“อัญชลีพร กุสุมภ์” เชิญ น.พ.ศรัณย์ นันทอารีย์ สาขาวิชาประสาทศัลยศาสตร์ คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาล นพ.อภิชาต พิศาลพงศ์ อายุรกรรมแพทย์ระบบประสาท คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาล และนายรังสรรค์ พุกกะเวส คนไข้รายแรกที่ได้รับการผ่าตัดสมองรักษาโรคพาร์กินสัน มาร่วมพูดคุยในรายการ “คนในข่าว” ประจำวันที่ 24 สิงหาคม 2547 ในหัวข้อ “โรคพาร์กินสัน รักษาได้”
พิธีกร สวัสดีค่ะ ขอต้อนรับเข้าสู่ฅนในข่าวค่ะ วันอังคารที่ 24 สิงหาคม 2547 นะคะ ต้องขอแสดงความยินดีและก็ชื่นชมต่อคณะแพทย์ไทยที่โรงพยาบาลศิริราชนะคะ คนไทย 2 คนที่ได้รับการผ่าตัดช่วยเหลือจากอาการของโรคพาร์กินสัน ซึ่งเป็นโรคที่ถ้าหากว่าแค่เพียงเห็นก็คงจะรู้สึกว่าทรมานเหลือเกินนะคะที่จะต้องสั่นอยู่ตลอดเวลาจนทำอะไรไม่ได้เป็นปกติ ชีวิตเปลี่ยนไปมากเค้าหายแล้วนะคะเป็นคนไทย 2 คนที่โชคดีได้รับการผ่าตัด ต้องชื่นชมคุณหมอทีมที่สามารถทำได้สำเร็จสำหรับที่จะช่วยเหลือคนไทยค่ะ เอาล่ะค่ะวันนี้นะคะเราจะคุยกันในเรื่องนี้เรื่องโรคพาร์กินสันสามารถที่จะรักษาหายได้ด้วยคณะแพทย์ไทยนะคะ แขกท่านแรกนะคะ น.พ.อภิชาติ พิศาลพงศ์ ค่ะ อายุรแพทย์ระบบประสาท คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาลค่ะ ท่านที่ 2 ค่ะ น.พ.ศรันย์ นันทอารีย์ จากสาขาวิชาประสาทศัลยศาสตร์ คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาลค่ะ และอีกท่านนึงนะคะเป็นผู้โชคดีค่ะ ผู้ป่วยด้วยโรคพาร์กินสันที่ได้รับการผ่าตัดสำเร็จเป็นที่เรียบร้อยแล้วค่ะ คุณรังสรรค์ พุกกะเวส ค่ะ สวัสดีทั้ง 3 ท่านค่ะ ก็คุณรังสรรค์เป็นยังไงบ้างคะตอนนี้
คุณรังสรรค์ เหมือนเป็นอีกคนนึง
พิธีกร จริงๆ แล้วเป็นตั้งแต่อายุ 30 กว่า
คุณรังสรรค์ ครับ
พิธีกร เป็นมากี่ปีคะ
คุณรังสรรค์ ประมาณ 19 ปีครับ
พิธีกร ที่เลือกเป็นคุณรังสรรค์ เพราะอะไรคะคุณหมอคะ
น.พ.อภิชาต จริงๆ แล้วคุณรังสรรค์ไม่ใช่คนเดียวที่ถูกเราเลือกนะครับ จริงๆ แล้วมีคนไข้ใน คลีนิกของพาร์กินสันเนี่ยมีทั้งหมด 400 ราย ที่เราดูแลอยู่ตอนนี้และคนไข้ที่มีอาการหนักรักษาด้วยยาแล้วไม่ได้ผลจริงๆ แล้วมีมากกว่าเกือบถึง 5% ในคลีนิก แต่เราจะคัดมาผู้ป่วยแค่ 5 รายเท่านั้นที่ถูกคัดเลือกและก็มีกรรมการที่ตั้งขึ้นมาระหว่างประสาทศัลยแพทย์อายุรศาสตร์คัดเลือกจาก 5 เหลือ 2 ท่านและคุณรังสรรค์ก็เป็น 1 ใน 2 คนที่เราคัดเลือกออกมาครับ
พิธีกร คือเป็นความพร้อมในทุกด้าน ทั้งร่างกาย ทั้งอาการ ทั้งทุกสิ่งทุกอย่าง
น.พ.อภิชาต จริงๆ แล้วก็มีอีกหลายปัจจัย เช่น เรานำผู้ป่วยมาสัมภาษณ์โดยทีมแพทย์เนี่ยนะครับก็ต้องนำญาติผู้ป่วยมาด้วยนะครับ
พิธีกร คือต้องทั้งกายและใจ
น.พ.อภิชาต ทั้งกายและใจครับ
พิธีกร แต่คนลงมือผ่าตัดจริงๆ คือ คุณหมอศรันย์ใช่มั้ยคะเป็นยังไงบ้างคะยากมากๆ เลยมั้ยคะครั้งนี้
น.พ.ศรันย์ จะเรียกว่ายากก็ไม่ยาก แต่ว่าเป็นอะไรที่มันวุ่นวาย จุกจิก ขั้นตอนเยอะครับจะเป็นแบบนั้นมากกว่า
พิธีกร ค่ะ เยอะแน่นอนล่ะค่ะ เพราะเล่นเอาแบตเตอรี่เอาไปฝังไว้ที่ข้างหลัง เดี๋ยวเราจะกลับมาคุยกันในรายละเอียด ทั้งเรื่องของโรคและก็วิธีผ่าตัด เดี๋ยวพักกันสักครู่ก่อนค่ะ
พิธีกร เอาล่ะค่ะกลับมาคุยกันต่อนะคะ เรื่องของโรคพาร์กินสันรักษาไม่หายใช่มั้ยคะ
น.พ.อภิชาต จริงๆ การรักษาผู้ป่วยโรคพาร์กินสันเนี่ย เราพยายามจะรักษาให้ผู้ป่วยเนี่ยสามารถกลับมาใช้ชีวิตใกล้เคียงกับคนปกติให้มากที่สุด ทั้งในด้านการงาน งานอดิเรกที่เค้าทำ การใช้ชีวิตในครอบครัว
พิธีกร แต่จะให้ปกติเหมือนรักษาหวัด รักษาโรคอื่นนั้นไม่ใช่
น.พ.อภิชาต เนื่องจากโรคพาร์กินสันเนี่ยเป็นโรคความเสื่อมของสมอง
พิธีกร มีสาเหตุจากอะไรคะคุณหมอ
น.พ.อภิชาต จริงๆ แล้วสาเหตุโรคพาร์กินสัน คือ ณ ปัจจุบันนี้เรายังไม่ทราบว่าสาเหตุจากโรคพาร์กินสันนี่เกิดจากเหตุอะไรนะครับ แบ่งเป็น 2 ปัจจัย ปัจจัย 1 คือปัจจัยภายในตัวของผู้ป่วยเอง ซึ่งอาจจะเป็นปัจจัยทางด้านพันธุ์กรรม ทางยีนส์บางอย่างที่เมื่อถึงเวลาๆ นึงเนี่ยมันจะทำให้เซลล์สมองส่วนที่สร้างสารโดปามีนมันสร้างสารตัวนี้ได้ลดน้อยลง
พิธีกร สารอะไรนะคะ
น.พ.อภิชาต โดปามีนครับ
พิธีกร โดปามีน สารตัวนี้มีคุณสมบัติอะไรคะ
น.พ.อภิชาต ก็ช่วยทำให้การเคลื่อนไหวของผู้ป่วยดีขึ้นครับ
พิธีกร คือคนปกตินี่ต้องมีสารตัวนี้
น.พ.อภิชาต ใช่
พิธีกร คนที่ป่วย เพราะว่าเซลล์สมองไม่สร้างสารตัวนี้
