“โสภณ สุภาพงษ์” อดีตประธานบางจากฯ ยืนยันลดราคาน้ำมันลิตรละ 10 บาทได้แน่ หากมีรัฐบาลสุจริต คุมค่าการกลั่นเหมือนที่เคยคุมไว้ที่ 0.70 บาท/ลิตร รื้อโครงสร้างราคาทิตย์ ชี้อุปสรรคสำคัญคือนักการเมืองและข้าราชการมีผลประโยชน์ทับซ้อน ปล่อยค่าการกลั่นพุ่งสูงให้โรงกลั่นโกยกำไร บวกค่าขนส่งทิพย์จากสิงคโปร์และค่าพรีเมียมน้ำมันดิบ แนะทางออกต้องปฏิรูปคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ เปิดให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วม
นายโสภณ สุภาพงษ์ อดีตประธานบริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับโครงสร้างราคาน้ำมันของประเทศไทย ผ่านรายการสนทนาในหัวข้อ “วิถีคิดด้วยกฎธรรมชาติแบบโสภณ ตอน ถ้าสุจริต ลดดีเซล 10 บาท/ลิตร เอาเงินจากกำไรค่ากลั่นทุจริตปลอมๆ ได้” เผยแพร่ทางช่องยูทูบ “โสภณ สุภาพงษ์” เมื่อวันที่ 21 พ.ย.ที่ผ่านมา โดยเสนอว่า หากรัฐบาลมีความสุจริตและบริหารจัดการโครงสร้างราคาน้ำมันอย่างเป็นธรรม จะสามารถลดราคาน้ำมันดีเซลลงได้ถึง 10 บาทต่อลิตร โดยไม่จำเป็นต้องนำเงินภาษีหรือเงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงมาใช้ เพราะเป็นเงินของประชาชน
นายโสภณกล่าวว่า จากประสบการณ์ที่เคยเข้าไปบริหารกิจการโรงกลั่นน้ำมันและแก้ไขวิกฤตพลังงานของประเทศ ตั้งแต่สมัยรัฐบาล พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ สามารถควบคุมค่าการกลั่น (Gross Refining Margin: GRM) ให้อยู่ในระดับไม่เกิน 0.70 บาทต่อลิตร หรือประมาณ 3.5 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลได้ต่อเนื่องเป็นเวลานานถึง 20 ปี โดยโรงกลั่นยังสามารถดำเนินธุรกิจและมีกำไรได้อย่างเพียงพอ โดยไม่จำเป็นต้องผลักภาระต้นทุนที่เกินจริงไปให้ประชาชน
ทั้งนี้ นายโสภณระบุว่า ปัจจัยสำคัญที่ทำให้สามารถควบคุมค่าการกลั่นได้ คือการยึดหลักความเป็นธรรมต่อผู้บริโภค บริหารจัดการอย่างโปร่งใส และไม่แสวงหากำไรเกินควรจากประชาชน รวมถึงได้รับการสนับสนุนจาก พล.อ.เปรม ซึ่งเปิดโอกาสให้ดำเนินงานได้อย่างเต็มที่ โดยไม่ปล่อยให้กลุ่มอิทธิพล พ่อค้าการเมือง หรือข้าราชการเข้ามาแทรกแซงเพื่อผลประโยชน์เฉพาะกลุ่ม
นายโสภณเปรียบเทียบว่า ข้อมูลค่าการกลั่นในปี 2569 ที่นำเสนอในรายการอยู่ที่ประมาณ 6.46-6.58 บาทต่อลิตร สูงกว่าระดับ 0.70 บาทต่อลิตรที่เคยบริหารจัดการได้ในอดีตหลายเท่าตัว และมองว่าเป็นความผิดปกติของโครงสร้างราคาน้ำมันที่รัฐบาลต้องเข้าไปตรวจสอบและแก้ไข
อดีตประธานบางจากฯ ยังตั้งข้อสังเกตถึงสิ่งที่เรียกว่า “โครงสร้างทิพย์” หรือการนำค่าใช้จ่ายที่ไม่เกิดขึ้นจริงมารวมไว้ในโครงสร้างราคาน้ำมัน โดยยกตัวอย่างการบวกค่าขนส่งน้ำมันจากสิงคโปร์ รวมถึงค่าพรีเมียมน้ำมันดิบจากต่างประเทศ ซึ่งเขามองว่าเป็นตัวเลขที่ถูกนำมาใช้เพิ่มต้นทุนและสร้างกำไรให้กับผู้ประกอบการ ทั้งที่ไม่ได้สะท้อนต้นทุนที่เกิดขึ้นจริงตามที่ควรจะเป็น
นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อนจากการที่นักการเมืองหรือข้าราชการเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องกับบริษัทโรงกลั่น ทั้งในฐานะกรรมการหรือผู้ถือหุ้น ซึ่งอาจทำให้การกำกับดูแลและการกำหนดโครงสร้างราคาขาดความเป็นอิสระ และเอื้อประโยชน์ให้กับกลุ่มธุรกิจที่เกี่ยวข้อง
นายโสภณยังตั้งข้อสังเกตว่า กำไรส่วนเกินจากโครงสร้างราคาดังกล่าวอาจถูกส่งผ่านบริษัทนายหน้าหรือผู้ค้าน้ำมันในต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์และดูไบ ทำให้การตรวจสอบผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นทำได้ยาก และไม่สามารถนำผลประโยชน์กลับมาลดภาระค่าครองชีพให้กับประชาชนได้อย่างเต็มที่
สำหรับแนวทางแก้ไข นายโสภณเสนอให้รัฐบาลยกเลิกการนำค่าใช้จ่ายที่เรียกว่า “ค่าขนส่งทิพย์” และค่าพรีเมียมน้ำมันดิบที่ไม่สะท้อนต้นทุนจริงมาคำนวณในราคาน้ำมัน พร้อมเสนอให้ทบทวนหลักเกณฑ์การอ้างอิงราคา โดยใช้ราคาน้ำมันดิบดูไบเป็นฐานสำคัญ และกำหนดค่าการกลั่นให้สอดคล้องกับต้นทุนและประสิทธิภาพการดำเนินงานที่แท้จริง
นอกจากนี้ ยังเสนอให้ปฏิรูปคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ ด้วยการแก้ไขพระราชบัญญัติคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ เปิดโอกาสให้ตัวแทนจากองค์กรภาคประชาชนและผู้บริโภคเข้ามามีส่วนร่วมในสัดส่วนมากกว่ากึ่งหนึ่ง เพื่อให้การกำหนดนโยบายและโครงสร้างราคาพลังงานคำนึงถึงผลประโยชน์ของประชาชน ไม่ใช่ปล่อยให้ผู้มีส่วนได้เสียในธุรกิจพลังงานเป็นผู้กำหนดทิศทางเพียงฝ่ายเดียว
นายโสภณย้ำว่า จุดเริ่มต้นของการแก้ปัญหาต้องมาจากการได้รัฐบาลที่มีความสุจริต เพราะรัฐบาลเป็นผู้มีอำนาจในการกำกับดูแลนโยบายพลังงาน หากสามารถรื้อโครงสร้างราคาที่ไม่เป็นธรรม ตัดค่าใช้จ่ายที่ไม่เกิดขึ้นจริง และกำหนดค่าการกลั่นตามต้นทุนที่เหมาะสม ก็มีโอกาสลดราคาน้ำมันดีเซลลงได้ถึง 10 บาทต่อลิตร โดยไม่ต้องนำเงินภาษีหรือเงินกองทุนน้ำมันของประชาชนมาอุดหนุน


