xs
xsm
sm
md
lg

จาก ASEAN ถึง APEC ชาติสมาชิกคาดหวังอะไร

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์


ตัวแทนสื่ออาเซียนเข้าร่วมงานประชุมที่ประเทศจีน จัดโดย Peoples Daily
MGR  Online: สัปดาห์ที่แล้ว มีงานใหญ่ 2 งานที่รวบรวมผู้นำคนสำคัญจากทั่วโลก คือ การประชุมผู้นำอาเซียนหรือASEAN Summit ที่ฟิลิปปินส์เป็นเจ้าภาพ หลังจากนั้นก็มี การประชุม APEC หรือ ความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก ที่เมืองเซินเจิ้น ประเทศจีน

แต่ละประเทศก็มี “วาระ” ที่ตัวเองต้องการผลักดัน แต่ว่าข้อตกลงอาเซียนมีข้อจำกัดหลายอย่าง จนทำให้เรื่องสำคัญหลายเรื่องไม่บรรลุผล ค้างคามานานกว่า 10 ปี จนอาเซียนถูกมองว่าเป็นแค่ “เสือกระดาษ”

ฟิลิปปินส์ : ข้อพิพาททะเลจีนใต้
การแย่งชิงพื้นที่ในทะเลจีนใต้กับประเทศจีน มีชาติอาเซียนที่เกี่ยวข้อง คือ ฟิลิปปินส์ เวียดนาม มาเลเซีย และบรูไน แต่ประเทศที่เป็นหัวหมู่ทะลวงฟัน ก็คือ ฟิลิปปินส์ ประธานของอาเซียนในปีนี้

ฟิลิปปินส์เคยยื่นฟ้องศาลอนุญาโตตุลาการที่กรุงเฮก และชนะคดี แต่ว่าจีนไม่ยอมรับ ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์คนปัจจุบัน นายเฟอร์ดินาน มาร์กอส จูเนียร์ ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ อย่างชัดเจน, ให้สหรัฐฯเข้ามาตั้งฐานทัพในประเทศ และมีเหตุปะทะระหว่างหน่วยยามฝั่งของฟิลิปปินส์กับจีนหลายครั้ง ความสัมพันธ์ระหว่างฟิลิปปินส์กับจีนตกต่ำมากที่สุด


คุณไมเคิล อเล็กซานเดอร์ อัง (Michael Alexander Ang) ผู้อำนวยการหนังสือพิมพ์ The Manila Times ให้ความเห็นว่า
“ประธานาธิบดีมาร์กอสได้แสดงจุดยืนไว้อย่างชัดเจนว่า เขาต้องการให้ฟิลิปปินส์เป็นมิตรกับทุกฝ่าย และไม่เป็นศัตรูกับใคร เหตุผลสำคัญก็คือ ฟิลิปปินส์ต้องการลงทุนจากต่างประเทศ แต่จะเป็นไปได้อย่างไร ถ้าหากประเทศมีคู่ขัดแย้งมากมาย หรือมีหลายฝ่ายที่ไม่พอใจกับท่าทีที่ฟิลิปปินส์ปฏิบัติต่อประเทศเพื่อนบ้าน”

ฟิลิปปินส์มีพรรคการเมือง และมีตระกูลการเมืองมากมาย ซึ่งแต่ละฝ่ายก็จะใช้เรื่องความขัดแย้งระหว่างปะรเทศ มาปลุกกระแสความนิยม โดยฟิลิปปินส์เป็นหนึ่งในประเทศที่มีสัดส่วนพลเมืองไปทำงานในต่างประเทศมากที่สุด รัฐบาลฟิลิปปินส์ต้องการให้คนกลับมาพัฒนาบ้านเกิดเมืองนอนของตัวเอง แต่ว่าจะทำได้อย่างไร ถ้าหากในประเทศยังไม่มีงานดี ๆ ทำมากเพียงพอ และโอกาสทางธุรกิจก็ถูกบั่นทอนด้วยความขัดแย้งระหว่างประเทศ