น.พ.อภิชาต สารตัวนี้มันจะไปกระตุ้นเซลล์สมองบางส่วนให้ทำงานให้ครบวงจร ถ้ามันขาดสารตัวนี้ไปวงจรในการทำงานของระบบพาร์กินสันมันจะไม่ครบ ไม่ครบผู้ป่วยก็จะมีอาการของพาร์กินสันขึ้นมา
พิธีกร จริงๆ แล้วคนที่เป็นพาร์กินสันส่วนใหญ่จะอายุมากใช่มั้ยคะ
น.พ.อภิชาต เฉลี่ยแล้วอายุประมาณ 60 – 65 ปีครับ แต่ว่าในกลุ่มนึงประมาณสัก 10 – 15 เปอร์เซ็นต์เนี่ยจะอายุต่ำกว่า 50 ปีลงมากก็มีครับ
พิธีกร ก็คืออย่างคุณรังสรรค์นี่ก็ถือว่าอยู่ในกลุ่มนี้เหมือนกัน
น.พ.อภิชาต อยู่ในกลุ่มนี้เหมือนกันครับ
พิธีกร มีอาการตั้งแต่อายุ 30 ปี อีกท่านนึงที่ผ่าตัดพร้อมกันนั่นก็คือมีอาการตั้งแต่อายุ 42 เหมือนกัน
น.พ.อภิชาต ครับ ก็เป็นมา 10 กว่าปีเช่นเดียวกัน มันเป็นปัญหาคือว่าถ้าผู้ป่วยเริ่มอาการตั้งแต่อายุน้อย ผู้ป่วยพาร์กินสันเนี่ยชีวิตยืนยาวเหมือนคนปกตินะครับเพียงแต่ลำบาก เพราะฉะนั้นถ้าเริ่มตั้งแต่อายุน้อยเค้าอยู่กับโรคนี้ไปนานเนี่ยจะมีผลแทรกซ้อนมากกว่าคนที่อายุเยอะที่เริ่มตั้ง 65 – 70 เนี่ย
พิธีกร จริงๆ แล้วมีอาการยังไงคะ
น.พ.อภิชาต ผู้ป่วยพาร์กินสันจริงๆ อาการเริ่มต้นเนี่ยจะเป็นอาการสั่น มีอาการหลักอยู่ 4 อย่างนะครับ 1.อาการสั่นผู้ป่วยพาร์กินสันเนี่ยมีการสั่งทั้งที่ตัวเองอยู่เฉยๆ นะครับเป็นการสั่นนอกเหนืออำนาจในการควบคุมของจิตใจ
พิธีกร สั่งให้ตัวเองหยุดก็ไม่ได้
น.พ.อภิชาต อาจจะสั่งได้ชั่วคราว แต่พอเค้าเกร็งมือขึ้นมามันก็จะหยุด แต่หยุดได้ชั่วคราว สักพักก็จะสั่นอีก อาการที่ 2 คืออาการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อๆ จะมีอาการแข็งเกร็งและก็ทำให้เกิดการเคลื่อนไหวช้าเป็นอาการที่ 3 และอาการสำคัญสุดท้ายคือ ผู้ป่วยจะสูญเสียการทรงตัว ซึ่งเป็นอาการตามมาเมื่อผู้ป่วยๆ เป็นพาร์กินสันสัก 3 – 5 ปี จะทำให้ผู้ป่วยมีอาการหกล้มกระดูกจะหัก
พิธีกร จะเป็นอาการแทรกซ้อน
น.พ.อภิชาต ครับ
พิธีกร คุณรังสรรค์เคยเจอสิ่งที่รู้สึกันแย่หลังจากที่ได้รับอาการพาร์กินสันเนี่ยคืออะไรคะ
คุณรังสรรค์ สิ่งที่แย่ที่สุดน่าจะเป็นมีความรู้สึกว่าใครๆ ก็เฝ้าดูตัวเราครับเวลาที่เกิดอาการสั่นหรือมือสั่นเนี่ยเวลาออกไปนอกบ้านใครๆ ก็ดูตัวเรา
พิธีกร ใครๆ ก็มามอง
คุณรังสรรค์ เหมือนกับเป็นตัวประหลาด
พิธีกร ก็คือภาวะทางใจด้วยใช่มั้ยคะ
คุณรังสรรค์ ภาวะทางใจมากกว่าครับ ส่วนทางร่างกายผมว่าโดยส่วนตัวผมเองนะครับ ผมไม่ค่อยมีปัญหา
พิธีกร ทานข้าวได้ หยิบช้อนทางเองได้
คุณรังสรรค์ ตั้งแต่เป็นมานี่ทำเองมาตลอด แม้แต่เข้าห้องน้ำ
พิธีกร ไม่ต้องมีใครมาช่วย
คุณรังสรรค์ ครับ
พพิธีกร จริงๆ แล้วยังทำงานเป็นทนายอยู่มั้ยคะ
คุณรังสรรค์ ที่จริงแล้วยังเป็นอยู่ครับ ยังถือว่าเป็นอยู่
พิธีกร แต่ว่า
คุณรังสรรค์ แต่ทำน้อยลง
พิธีกร ยังใช้งานที่เรียนใช้สมองในการคิดข้อปรึกษาทางกฎหมายอยู่
คุณรังสรรค์ ยังใช้อยู่ครับ
พิธีกร ไม่ได้หยุดเลย
คุณรังสรรค์ ครับ แต่งานที่รับทำน้อยลง
พิธีกร แล้วกล้าออกไปนอกบ้านขนาดไหนคะ
คุณรังสรรค์ ช่วงไหนครับ
พิธีกร ถ้าช่วงยังไม่ได้รักษา
คุณรังสรรค์ ถ้าช่วงยังไม่ได้รักษาก็อาจจะออกไปแป๊บเดียวต้องรีบกลับเข้ามาบ้านแล้ว
พิธีกร เพราะว่า
คุณรังสรรค์ เพราะว่ากลัวว่าจะไปล้มหรือจะไปทำเป็นจุดสนใจให้คนมองอ่ะครับ คือกังวลกับคนอื่นมากกว่า
พิธีกร เคยเครียดมากๆ เลยมั้ยคะ
คุณรังสรรค์ เคยเครียดเหมือนกันครับแต่เครียดไม่มากแล้วมันหายไป คือผมพยายามทำๆ ใจให้มันร่าเริงจนรู้สึกว่าพาร์กินสันเนี่ยไม่ใช่ศัตรูเป็นเหมือนมิตรสนิทที่ตัดกันไม่ออกอย่างนั้นมากกว่า
น.พ.อภิชาต คนไข้ส่วนนึงที่ป่วยด้วยโรคพาร์กินสันเนี่ยจะมีภาวะซึมเศร้าแทรกอยู่ด้วยประมาณ 30 – 80 เปอร์เซ็นต์ ของผู้ป่วย เพราะฉะนั้นเวลารักษาผู้ป่วยพาร์กินสันเนี่ยจะต้องค้นหาว่าเค้ามีอาการซึมเศร้านี้ร่วมด้วยอยู่รึเปล่า ถ้ารักษาโรคพาร์กินสันเค้าดีขึ้นอย่างเดียวสภาพจิตใจเค้าไม่ดีขึ้นด้วยเนี่ยเค้าก็ไม่พอใจในตัวเค้าเอง แต่คุณรังสรรค์นี่ไม่มีภาวะซึมเศร้าร่วมด้วยครับ
พิธีกร เพราะฉะนั้นเวลารักษานี่ต้องรักษาโดยวิธีใดบ้างคะ
น.พ.อภิชาต การรักษาผู้ป่วยพาร์กินสันจริงๆ แบ่งเป็น 3 กลุ่มนะ คือ 1.การรักษาด้วยการใช้ยาและก็เป็นวิธีแรกที่เราเลือกใช้นะครับ วิธีที่ 2 คือการรักษาด้วยการผ่าตัด
พิธีกร ให้ยานี่คือให้เป็นตัวหลั่งสาร
น.พ.อภิชาต เป็นยาที่เข้าไปทดแทนสารโดปามีน ซึ่งยาในกลุ่มรักษาพาร์กินสันนี่มียาอยู่หลายๆ กลุ่มนะครับประมาณ 4 – 5 กลุ่ม และก็ยากลุ่มใหม่ๆ นี่ถูกคิดค้นและก็ผลิตออกมาเรื่อยๆ เนื่องจากผู้ป่วยๆ ด้วยพาร์กินสันเนี่ยมีปริมาณค่อนข้างมากนะครับโดยเฉพาะในประเทศที่พัฒนาแล้วเนี่ย
