•• ต้องถือว่า พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร แสดงท่าทีและท่วงทำนองออกมาได้ โดนใจประชาชนส่วนใหญ่ในคดี เจริญ วัดอักษร โดยเฉพาะการให้เร่งรัดมาตรการ สืบสวน (ไม่ใช่แค่ สอบสวน) ที่อาจจะบริหารจัดการได้ด้วย หลากหลายมาตรการ ไม่ถูกมัดมือมัดเท้าอยู่แต่กับ มาตรการทางกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ที่มักจะติดขัดด้าน พยานหลักฐาน ที่ยากจะสาวไปถึงตัว ผู้บงการ คาดการณ์ประสา “เซี่ยงเส้าหลง” งานนี้น่าจะเห็นหน้าเห็นหลัง ก่อน 100 วัน ดีไม่ดีผู้ต้องหารายที่ 1 อาจ ถูกจับภายใน 7 วัน เพราะแทบไม่มีเปอร์เซ็นต์ที่จะเกิดเหตุการณ์ ลูบหน้าปะจมูก เพราะไม่ว่าสาเหตุแห่งการสังหารจะมาจาก แค้นเก่า ในกรณี โรงไฟฟ้าบ่อนอกหรือ แค้นใหม่ ในกรณี ที่ดิน 53 ไร่ ล้วนไม่เกี่ยวไม่ข้องไม่แม้แต่จะเฉียดใกล้ทั้งทางตรง-ทางอ้อมกับ อำนาจรัฐยุคปัจจุบัน การจัดการที่เฉียบขาดยิ่งจะทำให้ นโยบายปราบปรามผู้มีอิทธิพล อันเป็นหนึ่งใน นโยบายหลัก ส่งประกายวาววับยิ่งขึ้นในยามใกล้จะเข้าสู่ สนามเลือกตั้ง โดยเฉพาะเมื่อ ต่อเนื่อง จากผลคำพิพากษาคดีดัง กำนันเป๊าะ – สมชาย คุณปลื้ม เป็นกรณีที่แตกต่างออกไปจากคดี สมชาย นีละไพจิตร ที่ สลับซับซ้อนกว่า โดยสิ้นเชิง
•• วันพรุ่งนี้ วันที่ 26 มิถุนายน เป็น วันสุนทรภู่ ขออนุญาต “เซี่ยงเส้าหลง” เขียนรำลึกถึงบรมครูกลอนแปด พระสุนทรโวหาร (ภู่) เจ้าของนาม สุนทรภู่ ที่เกิดเมื่อ วันที่ 26 มิถุนายน 2329 นับจนถึงวันนี้ก็ 218 ปี เสียหน่อยเป็นไร
•• ในมุมมองอย่างบูรณาการทั้ง ศิลปะ, เศรษฐกิจ, สังคม และ การเมือง ไม่นานมานี้ นิธิ เอียวศรีวงศ์ เคยให้สมญากวีสามัญชนท่านนี้ว่า มหากวีกระฎุมพี โดยพิจารณาจาก ชีวิต, ผลงาน โดยเฉพาะจากวรรณกรรมเรื่องเอกอย่าง พระอภัยมณี ที่แต่งขึ้นในช่วง ลัทธิล่าอาณานิคมตะวันตกเข้ามามีปฏิสัมพันธ์กับราชสำนักรัตนโกสินทร์ วรรณกรรมกลอนแปดเรื่องนี้ ทวีศักดิ์ เผือกสม ยกให้เป็น มหากาพย์แห่งยุคของเรือปืนและนานาชาตินิยม ขณะที่ ไมเคิล ไรท์ มองในมุมใกล้เคียงกันโดนเรียกขานว่า ระเบิดปัญญา : An Intellectual Bomb และ มีความสำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์ปัญญา (Intellectual History) ทีเดียว