ฟิลิปปินส์พยายามผลักดัน ระเบียบปฏิบัติในทะเลจีนใต้ ระหว่างอาเซียนและจีน ซึ่งเจรจากันมานานกว่า 25 ปี และฟิลิปปินส์
ในฐานะประธานอาเซียนในปีนี้ ได้ตั้งเป้าที่จะสรุปข้อตกลงก่อนสิ้นปีนี้ แต่ล่าสุด ที่ประชุมนำอาเซียน มีมติเลื่อนการสรุปข้อตกลงออกไปก่อน หมายความว่า ข้อพิพาทในทะเลจีนใต้จะยังยืดเยื้อไปอีกนาน


เมียนมา: หวนคืนสู่อาเซียน
พม่า หรือ เมียนมา ถูกกีดกันออกจากอาเซียน ตั้งแต่เกิดรัฐประหารเมื่อ 5 ปีก่อน การประชุมอาเซียนในครั้งนี้ มีข้อเสนอให้นำเมียนมากลับสู่อาเซียน โดยผู้ที่ผลักดันเรื่องนี้มากที่สุด ก็คือ ประเทศไทย

ไทย เป็นเพื่อนบ้านที่มีพรมแดนติดกับเมียนมากว่า 2,400 กิโลเมตร, มีผลประโยชน์ร่วมกันมากมาย ทั้งเรื่องความมั่นคง, การค้าข้ามแดน,ทรัพยากรและพลังงาน รวมถึงภูมิรัฐศาสตร์

คุณมาร์ ลาร์ ธาน(Mar Lar Than) ผู้สื่อข่าวจากเมียนมา พูดถึงความหวังในการหวนคืนสู่อาเซียนว่า
“เมียนมาจำเป็นต้องเชื่อมโยงกับอาเซียนโดยเร็วที่สุด นี่ไม่ใช่แค่ว่าเมียนมาอยากจะกลับเข้าอาเซียน แต่เป็นความจำเป็นอย่างยิ่ง เป็นความอยู่รอดของประเทศ และสำคัญต่อความเป็นอยู่ของประชาชน ประเทศสมาชิกอาเซียนต่างเป็นคู่ค้าหลักและแหล่งเงินลงทุนที่สำคัญของเมียนมา อีกทั้งยังเป็นเพื่อนบ้านที่ใกล้ชิดกัน ในเวลานี้ เมียนมาต้องการการสนับสนุนจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างแท้จริง”

เรื่องเมียนมามีความคืบหน้ามาก ประธานาธิบดีมินอ่องหล่าย ไปเยือนจีน รัสเซีย อินเดีย ลาว ไทย เวียดนาม กัมพูชา และ มาเลเซีย แต่ว่าในการประชุมผู้นำอาเซียนปีนี้ เมียนมาก็ยังไม่สามารถกลับคืนสู่อาเซียนได้ เพราะว่า เงื่อนไขของอาเซียนก็คือ
ต้องมีฉันทามติ คือ ทุกประเทศต้องเห็นชอบ แต่ว่ามีประเทศที่คัดค้าน ก็คือ สิงคโปร์ ทำให้อาเซียนต้องเลื่อนการหารือเรื่องการรับเมียนมากลับสู่อาเซียนออกไป โดยในปีหน้า สิงคโปร์ จะเป็นประธานอาเซียน ดังนั้น โอกาสที่เมียนมาจะหวนคืนสู่อาเซียน ก็คงจะยิ่งยากลำบาก