พิธีกร เพราะฉะนั้นก็คือให้ยาและก็ผ่าตัดๆ นี่เป็นขั้นตอนสุดท้ายเลย
น.พ.อภิชาต ครับ
พิธีกร สาเหตุนี่หาไม่ได้จริงๆ เหรอคะว่าทำไมเซลล์ตัวนี้เซลล์ประสาทส่วนนี้ถึงได้ถูกทำลายนี่ค่ะ
น.พ.อภิชาต เมื่อกี๊ผมพูดถึงปัจจัยภายในตัวเค้า ปัจจัยอีกปัจจัยนึงก็คือปัจจัยภายนอก คือสิ่งแวดล้อมก็มีการค้นพบว่าปัจจัยภายนอกบางอย่าง เช่น ประเทศอุตสาหกรรมที่เจอเนี่ยอาจจะมีโรงงานมีสารเคมี เช่น เหมืองแมงกานีสเนี่ยผู้ป่วยที่ไปทำงานในเหมืองแมงกานีสเนี่ยมีโอกาสป่วยด้วยโรคพาร์กินสันเนี่ยมากกว่าคนปกติ แต่ก่อนที่เราจะวินิจฉัยผู้ป่วยว่าคนนี้เป็นโรคพาร์กินสันเนี่ยเราต้องหาเหตุให้เค้าก่อน คือพยายามค้นหาสาเหตุ เช่น รับยาอะไรบางอย่างมั้ยที่ทำให้เค้าเกิดอาการพาร์กินสันเกิดขึ้น มีภาวะเส้นเลือดตีบในสมองมั้ย มีภาวะสมองโตผิดปกติเกิดขึ้นรึเปล่าพยายามหาเหตุก่อนว่า ถ้าหาเหตุแล้วไม่พบถึงวินิจฉัยผู้ป่วยว่าเป็นโรคพาร์กินสัน
พิธีกร ที่นี้มาถึงการรักษา อันนี้คือการรักษาขั้นสุดท้ายเลยใช่มั้ยคะการผ่าตัดเนี่ย
น.พ.อภิชาต ครับ
พิธีกร เราจะใช้วิธีการนี้กับคนไข้ในลักษณะไหนคะ
น.พ.อภิชาต ผู้ป่วยที่รักษาด้วยยาเนี่ยจะพบว่ามี 5% ของผู้ป่วยเนี่ยไม่ตอบสนองต่อยานะครับ คือจากการที่เค้าเคยกินยาครั้งนึงยาออกฤทธิ์ได้ 6 ชั่วโมง 7 ชั่วโมง กับจะสั้นลงเหลืองครึ่งชั่วโมงหรือชั่วโมงนึง แล้วนอกเหนือจากนนั้นเค้าก็จะตัวแข็งเกร็ง ในการรักษาคือจะปรับปรุงในช่วงที่ยาออกฤทธิ์เนี่ยให้เค้าดีและก็อยู่ได้นานช่วงที่ยาหมดฤทธิ์ก็ไม่ให้ตัวแข็งเกร็ง
พิธีกร ช่วงตัวแข็งเกร็งนี่คือช่วงที่ทำอะไรไม่ได้เลยใช่มั้ยคะมันเป็นยังไงคะ
คุณรังสรรค์ มันเหมือนกับตัวถูกล็อค
พิธีกร คุณหมอศรันย์ทำยังไงคะวิธีการรักษาด้วยการผ่าตัด
น.พ.ศรันย์ คนไข้ส่วนใหญ่เราให้กินยายกเว้นบางคนที่กินยาแล้วไม่ได้ผล
พิธีกร มีด้วยเหรอคะคนกินยาแล้วไม่ได้ผล
น.พ.ศรันย์ ผมเอามาผ่าตัด คือหลังจากที่กินยาไปนาน 5 – 10 ปีแล้วเนี่ย
พิธีกร มันดื้อยาใช่มั้ยคะคุณหมอ
น.พ.ศรันย์ คนไข้จะตอบสนองต่อยาลดลง เค้าจะมีอาการของโรคพาร์กินสันถึงแม้จะกินยาเข้าไปมันจะเยอะขึ้นและก็ถี่ขึ้นอาการเค้าจะเป็นอยู่เรื่อยเค้าก็ต้องกินยาเพิ่มขึ้นๆ เพื่อให้เคลื่อนไหวได้ แต่พอเค้าเพิ่มถึงจุดนึงเนี่ยเค้าจะมีผลแทรกซ้อน
พิธีกร เป็นยังไงคะผลแทรกซ้อน
น.พ.ศรันย์ คือเค้าจะมีอาการแกว่ง
พิธีกร คุณรังสรรค์เกิดมั้ยตอนก่อนจะผ่าตัด
คุณรังสรรค์ เป็นครับของผมนี่ยังไม่แรงมาก
น.พ.ศรันย์ อันนี้ก็เปลี่ยนจากปัญหานึงเป็นอีกปัญหานึง คือกินยาแล้วหายแข็งหายสั่นเคลื่อนไหวเร็วขึ้น แต่แกว่งแทนคนไข้ที่กินยาแล้วตอบสนองไม่ดีคือคนไข้ที่กินแล้วมีผลแทรกซ้อนของยา เราก็คิดว่าคนไข้เหล่านี้ถึงเวลาแล้วที่จะต้องผ่าตัด
พิธีกร การผ่าตัดๆ เพื่ออะไรคะ
น.พ.ศรันย์ คนไข้ที่เป็นโรคพาร์กินสันเนี่ยจะมีจุดๆ หนึ่งในสมองที่เรียกว่า คือสมองส่วนนี้จะทำงานมากกว่าภาวะปกติ ผลจากที่สมองส่วนนี้ทำงานสูงมากเกินไปเนี่ยจะทำให้สมองส่วนที่ควบคุมการเคลื่อนไหวเนี่ยทำงานลดน้อยลง ทำให้คนไข้มีอาการแข็ง สั่น ชา แล้วก็ส่งตัวไม่อยู่ เวลาเราทำการผ่าตัดเราก็ใส่สายไฟฟ้าที่เป็นขั้วไฟฟ้าเนี่ยใส่เข้าไปในสมองส่วนนี้ทั้ง 2 ข้าง
พิธีกร อ๋อ สมองส่วนนี้มีซ้ายขวา
น.พ.ศรันย์ ซ้ายขวา แล้วก็สายไฟอันนี้ก็มาต่อกลับแหล่งกำเนิดไฟฟ้าที่เป็นแบตเตอรี่ที่ฝังไว้ในร่างกายคนไข้ไฟฟ้าจากแบตเตอรรี่เนี่ยมันจะไปช่วยให้สมองส่วนที่ทำงานมากเกินไปเนี่ยทำงานในจังหวะที่ลดน้อยลง
พิธีกร แล้วจะมีผลอะไรคะ
น.พ.ศรันย์ ทำให้อาการโรคพาร์กินสันของเค้าทั้ง 4 ประการ คือ สั่น แข็ง เคลื่อนไหวช้า แล้วก็ทรงตัวไม่ดีเนี่ยดีขึ้น นอกจากนั้นคือเมื่ออาการเค้าดีขึ้นเค้าก็ไม่ต้องกินยาในขนาดสูง เมื่อเค้าอาการดีขึ้นเนี่ยก็สามารถลดยาที่เค้าต้องกินลง
พิธีกร คือไม่ต้องใช้ตัวยาไปกระตุ้นสมอง
น.พ.ศรันย์ สามารถกินยาในขนาดที่ลดลง เมื่อกินยาลดลงเนี่ยอาการแกว่ง ซึ่งมันเป็นผลแทรกซ้อนของยามันก็จะหายไป ก็คือได้ผล 2 ประการ คืออาการของโรคพากินสันดีขึ้น 2.ผมแทรกซ้อนของยาหายไป
พิธีกร วิธีการผ่าตัดยากน้อยขนาดไหนคะเห็นดูแล้วเนี่ยต้องใช้ทีมคุณหมอเยอะพอสมควรทุกด้านเลย คือหมอวางยาก็มีอยู่แล้ว คุณหมออายุรกรรมสมอง มีคุณหมอด้านไหนอีกนะคะ
น.พ.ศรันย์ โดยรวมๆ ก็เป็นแพทย์ 4 ทีมนี่แหละครับ เนื่องจากตำแหน่งที่เราต้องการจะใส่สายไฟเข้าไปเนี่ยมันมีขนาดเล็กมากครับประมาณเม็ดถั่วเหลืองเท่านั้นเอง เพราะฉะนั้นถ้าเราใช้การคาดคะเนมือมนุษย์เนี่ยมันจะแทงไม่ถูกมันก็ต้องใช้เครื่องมือช่วยนะครับ คือเราจะใส่กรอบซึ่งเป็นเครื่องมือบอกพิกัด แล้วเราก็เอาคนไข้ไปเอ็กซเรย์
