“ดร.แดน“ จี้รัฐปิดช่องคอร์รัปชันจัดซื้อจัดจ้าง-ใบอนุญาตทั้งระบบ แนะ ใช้บล็อกเชน-ดิจิทัล AI แก้ทุกขั้นตอนครบวงจร มั่นใจทำได้แน่ถ้ารัฐเอาจริง
ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ ประธานสถาบันการสร้างชาติ สถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา กล่าวถึงเรื่องการปิดช่องคอร์รัปชั่นจัดซื้อจัดจ้าง โปร่งใสใบอนุญาตไร้สินบน ว่า ผู้ที่ใช้อำนาจรัฐ ส่วนใหญ่คือฝ่ายการเมืองและฝ่ายข้าราชการประจำ ซึ่งมีอำนาจรัฐสามารถใช้บังคับให้สิ่งต่างๆที่อยู่ในอำนาจเป็นไปตามดุลยพินิจการตัดสินใจได้ โดยมี 2 เรื่องใหญ่ที่ยากมากในการแก้ปัญหาการคอร์รัปชัน คือ จัดซื้อจัดจ้าง กับ ใบอนุญาต 2 เรื่องนี้เป็นช่องทางที่ใช้อำนาจรัฐ พยายามหาวิธีทำให้เจ้าหน้าที่ได้ประโยชน์ จึงเป็นช่องทางในการคอร์รัปชัน ซึ่งทางออกคือทำให้ถูกต้องโปร่งใส เป็นเรื่องใหญ่ระดับชาติจนถึงระดับท้องถิ่น งบประมาณแผ่นดินตามโครงสร้างของกฎหมายถูกซ่อนไว้กับท้องถิ่นและส่วนกลางมายาวนาน
”ดังนั้นอำนาจอยู่ในมือใคร คนนั้นก็มีสิทธิ์ที่จะให้คุณให้โทษกับเรื่องนั้นได้ ทั้งในการจัดซื้อจัดจ้างและการออกใบอนุญาต จะต้องมีการเสียค่าสินบน ซื้อความสะดวก ซื้อโอกาสและความได้เปรียบคู่แข่ง นี่คือ ช่องทางในการใช้อำนาจรัฐในการคอร์รัปชัน“
ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ ยังระบุอีกว่า มาตรการต่อต้านคอร์รัปชันจะต้องใช้ระบบตั้งแต่โยบาย เพื่อดำเนินการปิดช่องคอร์รัปชันการจัดซื้อจัดจ้างและการคอร์รัปชันใบอนุญาต แต่ก็ยังมีความพยายามหลบซ่อนตรวจสอบได้ยาก เช่น ระบบการก่อสร้างเพราะเป็นโครงการใหญ่ได้เงินเปอร์เซ็นต์เป็นกอบเป็นกำ จึงไม่แปลกที่มีการแบ่งเกรดกระทรวงใครอยู่กระทรวงเกรด A B C ซึ่งผลลัพธ์ไม่ได้อยู่ที่ผลงานแต่อยู่ที่ช่องทางเงินอยู่ตรงไหนใครเป็นเจ้ากระทรวง ใครเป็นข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ที่อยู่ในกระทรวงนั้น ฝ่ายการเมืองฝ่ายข้าราชประจำ ร่วมมือกันแบ่งสันปันส่วนลงตัวก็ทำให้เกิดคอร์รัปชันทั้งระบบ
“ปัญหาคอร์รัปชันจึงเป็นเชิงระบบ ซึ่งยากมากเพราะบางหน่วยงานมีการจัดสรรแบ่งส่วนกันอย่างดี ทุกคนได้ส่วนแบ่ง ทั้งส่วนบน กลาง ล่าง คนละเล็กละน้อยจนอิ่มหมีพลีมัน ทำให้ไม่มีใครร้องใคร ยกเว้นเกิดขัดผลประโยชน์กัน มีการแฉและแตกคอกันแต่ไม่ได้เกิดจากการตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างจริงจัง”
ดร.แดน ระบุว่า มาตรการต้านคอร์รัปชันมีเขียนกันเยอะแต่ไม่ได้ทำจริงจัง จึงทำให้ปัญหาไม่ถูกแก้ไขให้ดีขึ้น แต่ยิ่งแย่ลงกว่าเดิม ไม่มีการปฏิบัติจริง ทำให้เรื่องการทุจริตเป็นเหมือนเรื่องปกติในระบบราชการ ประชาชนก็ไม่ได้ใส่ใจที่จะลุกขึ้นมาตรวจสอบ ไม่มีใครช่วยปิดช่องคอร์รัปชันนี้อย่างจริงจัง หากจะปิดช่องคอร์รัปชันให้ได้ผลรูปธรรม ทั้งเรื่องการจัดซื้อจัดจ้างและการออกใบอนุญาต จำเป็นต้องมีระเบียบ กฎเกณฑ์ที่สามารถควบคุมตรวจสอบให้เกิดความโปร่งใสและต้องละเอียดรอบคอบจริงๆ
ทั้งนี้ ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เสนอแนะว่า การปิดช่องคอร์รัปชัน ต้องแก้ทั้งระบบในทุกขั้นตอนอย่างจริงจัง ต้องเปิดเผยสัญญา TOR ให้เป็นสาธารณะ ประชาชนสามารถเข้าถึงตรวจสอบได้โดยง่าย ทุกขั้นตอนโปร่งใสทั้งหมด สามารถทำประชาพิจารณ์ TOR ได้ก่อนจะประกาศออกมาและจะต้องมีหน่วยงานอิสระเป็นผู้ประเมินราคากลาง ซึ่งต้องไม่ใช่ผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียอำพราง แต่เป็นฝ่ายอิสระจริง ๆ ทำให้เป็นมาตรฐานกลางทั้งระบบ สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ การจัดซื้อจัดจ้างจ้องทำผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ทั้งหมด มีคณะกรรมการควบคุมและตรวจสอบงาน มีฝ่ายวิเคราะห์ ประเมินผลทุกเรื่องทั้งระบบ เชื่อว่าจะช่วยแก้คอร์รัปชันได้ระดับหนึ่ง
“ใช้ดิจิทัล AI ตรวจสอบทุจริตด้วยระบบสถิติทำได้ไม่ยาก ทำได้ทุกขั้นตอน และอาจจะต้องมีข้อตกลงทางคุณธรรม และจรรยาบรรณ มีการลงโทษทั้งด้านจรรยาบรรณและลงโทษทางกฎหมาย ต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคม สร้างความโปร่งใสในระบบการก่อสร้างใช้ระบบบล็อกเชนเข้ามาควบคุม บันทึกทุกขั้นตอนเป็นระบบดิจิทัลครบวงจร ป้องกันการเข้ามาแก้ไขตัวเลขหรือข้อมูล จัดเจ้าหน้าที่มอนิเตอร์ตรวจสอบ พร้อมทั้งเปิดช่องทางให้คนร้องเรียนได้ง่าย และคนที่ร้องเรียนต้องปลอดภัย สินบนต้องสิ้นสุด คอร์รัปชันต้องจบสิ้น โปร่งใส่ทั้งระบบ ขอให้รัฐเอาจริง เราทำได้อย่างแน่นอน”ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ ย้ำ
