด นําไปสู่รูปแบบที่แปลงเป็นเงินจริง "นอกระบบเกมส์ออนไลน์" เป็นการกําหนดมูลค่าตลาดกันเองระหว่างผู้เล่นเท่านั้น

ไม่สามารถแลกเปลี่ยน เป็นเงินหรือทรัพย์สินอย่างอื่นกับผู้ให้บริการ ตัวแทนของผู้ให้บริการ หรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับ การให้บริการเกมออนไลน์ดังกล่าวแต่อย่างใด

"ดังนั้น “กิจกรรม FLASH SALE มาแล้วลูกจ๋าไอเทม สุดพิเศษแบบจํากัดเวลา!!” จึงไม่ถือเป็นการพนันตาม พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478

มีรายงานว่า สคบ. แจ้งเรื่องมายัง ปค. โดยขอหารือ ประเด็นข้อร้องเรียนร้องทุกข์จากผู้ร้อง (ปกปิดนาม) กรณีบริษัท กราวิตี้ เกม เทค จํากัด ประกาศโฆษณา กิจกรรมผ่านทางเฟซบุ๊ก เพจ Ragnarok Gravity Thailand “กิจกรรม FLASH SALE มาแล้วลูกจ๋า ไอเทมสุดพิเศษแบบจํากัดเวลา!!”

ด้วยการให้ผู้ร่วมรายการซื้อ Forever Scroll มูลค่า 450 cash (45 บาท)/ชิ้น ผ่านทางเกมส์ Ragnarok Online ซึ่งเมื่อกดใช้ในเกมจะสุ่มไอเทมที่จะได้รับ โดยผู้ร่วมรายการไม่อาจทราบได้ว่า ตนจะเป็นผู้ได้รับรางวัลหรือไม่ อาจเข้าข่ายตาม พ.ร.บ.การพนัน

ขณะที่ ปค. ให้ความเห็นแรกว่า กรณีตามข้อหารือว่า เป็นการเล่นการพนัน เนื่องจากกิจกรรมดังกล่าว เป็นการเปิดให้ผู้เล่นเข้าซื้อสินค้าไอเทมฯ ในราคา 45 บาท เพื่อสุ่มไอเทม สําหรับการใช้ เพื่อประโยชน์ในการเล่นเกมโดยเป็นมูลค่าที่แตกต่างกัน

"จึงถือเป็นการที่ผู้เล่นเสี่ยงที่จะได้ หรือเสียประโยชน์ ตามนิยามมาตรา 4 ทวิ แห่ง พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478"

อีกความเห็น ปค.เห็นว่า กรณีตามข้อหารือ ยังไม่เข้าองค์ประกอบของการพนัน เนื่องจากกิจกรรมดังกล่าวเป็นการเปิดให้ผู้เล่นเข้าซื้อสินค้าไอเทมฯ ที่ใช้สําหรับ เล่นเกมเท่านั้น

"ผู้ให้บริการไม่ได้กําหนดราคาหรือมูลค่าไว้แต่อย่างใด และไม่สามารถแลกเปลี่ยนเป็นเงิน หรือทรัพย์สินอย่างอื่น กับผู้ให้บริการหรือตัวแทนของผู้ให้บริการหรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการให้บริการ เกมออนไลน์ดังกล่าว แต่อย่างใด"

ไอเทมดังกล่าวจึงเป็นของเสมือนที่อยู่ในเกมออนไลน์ ไม่ถือว่ามีมูลค่า ทางเศรษฐกิจในโลกจริง และเนื่องจากกรณีนี้เป็นการตีความกฎหมายที่กระทบต่อสิทธิของประชาชน และมีโทษทางกฎหมายอาญา

ดังนั้น จึงต้องตีความว่าเป็นการเล่นการพนันหรือไม่ อย่างเคร่งครัด โดยมติที่ประชุมให้หารือต่อคณะกรรมการพิจารณาร่างกฎหมายมหาดไทย

ขณะที่ สํานักกฎหมาย สป.มท. ก็มีความเห็นสอดคล้องว่า บริษัท กราวิตี้ เกม เทค จํากัด มีวัตถุประสงค์ตอนจดทะเบียนเพื่อประกอบกิจการค้า ผลิต จําหน่าย เผยแพร่ และให้บริการเกมออนไลน์ และผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ตามข้อมูล ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

ขณะที่รูปแบบการเล่นเกมส์ เป็นเกมประเภทเกมออนไลน์แบบเล่น ตามบทบาททําให้ผู้เล่นสามารถพบปะ และมีปฏิสัมพันธ์กับผู้เล่นอื่นได้หลากหลายอย่างอิสระ การเล่น ผู้เล่นจะต้องเลือกที่จะเล่นเป็นตัวละครอาชีพต่าง ๆ (role-playing)

เช่น นักดาบ นักเวทย์ นักธนู พ่อค้าซึ่ง ตัวละครแต่ละอาชีพจะมีความสามารถ และจุดเด่นจุดด้อยแตกต่างกันไป

สําหรับกิจกรรม เป็นการเปิดให้ผู้ที่เล่นเกมเข้าซื้อสินค้าไอเทม โดยเมื่อกดใช้ในเกมจะสุ่มไอเทมที่จะได้รับจํานวนหนึ่งชิ้นที่กําหนดไว้ในไข่สุ่มเพื่อใช้ในการเล่นเกม