พิธีกร อันนี้ก่อนผ่า
น.พ.ศรันย์ อันนี้ก่อนผ่า แล้วก็เอาคนไข้พร้อมกับกรอบที่ใส่ที่ศีรษะเนี่ยไปเอ็กซเรย์ กรอบนี้มันก็ทำหน้าที่บอกให้เรารู้ว่าตำแหน่งเป้าหมายที่เราต้องการเนี่ยอยู่ตรง XYZ เท่าไหร่
พิธีกร คำนวณให้เราเรียบร้อยเลย
น.พ.ศรันย์ มันจะบอกว่าอยู่ที่ตำแหน่งไหน เราก็จะมาคำนวณหาพิกัดโดยใช้คอมพิวเตอร์ เวิร์คสเตชั่น เราก็จะหาพิกัดและก็ดูจากภาพเอ็กซเรย์ที่เราถ่ายมาเราก็จะเห็นตำแหน่งที่เราต้องการ และเสร็จแล้วเราก็จะมาคำนวณโดยใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ เราก็จะรู้ว่าเราควรแทงไปตรงไหนลึกเท่าไหร่
พิธีกร ตอนแทงนี่ใช้มือแทงใช่มั้ยคะ
น.พ.ศรันย์ ตอนเจาะรูใช้มือ แต่ว่าตอนที่ใส่เข็มเข้าไปในสมองของคุณรังสรรค์เนี่ยมีเครื่องเป็นมอเตอร์บาย
พิธีกร ฟังดูเหมือนไม่ยากนะคะเหมือนกับว่าเครื่องมือมันช่วยเรา
น.พ.ศรันย์ จะว่ายากก็ไม่ยาก แต่มันเป็นอะไรที่มันขั้นตอนเยอะ การผิดพลาดในหน่วยมิลิเมตรเนี่ยมันมีความหมายทำให้การผ่าตัดล้มเหลว
พิธีกร ถ้าจะผิดพลาดคือผิดที่เราหรือผิดที่เครื่องคะ
น.พ.ศรันย์ ได้ทั้ง 2 อย่างนะครับ
พิธีกร อันนี้เราเตรียมการมามากน้อยขนาดไหนคะกว่าจะมีวันนี้ค่ะ
น.พ.ศรันย์ เราเตรียมการมา 2 ปีนะมันเป็นการผ่าตัดที่มันใช้เครื่องมือค่อนข้างจะเยอะ เมื่อเราเจาะรูแล้วเราจะต้องวัดกระแสไฟฟ้าที่เราใส่ลงไปด้วยว่าที่เราใส่เนี่ยเราวัดจากภาพเอ็กซเรย์มันใช่ตรงนี้ แต่ผ่าจริงๆ แล้วมันใช่รึเปล่า
พิธีกร เครื่องมือนี่มีอยู่แล้วคือใช้เฉพาะกับกรณีนี้หรือว่าใช้ในการผ่าตัดอื่นๆ ด้วยคะ
น.พ.ศรันย์ ส่วนใหญ่เป็นเครื่องที่เราสั่งมาเพื่อใช้กรณีนี้โดยเฉพาะเลย
พิธีกร แล้วก็คุณหมอต้องฝึกฝนมากขนาดไหนกว่าจะมีวันนี้คะ
น.พ.ศรันย์ เราเตรียมทีมเรามา เราประชุมกันมาหลายปีนะครับ เพื่อจะทำงานนี้ก็เตรียมกันมาร่วม 2 ปีได้
พิธีกร จริงๆ แล้วเทคโนโลยีนี้ตรงนี้เค้าใช้มาทั้งหมดกี่ปีแล้วคะ
น.พ.ศรันย์ มันเริ่มต้นที่ประเทศฝรั่งเศส ผู้ป่วยรายแรกเนี่ยทำเมื่อประมาณปี 1993 แต่ว่าช่วงนั้นมันทำจำกัดในเฉพาะกลุ่มยุโรปเท่านั้น แต่ว่าประมาณปี 2002 องค์การอาหารและยาของสหรัฐได้ให้การรับรอง
พิธีกร แต่อุปกรณ์ต่างๆ สหรัฐเป็นคนผลิต
น.พ.ศรันย์ เป็นเครื่องมือที่ผลิตโดยบริษัทของอเมริกา
พิธีกร โรคนี้เกิดได้ทั้งกับผู้หญิงผู้ชาย
น.พ.อภิชาต ครับ
พิธีกร อาการพาร์กินสันกับโรคพาร์กินสันนี่เหมือนกันมั้ยคะ
น.พ.อภิชาต อย่างที่ผมเรียนตั้งแต่ต้นนะครับว่าโรคพาร์กินสันเนี่ยเรายังไม่รู้สาเหตุที่แน่นอนว่าอาจจะมีสาเหตุหลายอย่างๆ พวกนี้จะทำให้เกิดอาการพาร์กินสัน แต่การตอบสนองต่อยามันจะไม่เหมือนกัน
พิธีกร ยารักษาตัวเดียวกัน
น.พ.อภิชาต รักษาตัวเดียวกันแต่การตอบสนองไม่เท่ากัน
พิธีกร แล้วใช้วิธีการผ่าตัดรักษาได้มั้ยคะ
น.พ.อภิชาต ถ้าอย่างนั้นรักษาไม่ได้ครับ
พิธีกร แบตเตอรี่ที่ใช้เนี่ยถ้าเสื่อมจะต้องไปเปลี่ยนยังไงคะ
น.พ.ศรันย์ แบตเตอรี่นี่มีอายุใช้งานประมาณ 5 ปี อาจจะนานกว่านั้นถ้าคนไข้ประหยัดการใช้แบตเตอรี่ กลางคืนอาจจะปิดและกลางวันเปิดขึ้นมาใหม่
พิธีกร แล้วถ้าเกิดหมดอายุแล้วทำยังไงคะ
น.พ.ศรันย์ ต้องผ่าตัดเปลี่ยนแบตเตอรี่ใหม่
พิธีกร ทุกวันนี้คุณรังสรรค์ทานยาน้อยลงแล้วรึยังคะ
คุณรังสรรค์ น้อยลงเยอะเลยครับ
พิธีกร ก่อนหน้านี้ทานยังไง
คุณรังสรรค์ ก่อนหน้านี้ทานทุกชั่วโมงครึ่ง เพราะว่ายาออกฤทธิ์สั้น
พิธีกร ก่อนหน้านี้เนี่ยคุณรังสรรค์จ่ายค่ายาเดือนนึงประมาณเท่าไหร่คะ
คุณรังสรรค์ ประมาณหมื่นกว่าบาทครับ
พิธีกร แล้วตอนนี้ลดลงสักประมาณเท่าไหร่แล้วคะครึ่งนึงได้รึยังคะ
คุณรังสรรค์ เกือบๆ ครึ่งนึงครับ
พิธีกร จากนี้ไปคิดว่าจะมีกิจกรรมอะไรเพิ่มขึ้นหลังจากชีวิตได้เปลี่ยนไปเป็นอีกคนนึงค่ะ
คุณรังสรรค์ สิ่งแรกคือช่วยเผยแพร่งานของแผนกผ่าตัดสมอง ผลงานจากการผ่าตัดเนี้ยให้กระจายไป เพื่อให้คนที่ไม่มีโอกาสได้มีโอกาสอย่างผมบ้าง ขอบพระคุณแพทย์ที่ให้การรักษาทุกท่านครับ
พิธีกร ที่ศิริราชนี่มีคลีนิกที่ตั้งสำหรับผู้ป่วยโรคนี้เลย
น.พ.อภิชาต เป็นคลีนิกเฉพาะโรคพาร์กินสันครับตั้งมาประมาณ 4 – 5 ปีแล้ว ตอนนี้เรามีผู้ป่วยประมาณ 400 ราย
พิธีกร ค่ะ ถึงแม้ว่ายังไม่ทราบสาเหตุแต่ว่าสิ่งนึงที่ตั้งข้อสังเกตก็คือในประเทศที่เจริญ ในประเทศที่มีอุตสาหกรรมมากจะเกิดผู้ป่วยโรคนี้มาก เอาล่ะค่ะ วันนี้ขอบพระคุณทุกท่านมากนะคะที่ให้เกียรติมาร่วมรายการนะคะ สวัสดีค่ะ ทั้งหมดก็คือฅนในข่าวสำหรับวันนี้นะคะคิดว่าความรู้ในเรื่องของโรคพาร์กินสันสำหรับท่านผู้ชมที่ได้รับชมและหลายๆ ท่านที่กำลังประสบปัญหานี้อยู่ก็คงจะมีทางออกและได้รับคำแนะนำที่ดีนะคะ วันนี้ลาไปก่อนค่ะ สวัสดีค่ะ