•• สำหรับ “เซี่ยงเส้าหลง” เห็นว่าหากเปรียบเทียบแล้ว สุนทรภู่ มีลักษณะหลายด้านที่ใกล้เคียงกับ วูลฟกังก์ อมาดิอุส โมสาร์ต ที่เป็น นักปฏิวัติทางการดนตรีและศิลปะ (หรืออาจประยุกต์ใช้คำ มหาคีตกวีกระฎุมพี) โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากอุปรากรเรื่อง The Marriage of Figaro บุคลิกภาพของ ปฏิภาณกวี ทั้ง 2 ท่านหากพิจารณาจากประวัติศาสตร์และภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์ (โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Amadeusผลงานยอดเยี่ยมของ มิลอส ฟอร์แมน เมื่อ 20 ปีก่อนที่ดัดแปลงบทละครบรอดเวย์ของ ปีเตอร์ เชฟเฟอร์ และอุปรากรเรื่อง Mozart and Salieri ของคีตกวีชาวรัสเซีย ริมสกี้-คอร์ซาคอฟ เมื่อ ปี 1898 ที่นำแกนของเรื่องมาจากบทกวีชิ้นหนึ่งของ อเลกซานเดอร์ ปุชกิน อีกต่อหนึ่ง) ใครได้ชมแล้วคงจะเห็นพ้องต้องกันว่า ใกล้เคียงกันอย่างยิ่ง อาทิ ตรงไปตรงมา, มั่นใจตนเอง, เจ้าสำราญ, เริงร่า, ไม่สำรวม จนดูเหมือนว่า เย่อหยิ่งจองหอง อันล้วนขัดต่อธรรมชาติของ ข้าราชสำนัก ตรงกันข้ามกลับเป็นบุคลิกภาพของศิลปิน, เสรีชน พูดง่าย ๆ ว่าต่างก็เป็น ผู้มาก่อนกาลเวลา ปฏิภาณกวีทั้งสองยังเหมือนกันอยู่อย่างคือ ยากจน, ยากลำบาก แต่มีผลงานที่ในเวลาต่อมา ปฏิวัติแนวทางศิลปะในประเทศของตน และมีผลงานเป็น อมตะ ในส่วนของ สุนทรภู่ คือ กลอนแปด หรือ กลอนสุนทรภู่ ในส่วนของ โมสาร์ต ที่เห็นได้ชัดคือ โฉมหน้าใหม่ของอุปรากรในยุโรป บางทีในยุค สงครามเย็นครั้งใหม่ ของวันนี้หากเราหวนกลับไปอ่าน พระอภัยมณี โดย ตีความใหม่ ประสานกับสภาพเศรษฐกิจและการเมืองในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ สุนทรภู่ ท่าน บวชหนีราชภัย และเชื่อว่าเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่สร้างตัวละครเอกอย่าง พระอภัยมณี, ศรีสุวรรณ แห่ง กรุงรัตนา (ใช่หรือไม่ว่าหมายถึง กรุงรัตนโกสินทร์), นางสุวรรณมาลี แห่ง เมืองผลึก (ใช่หรือไม่ว่าคือ เมืองถลาง หรือ ภูเก็ต), นางเลวง แห่ง เมืองลังกา (ใกล้เคียงกับ ศรีลังกา) และตัวละครอื่น ๆ ที่ล้วนอยู่ เมืองท่าชายทะเล โดยเฉพาะ ตะวันตก, ยุโรป เราอาจจะได้รับอรรถรสใหม่ทางปัญญาว่า สุนทรภู่ ผู้ที่ได้ชื่อว่า มาก่อนเวลา มีมุมมองในปฏิสัมพันธ์ระหว่าง ราชสำนักสยาม กับ ระบบเศรษฐกิจการตลาดยุคแรก อย่างไร
•• จะเห็นได้ว่าเนื้อหาของ พระอภัยมณี นั้นน่ะ ก้าวหน้าเกินยุค หรือไม่ผิดนักถ้าจะใช้คำว่า กบฏ ยกตัวอย่างเบื้องต้นเลยว่า พระอภัยมณี แหวกกรอบประเพณีชนชั้นปกครองไม่เล่าเรียน คัมภีร์พิชัยสงคราม กลับมาเรียน ดนตรี หรือเขียนบทให้ นางวารี ที่นอกจากจะเป็น ผู้หญิง แล้วยัง รูปชั่วตัวดำ แต่กลับ เฉลียวฉลาด-วางแผนยุทธศาสตร์ชาติให้พระอภัยมณีแทนทั้งหมด ถือเป็นการแหกกรอบประเพณีอย่างแรง
