ผู้ตรวจการแผ่นดินถกหน่วยงานรัฐ จี้ปฏิบัติตามข้อเสนอแนะ 4 ข้อ ด้านความปลอดภัยงานก่อสร้าง หลังเหตุเครนถล่มพระราม 2 - รถไฟความเร็วสูงสีคิ้ว
วานนี้ (11 ก.พ.) นายทรงศัก สายเชื้อ ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน ได้ประชุมหารือร่วมกับ นายจิระพงศ์ เทพพิทักษ์ รองปลัดกระทรวงคมนาคม พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ณ ห้องประชุม 901-902 สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ โซนซี กรุงเทพฯ เพื่อติดตามความคืบหน้าการดำเนินการตามคำวินิจฉัยและข้อเสนอแนะที่มีไปเมื่อวันที่ 29 ก.ย. 68 กรณีการจัดการความปลอดภัยสำหรับงานก่อสร้างและบำรุงทาง ภายหลังเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงจากโครงการก่อสร้างของรัฐหลายกรณี เช่น เหตุเครนถล่มที่ถนนพระราม 2 โครงการก่อสร้างทางรถไฟความเร็วสูงที่ อ.สีคิ้ว ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก และผลกระทบต่อความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างภาครัฐ
ผู้ตรวจการแผ่นดินได้มีข้อเสนอแนะสำคัญต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ภายหลังเหตุการณ์สูญเสียจากเครนถล่มพระราม 2 - รถไฟความเร็วสูงสีคิ้ว มุ่ง 4 ประเด็นหลัก ครอบคลุมทุกมิติสู่การยกระดับมาตรการความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างและบำรุงทางให้สอดคล้องกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจริง
ผลการประชุมติดตามการดำเนินการตามข้อเสนอแนะ พบว่า ปัจจุบันกระทรวงคมนาคม กรมทางหลวง การทางพิเศษแห่งประเทศไทย กรมบัญชีกลาง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ดำเนินการให้เป็นไปตามคำวินิจฉัยและข้อเสนอแนะของผู้ตรวจการแผ่นดิน ใน 4 ด้าน คือ
1. ข้อเสนอแนะกรณีการจัดสรรงบประมาณด้านความปลอดภัยสำหรับโครงการก่อสร้างทางที่มีความเสี่ยง โดยปัจจุบันกรมทางหลวงได้ดำเนินการปรับปรุงสัญญาจ้างโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อยกระดับมาตรการบริหารจัดการความเสี่ยงและกำหนดงบประมาณสำหรับอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยพื้นฐานในสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นและเพียงพอ ซึ่งจะส่งผลให้วงเงินงบประมาณด้านความปลอดภัยมีสัดส่วนที่เพิ่มสูงขึ้นอยู่ที่ร้อยละ 2.5 ของมูลค่าโครงการ พร้อมทั้งปรับปรุงข้อกำหนดของป้าย เครื่องหมาย และอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยให้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น โดยคิดคำนวณค่างานของอุปกรณ์ตามที่ได้ติดตั้งจริง ซึ่งจะได้นำแนวทางดังกล่าวมาปรับใช้กับโครงการทุกโครงการที่จะดำเนินการในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ต่อไป นอกจากนี้กรณีโครงการที่มีความเสี่ยง ต่อการเกิดอุบัติเหตุโดยสภาพ ได้กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำเกี่ยวกับรายการหรืออุปกรณ์เฉพาะ (specific safety items) เช่น อุปกรณ์ตรวจวัดพฤติกรรมของโครงสร้าง LG (Structural Health Monitoring) ซึ่งผู้รับจ้างมีหน้าที่ต้องติดตั้งเพิ่มเติม และกำหนดงบประมาณการก่อสร้างให้ครอบคลุมถึงค่าใช้จ่ายบุคลากรและผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมความปลอดภัย และค่าใช้จ่ายในการควบคุมดูแลความปลอดภัยในการปฏิบัติงานของผู้รับเหมาช่วง ตลอดจนค่าใช้จ่ายสำหรับการทำประกันภัยของโครงการ ซึ่งปัจจุบันอยู่ระหว่างการหารือร่วมกับกรมบัญชีกลาง