พิธีกร สวัสดีค่ะ ขอต้อนรับเข้าสู่ฅนในข่าวค่ะ วันอังคารที่ 24 สิงหาคม 2547 นะคะ ต้องขอแสดงความยินดีและก็ชื่นชมต่อคณะแพทย์ไทยที่โรงพยาบาลศิริราชนะคะ คนไทย 2 คนที่ได้รับการผ่าตัดช่วยเหลือจากอาการของโรคพาร์กินสัน ซึ่งเป็นโรคที่ถ้าหากว่าแค่เพียงเห็นก็คงจะรู้สึกว่าทรมานเหลือเกินนะคะที่จะต้องสั่นอยู่ตลอดเวลาจนทำอะไรไม่ได้เป็นปกติ ชีวิตเปลี่ยนไปมากเค้าหายแล้วนะคะเป็นคนไทย 2 คนที่โชคดีได้รับการผ่าตัด ต้องชื่นชมคุณหมอทีมที่สามารถทำได้สำเร็จสำหรับที่จะช่วยเหลือคนไทยค่ะ เอาล่ะค่ะวันนี้นะคะเราจะคุยกันในเรื่องนี้เรื่องโรคพาร์กินสันสามารถที่จะรักษาหายได้ด้วยคณะแพทย์ไทยนะคะ แขกท่านแรกนะคะ น.พ.อภิชาติ พิศาลพงศ์ ค่ะ อายุรแพทย์ระบบประสาท คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาลค่ะ ท่านที่ 2 ค่ะ น.พ.ศรันย์ นันทอารีย์ จากสาขาวิชาประสาทศัลยศาสตร์ คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาลค่ะ และอีกท่านนึงนะคะเป็นผู้โชคดีค่ะ ผู้ป่วยด้วยโรคพาร์กินสันที่ได้รับการผ่าตัดสำเร็จเป็นที่เรียบร้อยแล้วค่ะ คุณรังสรรค์ พุกกะเวส ค่ะ สวัสดีทั้ง 3 ท่านค่ะ ก็คุณรังสรรค์เป็นยังไงบ้างคะตอนนี้
คุณรังสรรค์ เหมือนเป็นอีกคนนึง
พิธีกร จริงๆ แล้วเป็นตั้งแต่อายุ 30 กว่า
คุณรังสรรค์ ครับ
พิธีกร เป็นมากี่ปีคะ
คุณรังสรรค์ ประมาณ 19 ปีครับ
พิธีกร ที่เลือกเป็นคุณรังสรรค์ เพราะอะไรคะคุณหมอคะ
น.พ.อภิชาต จริงๆ แล้วคุณรังสรรค์ไม่ใช่คนเดียวที่ถูกเราเลือกนะครับ จริงๆ แล้วมีคนไข้ใน คลีนิกของพาร์กินสันเนี่ยมีทั้งหมด 400 ราย ที่เราดูแลอยู่ตอนนี้และคนไข้ที่มีอาการหนักรักษาด้วยยาแล้วไม่ได้ผลจริงๆ แล้วมีมากกว่าเกือบถึง 5% ในคลีนิก แต่เราจะคัดมาผู้ป่วยแค่ 5 รายเท่านั้นที่ถูกคัดเลือกและก็มีกรรมการที่ตั้งขึ้นมาระหว่างประสาทศัลยแพทย์อายุรศาสตร์คัดเลือกจาก 5 เหลือ 2 ท่านและคุณรังสรรค์ก็เป็น 1 ใน 2 คนที่เราคัดเลือกออกมาครับ
พิธีกร คือเป็นความพร้อมในทุกด้าน ทั้งร่างกาย ทั้งอาการ ทั้งทุกสิ่งทุกอย่าง
น.พ.อภิชาต จริงๆ แล้วก็มีอีกหลายปัจจัย เช่น เรานำผู้ป่วยมาสัมภาษณ์โดยทีมแพทย์เนี่ยนะครับก็ต้องนำญาติผู้ป่วยมาด้วยนะครับ
พิธีกร คือต้องทั้งกายและใจ
น.พ.อภิชาต ทั้งกายและใจครับ
พิธีกร แต่คนลงมือผ่าตัดจริงๆ คือ คุณหมอศรันย์ใช่มั้ยคะเป็นยังไงบ้างคะยากมากๆ เลยมั้ยคะครั้งนี้
น.พ.ศรันย์ จะเรียกว่ายากก็ไม่ยาก แต่ว่าเป็นอะไรที่มันวุ่นวาย จุกจิก ขั้นตอนเยอะครับจะเป็นแบบนั้นมากกว่า
พิธีกร ค่ะ เยอะแน่นอนล่ะค่ะ เพราะเล่นเอาแบตเตอรี่เอาไปฝังไว้ที่ข้างหลัง เดี๋ยวเราจะกลับมาคุยกันในรายละเอียด ทั้งเรื่องของโรคและก็วิธีผ่าตัด เดี๋ยวพักกันสักครู่ก่อนค่ะ
พิธีกร เอาล่ะค่ะกลับมาคุยกันต่อนะคะ เรื่องของโรคพาร์กินสันรักษาไม่หายใช่มั้ยคะ
น.พ.อภิชาต จริงๆ การรักษาผู้ป่วยโรคพาร์กินสันเนี่ย เราพยายามจะรักษาให้ผู้ป่วยเนี่ยสามารถกลับมาใช้ชีวิตใกล้เคียงกับคนปกติให้มากที่สุด ทั้งในด้านการงาน งานอดิเรกที่เค้าทำ การใช้ชีวิตในครอบครัว
พิธีกร แต่จะให้ปกติเหมือนรักษาหวัด รักษาโรคอื่นนั้นไม่ใช่
น.พ.อภิชาต เนื่องจากโรคพาร์กินสันเนี่ยเป็นโรคความเสื่อมของสมอง
พิธีกร มีสาเหตุจากอะไรคะคุณหมอ
น.พ.อภิชาต จริงๆ แล้วสาเหตุโรคพาร์กินสัน คือ ณ ปัจจุบันนี้เรายังไม่ทราบว่าสาเหตุจากโรคพาร์กินสันนี่เกิดจากเหตุอะไรนะครับ แบ่งเป็น 2 ปัจจัย ปัจจัย 1 คือปัจจัยภายในตัวของผู้ป่วยเอง ซึ่งอาจจะเป็นปัจจัยทางด้านพันธุ์กรรม ทางยีนส์บางอย่างที่เมื่อถึงเวลาๆ นึงเนี่ยมันจะทำให้เซลล์สมองส่วนที่สร้างสารโดปามีนมันสร้างสารตัวนี้ได้ลดน้อยลง
พิธีกร สารอะไรนะคะ
น.พ.อภิชาต โดปามีนครับ
พิธีกร โดปามีน สารตัวนี้มีคุณสมบัติอะไรคะ
น.พ.อภิชาต ก็ช่วยทำให้การเคลื่อนไหวของผู้ป่วยดีขึ้นครับ
พิธีกร คือคนปกตินี่ต้องมีสารตัวนี้
น.พ.อภิชาต ใช่
พิธีกร คนที่ป่วย เพราะว่าเซลล์สมองไม่สร้างสารตัวนี้
น.พ.อภิชาต สารตัวนี้มันจะไปกระตุ้นเซลล์สมองบางส่วนให้ทำงานให้ครบวงจร ถ้ามันขาดสารตัวนี้ไปวงจรในการทำงานของระบบพาร์กินสันมันจะไม่ครบ ไม่ครบผู้ป่วยก็จะมีอาการของพาร์กินสันขึ้นมา
พิธีกร จริงๆ แล้วคนที่เป็นพาร์กินสันส่วนใหญ่จะอายุมากใช่มั้ยคะ