•• นอกเหนือจาก พระอภัยมณี แล้วผลงานเรื่องอื่น ๆ ของ สุนทรภู่ หากเปรียบเทียบด้วยสำนวนสมัยนี้ก็ต้องบอกว่าคล้าย สารคดีท่องเที่ยว เพราะชีวิตของท่านเป็น เสรีชน ถึงขนาดที่ผู้รู้หลายคนเสนอว่า ท.ท.ท. - การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย น่าจะสร้างอนุสาวรีย์ให้ท่านในฐานะ บิดาแห่งการท่องเที่ยว ด้วยซ้ำไป
•• พูดถึง สุนทรภู่ ก็ต้องยกย่อง เสวตร เปี่ยมพงศ์สานต์ นักการเมืองอาวุโส-อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดระยอง ผู้เป็น ต้นคิด สร้างอนุสาวรีย์สุนทรภู่ ขึ้นที่ บ้านกร่ำ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง ในฐานะที่เมื่อ 50 ปีก่อน ในยุคสมัย จอมพลป. พิบูลสงคราม เคยเชื่อกันว่าเป็น บ้านเกิดของท่าน (แต่ในปัจจุบันนี้นักประวัติศาสตร์กลุ่ม สุจิตต์ วงษ์เทศ, ล้อม เพ็งแก้ว เชื่อกันว่าท่านเกิดที่ วังหลัง หรือ สถานีรถไฟบางกอกน้อย ธนบุรี) ล่าสุด เนวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ เสนอให้ วัดเทพธิดาราม สถานที่จำพรรษาขณะบวชของ สุนทรภู่ เป็นที่ตั้ง หอประวัติศาสตร์สุนทรภู่ อย่างเป็นงานเป็นการ
•• ในยุค สุนทรภู่ ที่สยามประเทศเริ่มมีปฏิสัมพันธ์กับ มหาอำนาจตะวันตก จำเป็นที่จะต้องกล่าวถึง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ทรงมีพระราชกระแสเป็น อมตะ สะท้อนถึง เหตุการณ์ปัจจุบัน ได้เป็นอย่างดีไว้ ณ ที่นี้เป็นการส่งท้ายด้วย
•• กระแสพระราชดำรัสของพระองค์เมื่อ ปี 2384 มีดังนี้ “...การศึกสงครามข้างญวน ข้างพม่า ก็เห็นจะไม่มีแล้ว จะมีอยู่ก็แต่ข้างฝรั่ง ให้ระวังให้ดี อย่าให้เสียทีเขาได้ การงานสิ่งใดของเขาที่คิดควรจะเรียนเอาไว้ ก็ให้เอาอย่างเขา แต่อย่าให้นับถือเลื่อมใสไปทีเดียว.” เคยพิมพ์อยู่ใน ธนบัตร 20 บาท สมัยหนึ่ง
•• วันพรุ่งนี้ วันที่ 26 มิถุนายน เป็น วันสุนทรภู่ ขออนุญาต “เซี่ยงเส้าหลง” เขียนรำลึกถึงบรมครูกลอนแปด พระสุนทรโวหาร (ภู่) เจ้าของนาม สุนทรภู่ ที่เกิดเมื่อ วันที่ 26 มิถุนายน 2329 นับจนถึงวันนี้ก็ 218 ปี เสียหน่อยเป็นไร