ติมอร์-เลสเต: สมาชิกใหม่ของอาเซียน
ติมอร์-เลสเต เข้าร่วมเป็นสมาชิกลำดับที่ 11 ของอาเซียน เมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้ว คุณ วาเลสซา คอสตา(Walesca Costa) จากสถานีวิทยุและโทรทัศน์แห่งชาติติมอร์-เลสเต เล่าว่าติมอร์กำลังเร่งดำเนินการเพื่อเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนอย่างสมบูรณ์
“วาระสำคัญของติมอร์ คือ การบูรณาการเข้าสู่อาเซียนให้สมบูรณ์ คือการเป็นสมาชิกอาเซียน มีเงื่อนไขที่ต้องปรับปรุงกฎหมายและเศรษฐกิจ ให้เข้ากับกฎเกณฑ์ของอาเซียน ติมอร์ต้องสร้างผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม เช่น การสร้างงานให้ประชาชน,
เพิ่มการลงทุนจากต่างประเทศ, ปรับระบบศุลกากรให้เข้ากับเขตการค้าเสรีอาเซียน รวมถึง การรับรองสนธิสัญญาและข้อตกลงทางเศรษฐกิจ การเมือง และสังคมของอาเซียน”

ติมอร์ ใช้เวลาถึง 23 ปี ตั้งแต่ได้รับเอกราชจนได้เป็นสมาชิกของอาเซียน วาระสำคัญต่อจากนี้ คือ ติมอร์ จะเป็นประธานอาเซียนในอีก 3 ปีข้างหน้า คือ ปี 2572 ซึ่งติมอร์จะต้องเตรียมการมากมาย เช่น ต้องตั้งสถานเอกอัครราชทูตให้ครบทุกประเทศสมาชิก, พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน, ความพร้อมในการจัดการประชุม ทั้งหมดนี้ต้องใช้เงินทุน และกำลังคนมหาศาล,
ต้องมีการก่อสร้างสาธารณูปโภค และฝึกอบรมเจ้าหน้าที่จำนวนมาก ซึ่งถ้าติมอร์ทำได้สำเร็จ ก็จะพิสูจน์ได้ว่า ติมอร์เป็นส่วนหนึ่งของอาเซียนอย่างสมบูรณ์แบบ


อินโดนีเซีย: จัดการมลพิษข้ามพรมแดน
ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา มลพิษจากการเผาป่าในอินโดนีเซียได้ส่งผลกระทบต่ออย่างร้ายแรงต่อประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะ สิงคโปร์ มาเลเซีย และภาคใต้ของประเทศไทย

ประธานาธิบดีปราโบโว ซูเบียนโต ของอินโดนีเซีย กล่าวขอโทษสิงคโปร์และมาเลเซียในนามรัฐบาลอินโดนีเซีย จากกรณีวิกฤติหมอกควันข้ามพรมแดนที่เกิดจากไฟป่าครั้งรุนแรงที่สุดในรอบ11 ปี ระหว่างการประชุมผู้นำอาเซียนที่กรุงมะนิลา

คุณคริสติน ซูซานนา (Christine Susanna) ผู้อำนวยการ สถาบันวิจัย Gentala กล่าวว่า
“อินโดนีเซียกำลังผลักดันให้จัดตั้ง ศูนย์ควบคุมมลพิษข้ามพรมแดน ซึ่งมีข้อเสนอมาตั้งแต่ปี 2546 (หรือกว่า 20 ปีก่อน) แต่ก็ยังไม่สำเร็จ เพราะต้องมีการรับรองจากสมาชิกอาเซียนอย่างน้อย 6 ประเทศ”

แน่นอนว่า แต่ละประเทศมีผลประโยชน์ของตัวเอง มีวาระที่ต้องการผลักดัน แต่ว่า อาเซียนก็ถูกตั้งคำถามว่า จะทำอะไรก็ต้องให้ทุกประเทศเห็นชอบ, เปลี่ยนประธานหมุนเวียนกันทุกปี จนแทบไม่มีผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมเลย 11 ชาติสมาชิกอาเซียนจะต้องพิสูจน์ให้ได้ว่า “รวมกันเราอยู่ แยกหมู่เราแย่”.