น.พ.อภิชาต เฉลี่ยแล้วอายุประมาณ 60 – 65 ปีครับ แต่ว่าในกลุ่มนึงประมาณสัก 10 – 15 เปอร์เซ็นต์เนี่ยจะอายุต่ำกว่า 50 ปีลงมากก็มีครับ
พิธีกร ก็คืออย่างคุณรังสรรค์นี่ก็ถือว่าอยู่ในกลุ่มนี้เหมือนกัน
น.พ.อภิชาต อยู่ในกลุ่มนี้เหมือนกันครับ
พิธีกร มีอาการตั้งแต่อายุ 30 ปี อีกท่านนึงที่ผ่าตัดพร้อมกันนั่นก็คือมีอาการตั้งแต่อายุ 42 เหมือนกัน
น.พ.อภิชาต ครับ ก็เป็นมา 10 กว่าปีเช่นเดียวกัน มันเป็นปัญหาคือว่าถ้าผู้ป่วยเริ่มอาการตั้งแต่อายุน้อย ผู้ป่วยพาร์กินสันเนี่ยชีวิตยืนยาวเหมือนคนปกตินะครับเพียงแต่ลำบาก เพราะฉะนั้นถ้าเริ่มตั้งแต่อายุน้อยเค้าอยู่กับโรคนี้ไปนานเนี่ยจะมีผลแทรกซ้อนมากกว่าคนที่อายุเยอะที่เริ่มตั้ง 65 – 70 เนี่ย
พิธีกร จริงๆ แล้วมีอาการยังไงคะ
น.พ.อภิชาต ผู้ป่วยพาร์กินสันจริงๆ อาการเริ่มต้นเนี่ยจะเป็นอาการสั่น มีอาการหลักอยู่ 4 อย่างนะครับ 1.อาการสั่นผู้ป่วยพาร์กินสันเนี่ยมีการสั่งทั้งที่ตัวเองอยู่เฉยๆ นะครับเป็นการสั่นนอกเหนืออำนาจในการควบคุมของจิตใจ
พิธีกร สั่งให้ตัวเองหยุดก็ไม่ได้
น.พ.อภิชาต อาจจะสั่งได้ชั่วคราว แต่พอเค้าเกร็งมือขึ้นมามันก็จะหยุด แต่หยุดได้ชั่วคราว สักพักก็จะสั่นอีก อาการที่ 2 คืออาการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อๆ จะมีอาการแข็งเกร็งและก็ทำให้เกิดการเคลื่อนไหวช้าเป็นอาการที่ 3 และอาการสำคัญสุดท้ายคือ ผู้ป่วยจะสูญเสียการทรงตัว ซึ่งเป็นอาการตามมาเมื่อผู้ป่วยๆ เป็นพาร์กินสันสัก 3 – 5 ปี จะทำให้ผู้ป่วยมีอาการหกล้มกระดูกจะหัก
พิธีกร จะเป็นอาการแทรกซ้อน
น.พ.อภิชาต ครับ
พิธีกร คุณรังสรรค์เคยเจอสิ่งที่รู้สึกันแย่หลังจากที่ได้รับอาการพาร์กินสันเนี่ยคืออะไรคะ
คุณรังสรรค์ สิ่งที่แย่ที่สุดน่าจะเป็นมีความรู้สึกว่าใครๆ ก็เฝ้าดูตัวเราครับเวลาที่เกิดอาการสั่นหรือมือสั่นเนี่ยเวลาออกไปนอกบ้านใครๆ ก็ดูตัวเรา
พิธีกร ใครๆ ก็มามอง
คุณรังสรรค์ เหมือนกับเป็นตัวประหลาด
พิธีกร ก็คือภาวะทางใจด้วยใช่มั้ยคะ
คุณรังสรรค์ ภาวะทางใจมากกว่าครับ ส่วนทางร่างกายผมว่าโดยส่วนตัวผมเองนะครับ ผมไม่ค่อยมีปัญหา
พิธีกร ทานข้าวได้ หยิบช้อนทางเองได้
คุณรังสรรค์ ตั้งแต่เป็นมานี่ทำเองมาตลอด แม้แต่เข้าห้องน้ำ
พิธีกร ไม่ต้องมีใครมาช่วย
คุณรังสรรค์ ครับ
พพิธีกร จริงๆ แล้วยังทำงานเป็นทนายอยู่มั้ยคะ
คุณรังสรรค์ ที่จริงแล้วยังเป็นอยู่ครับ ยังถือว่าเป็นอยู่
พิธีกร แต่ว่า
คุณรังสรรค์ แต่ทำน้อยลง
พิธีกร ยังใช้งานที่เรียนใช้สมองในการคิดข้อปรึกษาทางกฎหมายอยู่
คุณรังสรรค์ ยังใช้อยู่ครับ
พิธีกร ไม่ได้หยุดเลย
คุณรังสรรค์ ครับ แต่งานที่รับทำน้อยลง
พิธีกร แล้วกล้าออกไปนอกบ้านขนาดไหนคะ
คุณรังสรรค์ ช่วงไหนครับ
พิธีกร ถ้าช่วงยังไม่ได้รักษา
คุณรังสรรค์ ถ้าช่วงยังไม่ได้รักษาก็อาจจะออกไปแป๊บเดียวต้องรีบกลับเข้ามาบ้านแล้ว
พิธีกร เพราะว่า
คุณรังสรรค์ เพราะว่ากลัวว่าจะไปล้มหรือจะไปทำเป็นจุดสนใจให้คนมองอ่ะครับ คือกังวลกับคนอื่นมากกว่า
พิธีกร เคยเครียดมากๆ เลยมั้ยคะ
คุณรังสรรค์ เคยเครียดเหมือนกันครับแต่เครียดไม่มากแล้วมันหายไป คือผมพยายามทำๆ ใจให้มันร่าเริงจนรู้สึกว่าพาร์กินสันเนี่ยไม่ใช่ศัตรูเป็นเหมือนมิตรสนิทที่ตัดกันไม่ออกอย่างนั้นมากกว่า
น.พ.อภิชาต คนไข้ส่วนนึงที่ป่วยด้วยโรคพาร์กินสันเนี่ยจะมีภาวะซึมเศร้าแทรกอยู่ด้วยประมาณ 30 – 80 เปอร์เซ็นต์ ของผู้ป่วย เพราะฉะนั้นเวลารักษาผู้ป่วยพาร์กินสันเนี่ยจะต้องค้นหาว่าเค้ามีอาการซึมเศร้านี้ร่วมด้วยอยู่รึเปล่า ถ้ารักษาโรคพาร์กินสันเค้าดีขึ้นอย่างเดียวสภาพจิตใจเค้าไม่ดีขึ้นด้วยเนี่ยเค้าก็ไม่พอใจในตัวเค้าเอง แต่คุณรังสรรค์นี่ไม่มีภาวะซึมเศร้าร่วมด้วยครับ
พิธีกร เพราะฉะนั้นเวลารักษานี่ต้องรักษาโดยวิธีใดบ้างคะ
น.พ.อภิชาต การรักษาผู้ป่วยพาร์กินสันจริงๆ แบ่งเป็น 3 กลุ่มนะ คือ 1.การรักษาด้วยการใช้ยาและก็เป็นวิธีแรกที่เราเลือกใช้นะครับ วิธีที่ 2 คือการรักษาด้วยการผ่าตัด
พิธีกร ให้ยานี่คือให้เป็นตัวหลั่งสาร
น.พ.อภิชาต เป็นยาที่เข้าไปทดแทนสารโดปามีน ซึ่งยาในกลุ่มรักษาพาร์กินสันนี่มียาอยู่หลายๆ กลุ่มนะครับประมาณ 4 – 5 กลุ่ม และก็ยากลุ่มใหม่ๆ นี่ถูกคิดค้นและก็ผลิตออกมาเรื่อยๆ เนื่องจากผู้ป่วยๆ ด้วยพาร์กินสันเนี่ยมีปริมาณค่อนข้างมากนะครับโดยเฉพาะในประเทศที่พัฒนาแล้วเนี่ย
พิธีกร เพราะฉะนั้นก็คือให้ยาและก็ผ่าตัดๆ นี่เป็นขั้นตอนสุดท้ายเลย
น.พ.อภิชาต ครับ
พิธีกร สาเหตุนี่หาไม่ได้จริงๆ เหรอคะว่าทำไมเซลล์ตัวนี้เซลล์ประสาทส่วนนี้ถึงได้ถูกทำลายนี่ค่ะ