2. ข้อเสนอแนะกรณีมาตรการหรือแนวทางปฏิบัติด้านความปลอดภัยสำหรับโครงการก่อสร้างทาง โดยปัจจุบันกรมทางหลวงได้นำข้อกำหนดด้านความปลอดภัยในพื้นที่ก่อสร้าง (Construction Safety) และการจัดการจราจร (Traffic Work Zone Safety) มาเป็นเงื่อนไขแนบท้ายสัญญาก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่ ที่จะดำเนินงานในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ซึ่งจะมีผลบังคับผูกพันทางกฎหมายให้ผู้รับจ้างต้องถือปฏิบัติ และกำชับให้ผู้รับจ้างให้ความสำคัญต่อการปฏิบัติและการตรวจสอบการปฏิบัติตามมาตรฐานด้านความปลอดภัยที่กำหนดขึ้น รวมทั้งการกำหนดค่าปรับรายวันและการสั่งให้ผู้รับจ้างหยุดงานจนกว่าจะแก้ไขให้ถูกต้องครบถ้วน กรณีที่ผู้รับจ้างไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัย
3. ข้อเสนอแนะกรณีกลไกการตรวจสอบและกำกับดูแลมาตรฐานด้านความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างทาง โดยคณะกรรมการอิสระด้านวิศวกรรม ปัจจุบันกระทรวงคมนาคมได้แต่งตั้งคณะกรรมการติดตามยกระดับมาตรการความปลอดภัยระหว่าง การก่อสร้างของหน่วยงานในสังกัด ตามคำสั่งกระทรวงคมนาคมที่ 121/2569 ลงวันที่ 15 มกราคม 2569 เพื่อตรวจสอบและกำกับดูแลมาตรฐานด้านความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างและบำรุงทางในภาพรวม นอกจากนี้กรมทางหลวงยังได้แต่งตั้งคณะทำงานตรวจสอบความปลอดภัยทางถนนระหว่างก่อสร้าง (RSA) สำหรับงานก่อสร้างและงานบำรุงทางโครงการขนาดเล็ก และคณะทำงานตรวจสอบความปลอดภัย (CSA) ของงานก่อสร้างโครงการทางหลวงพิเศษหมายเลข 82 สายทางยกระดับบางขุนเทียน-บ้านแพ้ว ช่วงเอกชัย-บ้านแพ้ว ตอน 4, 6 และ 7 ซึ่งในขั้นตอนต่อไปจะนำโครงการจำนวน 360 โครงการ ที่จะดำเนินการในอนาคต มาประเมินระดับความเสี่ยง หากโครงการใดมีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุสูง อาจมีการแต่งตั้งคณะกรรมการอิสระ (Third Party) เพื่อควบคุมและตรวจสอบการดำเนินโครงการอีกทางหนึ่ง
4. ข้อเสนอแนะกรณี “สมุดพกผู้รับเหมา” ปัจจุบันกระทรวงการคลัง โดยกรมบัญชีกลาง ได้ออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับผู้มีสิทธิขอขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ซึ่งมีสาระสำคัญเป็นการติดตามประเมินผลการทำงานของผู้ประกอบการ ซึ่งหากมีการดำเนินงานที่ล่าช้า ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงจนเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สิน หรือเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง ผู้ว่าจ้างสามารถเสนอให้พิจารณาลดชั้น ระงับการเสนอราคา หรือเพิกถอนทะเบียนผู้ประกอบการได้ ขณะนี้อยู่ระหว่างการร่างระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยหลักเกณฑ์การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. .... และประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์การปรับลดระดับชั้น การกลับคืนระดับชั้นของผู้ประกอบการ และการเพิกถอนรายชื่อผู้ประกอบการออกจากทะเบียนผู้ประกอบการฯ พ.ศ. .... เพื่อให้ระบบ “สมุดพกผู้รับเหมา” เกิดผลใช้บังคับอย่างเป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพต่อไป
สำหรับกรณีอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นทั้งสองกรณี นั้น การรถไฟแห่งประเทศไทย และกรมทางหลวง ได้พิจารณาชดเชยเยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้นตามหลักเกณฑ์ของกฎหมายและระเบียบของทางราชการ สัญญาจ้าง และสัญญาประกันภัยที่ได้จัดทำไว้ ซึ่งทั้งสองหน่วยงานได้เน้นย้ำให้ผู้รับเหมาดำเนินการตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด โดยงดการทำงานขณะที่มีการเดินรถ และในส่วนของถนนพระราม 2 ได้มีการปิดการจราจรในช่องทางที่มีการทำงานเพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับประชาชนที่สัญจรผ่านถนนสายดังกล่าว