ซึ่งผู้เล่นไม่อาจทราบได้ว่าจะได้รับไอเทมโดจนกว่าจะดําเนินการกดใช้ไอเทม และไอเทมที่ผู้เล่นมีโอกาสจะได้รับ จากไข่สุ่มนั้นมีจํานวนประมาณ 33 ประเภท และมีระดับความหายาก (Rarity) แตกต่างกัน

จากกิจกรรม ปรากฏข้อเท็จจริง สป.มท.สรุปได้ว่า ผู้เล่นไม่เคยนําไอเทมในไข่สุ่มมาขายใน Cash Shop และไม่เคยกําหนดมูลค่าไอเทมเป็นเงินจริงหรือกําหนดราคาหรือมูลค่าเป็นตัวเงินไว้

และไม่สามารถแลกเปลี่ยน เป็นเงินหรือทรัพย์สินอย่างอื่นกับผู้ให้บริการตัวแทนของผู้ให้บริการ หรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการให้บริการเกมออนไลน์ดังกล่าวแต่อย่างใด โดยไอเทมดังกล่าวเป็นเพียงไอเทมที่ใช้สําหรับเล่นเกมเท่านั้น

เมื่อพิจารณาข้อเท็จจริงดังกล่าวแล้วจะเห็นว่า ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อไข่สุ่มและผู้ให้บริการเป็นไปตามสัญญาที่ผู้ซื้อ ไข่สุ่มจะได้รับไอเทมหนึ่งขึ้น จากจํานวนประมาณ 33 ประเภท เพื่อใช้สําหรับนําไปเล่นเกมในระบบ ต่อไปเท่านั้น

"เมื่อไม่ปรากฏข้อเท็จจริงว่า ราคาของไอเทมที่ได้รับจากการซื้อไข่สุ่มดังกล่าว ผู้ให้บริการ ไม่ได้กําหนดราคาขายของไอเทมแต่ละประเภทไว้แตกต่างกันและไม่มีขายไอเทมดังกล่าวใน Cash Shop"

ขณะที่เรื่องนี้คณะกรรมการกฤษฎีกา (คณะที่ 11) เคยให้ความเห็นตามบันทึกกฤษฎีกา เรื่อง หารือประเด็นข้อกฎหมายตาม พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478

กรณีการจัดให้มีการเล่นตู้เกมไฟฟ้า (เรื่องเสร็จที่ 14/2546) ว่า “ลักษณะที่สําคัญ ของการพนัน คือจะต้องเป็นการเล่นที่เป็นการเสี่ยงโชค ต่อการได้หรือเสียประโยชน์”

จึงถือได้ว่า ระหว่างผู้ให้บริการและผู้ซื้อไข่สุ่ม "มิได้เสี่ยง" ต่อการได้หรือเสียประโยชน์ สําหรับมูลค่าไอเทมที่มีการซื้อขาย ระหว่างผู้เล่นเกมด้วยกันเป็นกลไกที่เกิดขึ้นตามราคาของกลไกตลาดตามอุปสงค์และอุปทานของไอเทม แต่ละประเภทและเฉพาะกลุ่มผู้มีความสนใจเท่านั้น

และเมื่อพิจารณาข้อกฎหมายตาม พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478 ได้กําหนดให้การเล่นต่าง ๆ ที่ต้องบังคับตาม พ.ร.บ.ดังกล่าว ได้แก่ การเล่นตามบัญชี ก. และบัญชี ข. ท้าย พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478 หรือการเล่น ซึ่งมีลักษณะคล้ายกัน

ซึ่งตามมาตรา 4 ได้กําหนดหลักเกณฑ์การอนุญาตให้มีการเล่นดังกล่าวเอาไว้ และการเล่นอื่น ๆ นอกจากบัญชี ก. และบัญชี ข.

หากเป็นการพนันกันหรือจัดให้มีเพื่อให้พนันกันแล้ว ตามมาตรา 4 ทวิ บัญญัติว่าจะต้องออกเป็นกฎกระทรวงระบุชื่อและเงื่อนไขเอาไว้กิจกรรมดังกล่าว จึงไม่ถือเป็นการเล่นตามบัญชี ก. และบัญชี ข. ท้าย พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478 และไม่ใช่การเล่นอื่นที่มีกฎกระทรวงระบุชื่อและเงื่อนไขของการเล่นเอาไว้

แต่การจัดกิจกรรมดังกล่าว เป็นการขายอันเป็นการกระทําไปในการประกอบกิจการค้าหรืออาชีพของผู้ให้บริการ ซึ่งผู้ซื้อจะได้รับไข่สุ่ม โดยไม่ทราบว่าตนจะได้รับไอเทมประเภทใด

จะได้รับไอเทมที่หาได้ง่าย (มีจํานวนมาก) หรือไอเทมที่หาได้ยาก (มีจํานวนน้อย) อันเป็นการเสี่ยงโชคด้วยวิธีใด ๆ ในการประกอบกิจการค้าหรืออาชีพตามมาตรา 5 แห่ง พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478

สป.มท. ยังเห็นว่า เนื่องจากกรณีดังกล่าวเป็นพฤติการณ์และข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นใหม่ ยังไม่มีการกระทําในลักษณะดังกล่าวเป็นความผิดตาม พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478 จึงเสนอให้มีการการวินิจฉัยชี้ขาดในเรื่องนี้.