น.พ.อภิชาต เมื่อกี๊ผมพูดถึงปัจจัยภายในตัวเค้า ปัจจัยอีกปัจจัยนึงก็คือปัจจัยภายนอก คือสิ่งแวดล้อมก็มีการค้นพบว่าปัจจัยภายนอกบางอย่าง เช่น ประเทศอุตสาหกรรมที่เจอเนี่ยอาจจะมีโรงงานมีสารเคมี เช่น เหมืองแมงกานีสเนี่ยผู้ป่วยที่ไปทำงานในเหมืองแมงกานีสเนี่ยมีโอกาสป่วยด้วยโรคพาร์กินสันเนี่ยมากกว่าคนปกติ แต่ก่อนที่เราจะวินิจฉัยผู้ป่วยว่าคนนี้เป็นโรคพาร์กินสันเนี่ยเราต้องหาเหตุให้เค้าก่อน คือพยายามค้นหาสาเหตุ เช่น รับยาอะไรบางอย่างมั้ยที่ทำให้เค้าเกิดอาการพาร์กินสันเกิดขึ้น มีภาวะเส้นเลือดตีบในสมองมั้ย มีภาวะสมองโตผิดปกติเกิดขึ้นรึเปล่าพยายามหาเหตุก่อนว่า ถ้าหาเหตุแล้วไม่พบถึงวินิจฉัยผู้ป่วยว่าเป็นโรคพาร์กินสัน
พิธีกร ที่นี้มาถึงการรักษา อันนี้คือการรักษาขั้นสุดท้ายเลยใช่มั้ยคะการผ่าตัดเนี่ย
น.พ.อภิชาต ครับ
พิธีกร เราจะใช้วิธีการนี้กับคนไข้ในลักษณะไหนคะ
น.พ.อภิชาต ผู้ป่วยที่รักษาด้วยยาเนี่ยจะพบว่ามี 5% ของผู้ป่วยเนี่ยไม่ตอบสนองต่อยานะครับ คือจากการที่เค้าเคยกินยาครั้งนึงยาออกฤทธิ์ได้ 6 ชั่วโมง 7 ชั่วโมง กับจะสั้นลงเหลืองครึ่งชั่วโมงหรือชั่วโมงนึง แล้วนอกเหนือจากนนั้นเค้าก็จะตัวแข็งเกร็ง ในการรักษาคือจะปรับปรุงในช่วงที่ยาออกฤทธิ์เนี่ยให้เค้าดีและก็อยู่ได้นานช่วงที่ยาหมดฤทธิ์ก็ไม่ให้ตัวแข็งเกร็ง
พิธีกร ช่วงตัวแข็งเกร็งนี่คือช่วงที่ทำอะไรไม่ได้เลยใช่มั้ยคะมันเป็นยังไงคะ
คุณรังสรรค์ มันเหมือนกับตัวถูกล็อค
พิธีกร คุณหมอศรันย์ทำยังไงคะวิธีการรักษาด้วยการผ่าตัด
น.พ.ศรันย์ คนไข้ส่วนใหญ่เราให้กินยายกเว้นบางคนที่กินยาแล้วไม่ได้ผล
พิธีกร มีด้วยเหรอคะคนกินยาแล้วไม่ได้ผล
น.พ.ศรันย์ ผมเอามาผ่าตัด คือหลังจากที่กินยาไปนาน 5 – 10 ปีแล้วเนี่ย
พิธีกร มันดื้อยาใช่มั้ยคะคุณหมอ
น.พ.ศรันย์ คนไข้จะตอบสนองต่อยาลดลง เค้าจะมีอาการของโรคพาร์กินสันถึงแม้จะกินยาเข้าไปมันจะเยอะขึ้นและก็ถี่ขึ้นอาการเค้าจะเป็นอยู่เรื่อยเค้าก็ต้องกินยาเพิ่มขึ้นๆ เพื่อให้เคลื่อนไหวได้ แต่พอเค้าเพิ่มถึงจุดนึงเนี่ยเค้าจะมีผลแทรกซ้อน
พิธีกร เป็นยังไงคะผลแทรกซ้อน
น.พ.ศรันย์ คือเค้าจะมีอาการแกว่ง
พิธีกร คุณรังสรรค์เกิดมั้ยตอนก่อนจะผ่าตัด
คุณรังสรรค์ เป็นครับของผมนี่ยังไม่แรงมาก
น.พ.ศรันย์ อันนี้ก็เปลี่ยนจากปัญหานึงเป็นอีกปัญหานึง คือกินยาแล้วหายแข็งหายสั่นเคลื่อนไหวเร็วขึ้น แต่แกว่งแทนคนไข้ที่กินยาแล้วตอบสนองไม่ดีคือคนไข้ที่กินแล้วมีผลแทรกซ้อนของยา เราก็คิดว่าคนไข้เหล่านี้ถึงเวลาแล้วที่จะต้องผ่าตัด
พิธีกร การผ่าตัดๆ เพื่ออะไรคะ
น.พ.ศรันย์ คนไข้ที่เป็นโรคพาร์กินสันเนี่ยจะมีจุดๆ หนึ่งในสมองที่เรียกว่า คือสมองส่วนนี้จะทำงานมากกว่าภาวะปกติ ผลจากที่สมองส่วนนี้ทำงานสูงมากเกินไปเนี่ยจะทำให้สมองส่วนที่ควบคุมการเคลื่อนไหวเนี่ยทำงานลดน้อยลง ทำให้คนไข้มีอาการแข็ง สั่น ชา แล้วก็ส่งตัวไม่อยู่ เวลาเราทำการผ่าตัดเราก็ใส่สายไฟฟ้าที่เป็นขั้วไฟฟ้าเนี่ยใส่เข้าไปในสมองส่วนนี้ทั้ง 2 ข้าง
พิธีกร อ๋อ สมองส่วนนี้มีซ้ายขวา
น.พ.ศรันย์ ซ้ายขวา แล้วก็สายไฟอันนี้ก็มาต่อกลับแหล่งกำเนิดไฟฟ้าที่เป็นแบตเตอรี่ที่ฝังไว้ในร่างกายคนไข้ไฟฟ้าจากแบตเตอรรี่เนี่ยมันจะไปช่วยให้สมองส่วนที่ทำงานมากเกินไปเนี่ยทำงานในจังหวะที่ลดน้อยลง
พิธีกร แล้วจะมีผลอะไรคะ
น.พ.ศรันย์ ทำให้อาการโรคพาร์กินสันของเค้าทั้ง 4 ประการ คือ สั่น แข็ง เคลื่อนไหวช้า แล้วก็ทรงตัวไม่ดีเนี่ยดีขึ้น นอกจากนั้นคือเมื่ออาการเค้าดีขึ้นเค้าก็ไม่ต้องกินยาในขนาดสูง เมื่อเค้าอาการดีขึ้นเนี่ยก็สามารถลดยาที่เค้าต้องกินลง
พิธีกร คือไม่ต้องใช้ตัวยาไปกระตุ้นสมอง
น.พ.ศรันย์ สามารถกินยาในขนาดที่ลดลง เมื่อกินยาลดลงเนี่ยอาการแกว่ง ซึ่งมันเป็นผลแทรกซ้อนของยามันก็จะหายไป ก็คือได้ผล 2 ประการ คืออาการของโรคพากินสันดีขึ้น 2.ผมแทรกซ้อนของยาหายไป
พิธีกร วิธีการผ่าตัดยากน้อยขนาดไหนคะเห็นดูแล้วเนี่ยต้องใช้ทีมคุณหมอเยอะพอสมควรทุกด้านเลย คือหมอวางยาก็มีอยู่แล้ว คุณหมออายุรกรรมสมอง มีคุณหมอด้านไหนอีกนะคะ
น.พ.ศรันย์ โดยรวมๆ ก็เป็นแพทย์ 4 ทีมนี่แหละครับ เนื่องจากตำแหน่งที่เราต้องการจะใส่สายไฟเข้าไปเนี่ยมันมีขนาดเล็กมากครับประมาณเม็ดถั่วเหลืองเท่านั้นเอง เพราะฉะนั้นถ้าเราใช้การคาดคะเนมือมนุษย์เนี่ยมันจะแทงไม่ถูกมันก็ต้องใช้เครื่องมือช่วยนะครับ คือเราจะใส่กรอบซึ่งเป็นเครื่องมือบอกพิกัด แล้วเราก็เอาคนไข้ไปเอ็กซเรย์
พิธีกร อันนี้ก่อนผ่า