•• ในมุมมองอย่างบูรณาการทั้ง ศิลปะ, เศรษฐกิจ, สังคม และ การเมือง ไม่นานมานี้ นิธิ เอียวศรีวงศ์ เคยให้สมญากวีสามัญชนท่านนี้ว่า มหากวีกระฎุมพี โดยพิจารณาจาก ชีวิต, ผลงาน โดยเฉพาะจากวรรณกรรมเรื่องเอกอย่าง พระอภัยมณี ที่แต่งขึ้นในช่วง ลัทธิล่าอาณานิคมตะวันตกเข้ามามีปฏิสัมพันธ์กับราชสำนักรัตนโกสินทร์ วรรณกรรมกลอนแปดเรื่องนี้ ทวีศักดิ์ เผือกสม ยกให้เป็น มหากาพย์แห่งยุคของเรือปืนและนานาชาตินิยม ขณะที่ ไมเคิล ไรท์ มองในมุมใกล้เคียงกันโดนเรียกขานว่า ระเบิดปัญญา : An Intellectual Bomb และ มีความสำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์ปัญญา (Intellectual History) ทีเดียว
•• สำหรับ “เซี่ยงเส้าหลง” เห็นว่าหากเปรียบเทียบแล้ว สุนทรภู่ มีลักษณะหลายด้านที่ใกล้เคียงกับ วูลฟกังก์ อมาดิอุส โมสาร์ต ที่เป็น นักปฏิวัติทางการดนตรีและศิลปะ (หรืออาจประยุกต์ใช้คำ มหาคีตกวีกระฎุมพี) โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากอุปรากรเรื่อง The Marriage of Figaro บุคลิกภาพของ ปฏิภาณกวี ทั้ง 2 ท่านหากพิจารณาจากประวัติศาสตร์และภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์ (โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Amadeusผลงานยอดเยี่ยมของ มิลอส ฟอร์แมน เมื่อ 20 ปีก่อนที่ดัดแปลงบทละครบรอดเวย์ของ ปีเตอร์ เชฟเฟอร์ และอุปรากรเรื่อง Mozart and Salieri ของคีตกวีชาวรัสเซีย ริมสกี้-คอร์ซาคอฟ เมื่อ ปี 1898 ที่นำแกนของเรื่องมาจากบทกวีชิ้นหนึ่งของ อเลกซานเดอร์ ปุชกิน อีกต่อหนึ่ง) ใครได้ชมแล้วคงจะเห็นพ้องต้องกันว่า ใกล้เคียงกันอย่างยิ่ง อาทิ ตรงไปตรงมา, มั่นใจตนเอง, เจ้าสำราญ, เริงร่า, ไม่สำรวม จนดูเหมือนว่า เย่อหยิ่งจองหอง อันล้วนขัดต่อธรรมชาติของ ข้าราชสำนัก ตรงกันข้ามกลับเป็นบุคลิกภาพของศิลปิน, เสรีชน พูดง่าย ๆ ว่าต่างก็เป็น ผู้มาก่อนกาลเวลา ปฏิภาณกวีทั้งสองยังเหมือนกันอยู่อย่างคือ ยากจน, ยากลำบาก แต่มีผลงานที่ในเวลาต่อมา ปฏิวัติแนวทางศิลปะในประเทศของตน และมีผลงานเป็น อมตะ ในส่วนของ สุนทรภู่ คือ กลอนแปด หรือ กลอนสุนทรภู่ ในส่วนของ โมสาร์ต ที่เห็นได้ชัดคือ โฉมหน้าใหม่ของอุปรากรในยุโรป บางทีในยุค สงครามเย็นครั้งใหม่ ของวันนี้หากเราหวนกลับไปอ่าน พระอภัยมณี โดย ตีความใหม่ ประสานกับสภาพเศรษฐกิจและการเมืองในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ สุนทรภู่ ท่าน บวชหนีราชภัย และเชื่อว่าเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่สร้างตัวละครเอกอย่าง พระอภัยมณี, ศรีสุวรรณ แห่ง กรุงรัตนา (ใช่หรือไม่ว่าหมายถึง กรุงรัตนโกสินทร์), นางสุวรรณมาลี แห่ง เมืองผลึก (ใช่หรือไม่ว่าคือ เมืองถลาง หรือ ภูเก็ต), นางเลวง แห่ง เมืองลังกา (ใกล้เคียงกับ ศรีลังกา) และตัวละครอื่น ๆ ที่ล้วนอยู่ เมืองท่าชายทะเล โดยเฉพาะ ตะวันตก, ยุโรป เราอาจจะได้รับอรรถรสใหม่ทางปัญญาว่า สุนทรภู่ ผู้ที่ได้ชื่อว่า มาก่อนเวลา มีมุมมองในปฏิสัมพันธ์ระหว่าง ราชสำนักสยาม กับ ระบบเศรษฐกิจการตลาดยุคแรก อย่างไร