น.พ.ศรันย์ อันนี้ก่อนผ่า แล้วก็เอาคนไข้พร้อมกับกรอบที่ใส่ที่ศีรษะเนี่ยไปเอ็กซเรย์ กรอบนี้มันก็ทำหน้าที่บอกให้เรารู้ว่าตำแหน่งเป้าหมายที่เราต้องการเนี่ยอยู่ตรง XYZ เท่าไหร่
พิธีกร คำนวณให้เราเรียบร้อยเลย
น.พ.ศรันย์ มันจะบอกว่าอยู่ที่ตำแหน่งไหน เราก็จะมาคำนวณหาพิกัดโดยใช้คอมพิวเตอร์ เวิร์คสเตชั่น เราก็จะหาพิกัดและก็ดูจากภาพเอ็กซเรย์ที่เราถ่ายมาเราก็จะเห็นตำแหน่งที่เราต้องการ และเสร็จแล้วเราก็จะมาคำนวณโดยใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ เราก็จะรู้ว่าเราควรแทงไปตรงไหนลึกเท่าไหร่
พิธีกร ตอนแทงนี่ใช้มือแทงใช่มั้ยคะ
น.พ.ศรันย์ ตอนเจาะรูใช้มือ แต่ว่าตอนที่ใส่เข็มเข้าไปในสมองของคุณรังสรรค์เนี่ยมีเครื่องเป็นมอเตอร์บาย
พิธีกร ฟังดูเหมือนไม่ยากนะคะเหมือนกับว่าเครื่องมือมันช่วยเรา
น.พ.ศรันย์ จะว่ายากก็ไม่ยาก แต่มันเป็นอะไรที่มันขั้นตอนเยอะ การผิดพลาดในหน่วยมิลิเมตรเนี่ยมันมีความหมายทำให้การผ่าตัดล้มเหลว
พิธีกร ถ้าจะผิดพลาดคือผิดที่เราหรือผิดที่เครื่องคะ
น.พ.ศรันย์ ได้ทั้ง 2 อย่างนะครับ
พิธีกร อันนี้เราเตรียมการมามากน้อยขนาดไหนคะกว่าจะมีวันนี้ค่ะ
น.พ.ศรันย์ เราเตรียมการมา 2 ปีนะมันเป็นการผ่าตัดที่มันใช้เครื่องมือค่อนข้างจะเยอะ เมื่อเราเจาะรูแล้วเราจะต้องวัดกระแสไฟฟ้าที่เราใส่ลงไปด้วยว่าที่เราใส่เนี่ยเราวัดจากภาพเอ็กซเรย์มันใช่ตรงนี้ แต่ผ่าจริงๆ แล้วมันใช่รึเปล่า
พิธีกร เครื่องมือนี่มีอยู่แล้วคือใช้เฉพาะกับกรณีนี้หรือว่าใช้ในการผ่าตัดอื่นๆ ด้วยคะ
น.พ.ศรันย์ ส่วนใหญ่เป็นเครื่องที่เราสั่งมาเพื่อใช้กรณีนี้โดยเฉพาะเลย
พิธีกร แล้วก็คุณหมอต้องฝึกฝนมากขนาดไหนกว่าจะมีวันนี้คะ
น.พ.ศรันย์ เราเตรียมทีมเรามา เราประชุมกันมาหลายปีนะครับ เพื่อจะทำงานนี้ก็เตรียมกันมาร่วม 2 ปีได้
พิธีกร จริงๆ แล้วเทคโนโลยีนี้ตรงนี้เค้าใช้มาทั้งหมดกี่ปีแล้วคะ
น.พ.ศรันย์ มันเริ่มต้นที่ประเทศฝรั่งเศส ผู้ป่วยรายแรกเนี่ยทำเมื่อประมาณปี 1993 แต่ว่าช่วงนั้นมันทำจำกัดในเฉพาะกลุ่มยุโรปเท่านั้น แต่ว่าประมาณปี 2002 องค์การอาหารและยาของสหรัฐได้ให้การรับรอง
พิธีกร แต่อุปกรณ์ต่างๆ สหรัฐเป็นคนผลิต
น.พ.ศรันย์ เป็นเครื่องมือที่ผลิตโดยบริษัทของอเมริกา
พิธีกร โรคนี้เกิดได้ทั้งกับผู้หญิงผู้ชาย
น.พ.อภิชาต ครับ
พิธีกร อาการพาร์กินสันกับโรคพาร์กินสันนี่เหมือนกันมั้ยคะ
น.พ.อภิชาต อย่างที่ผมเรียนตั้งแต่ต้นนะครับว่าโรคพาร์กินสันเนี่ยเรายังไม่รู้สาเหตุที่แน่นอนว่าอาจจะมีสาเหตุหลายอย่างๆ พวกนี้จะทำให้เกิดอาการพาร์กินสัน แต่การตอบสนองต่อยามันจะไม่เหมือนกัน
พิธีกร ยารักษาตัวเดียวกัน
น.พ.อภิชาต รักษาตัวเดียวกันแต่การตอบสนองไม่เท่ากัน
พิธีกร แล้วใช้วิธีการผ่าตัดรักษาได้มั้ยคะ
น.พ.อภิชาต ถ้าอย่างนั้นรักษาไม่ได้ครับ
พิธีกร แบตเตอรี่ที่ใช้เนี่ยถ้าเสื่อมจะต้องไปเปลี่ยนยังไงคะ
น.พ.ศรันย์ แบตเตอรี่นี่มีอายุใช้งานประมาณ 5 ปี อาจจะนานกว่านั้นถ้าคนไข้ประหยัดการใช้แบตเตอรี่ กลางคืนอาจจะปิดและกลางวันเปิดขึ้นมาใหม่
พิธีกร แล้วถ้าเกิดหมดอายุแล้วทำยังไงคะ
น.พ.ศรันย์ ต้องผ่าตัดเปลี่ยนแบตเตอรี่ใหม่
พิธีกร ทุกวันนี้คุณรังสรรค์ทานยาน้อยลงแล้วรึยังคะ
คุณรังสรรค์ น้อยลงเยอะเลยครับ
พิธีกร ก่อนหน้านี้ทานยังไง
คุณรังสรรค์ ก่อนหน้านี้ทานทุกชั่วโมงครึ่ง เพราะว่ายาออกฤทธิ์สั้น
พิธีกร ก่อนหน้านี้เนี่ยคุณรังสรรค์จ่ายค่ายาเดือนนึงประมาณเท่าไหร่คะ
คุณรังสรรค์ ประมาณหมื่นกว่าบาทครับ
พิธีกร แล้วตอนนี้ลดลงสักประมาณเท่าไหร่แล้วคะครึ่งนึงได้รึยังคะ
คุณรังสรรค์ เกือบๆ ครึ่งนึงครับ
พิธีกร จากนี้ไปคิดว่าจะมีกิจกรรมอะไรเพิ่มขึ้นหลังจากชีวิตได้เปลี่ยนไปเป็นอีกคนนึงค่ะ
คุณรังสรรค์ สิ่งแรกคือช่วยเผยแพร่งานของแผนกผ่าตัดสมอง ผลงานจากการผ่าตัดเนี้ยให้กระจายไป เพื่อให้คนที่ไม่มีโอกาสได้มีโอกาสอย่างผมบ้าง ขอบพระคุณแพทย์ที่ให้การรักษาทุกท่านครับ
พิธีกร ที่ศิริราชนี่มีคลีนิกที่ตั้งสำหรับผู้ป่วยโรคนี้เลย
น.พ.อภิชาต เป็นคลีนิกเฉพาะโรคพาร์กินสันครับตั้งมาประมาณ 4 – 5 ปีแล้ว ตอนนี้เรามีผู้ป่วยประมาณ 400 ราย
พิธีกร ค่ะ ถึงแม้ว่ายังไม่ทราบสาเหตุแต่ว่าสิ่งนึงที่ตั้งข้อสังเกตก็คือในประเทศที่เจริญ ในประเทศที่มีอุตสาหกรรมมากจะเกิดผู้ป่วยโรคนี้มาก เอาล่ะค่ะ วันนี้ขอบพระคุณทุกท่านมากนะคะที่ให้เกียรติมาร่วมรายการนะคะ สวัสดีค่ะ ทั้งหมดก็คือฅนในข่าวสำหรับวันนี้นะคะคิดว่าความรู้ในเรื่องของโรคพาร์กินสันสำหรับท่านผู้ชมที่ได้รับชมและหลายๆ ท่านที่กำลังประสบปัญหานี้อยู่ก็คงจะมีทางออกและได้รับคำแนะนำที่ดีนะคะ วันนี้ลาไปก่อนค่ะ สวัสดีค่ะ