•• จะเห็นได้ว่าเนื้อหาของ พระอภัยมณี นั้นน่ะ ก้าวหน้าเกินยุค หรือไม่ผิดนักถ้าจะใช้คำว่า กบฏ ยกตัวอย่างเบื้องต้นเลยว่า พระอภัยมณี แหวกกรอบประเพณีชนชั้นปกครองไม่เล่าเรียน คัมภีร์พิชัยสงคราม กลับมาเรียน ดนตรี หรือเขียนบทให้ นางวารี ที่นอกจากจะเป็น ผู้หญิง แล้วยัง รูปชั่วตัวดำ แต่กลับ เฉลียวฉลาด-วางแผนยุทธศาสตร์ชาติให้พระอภัยมณีแทนทั้งหมด ถือเป็นการแหกกรอบประเพณีอย่างแรง
•• นอกเหนือจาก พระอภัยมณี แล้วผลงานเรื่องอื่น ๆ ของ สุนทรภู่ หากเปรียบเทียบด้วยสำนวนสมัยนี้ก็ต้องบอกว่าคล้าย สารคดีท่องเที่ยว เพราะชีวิตของท่านเป็น เสรีชน ถึงขนาดที่ผู้รู้หลายคนเสนอว่า ท.ท.ท. - การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย น่าจะสร้างอนุสาวรีย์ให้ท่านในฐานะ บิดาแห่งการท่องเที่ยว ด้วยซ้ำไป
•• พูดถึง สุนทรภู่ ก็ต้องยกย่อง เสวตร เปี่ยมพงศ์สานต์ นักการเมืองอาวุโส-อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดระยอง ผู้เป็น ต้นคิด สร้างอนุสาวรีย์สุนทรภู่ ขึ้นที่ บ้านกร่ำ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง ในฐานะที่เมื่อ 50 ปีก่อน ในยุคสมัย จอมพลป. พิบูลสงคราม เคยเชื่อกันว่าเป็น บ้านเกิดของท่าน (แต่ในปัจจุบันนี้นักประวัติศาสตร์กลุ่ม สุจิตต์ วงษ์เทศ, ล้อม เพ็งแก้ว เชื่อกันว่าท่านเกิดที่ วังหลัง หรือ สถานีรถไฟบางกอกน้อย ธนบุรี) ล่าสุด เนวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ เสนอให้ วัดเทพธิดาราม สถานที่จำพรรษาขณะบวชของ สุนทรภู่ เป็นที่ตั้ง หอประวัติศาสตร์สุนทรภู่ อย่างเป็นงานเป็นการ
•• ในยุค สุนทรภู่ ที่สยามประเทศเริ่มมีปฏิสัมพันธ์กับ มหาอำนาจตะวันตก จำเป็นที่จะต้องกล่าวถึง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ทรงมีพระราชกระแสเป็น อมตะ สะท้อนถึง เหตุการณ์ปัจจุบัน ได้เป็นอย่างดีไว้ ณ ที่นี้เป็นการส่งท้ายด้วย
•• กระแสพระราชดำรัสของพระองค์เมื่อ ปี 2384 มีดังนี้ “...การศึกสงครามข้างญวน ข้างพม่า ก็เห็นจะไม่มีแล้ว จะมีอยู่ก็แต่ข้างฝรั่ง ให้ระวังให้ดี อย่าให้เสียทีเขาได้ การงานสิ่งใดของเขาที่คิดควรจะเรียนเอาไว้ ก็ให้เอาอย่างเขา แต่อย่าให้นับถือเลื่อมใสไปทีเดียว.” เคยพิมพ์อยู่ใน ธนบัตร 20 บาท สมัยหนึ่ง