ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มรายใหญ่ 2 ราย ยื่นฟ้องคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) ต่อศาล กรณีร่างประกาศกำกับโครงสร้างค่าธรรมเนียม (GP) โดยแหล่งข่าวระบุว่าทั้งสองรายเห็นว่า พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 ไม่ได้ให้อำนาจ กขค. ในการกำกับเรื่องดังกล่าว
คดีนี้ถือเป็นครั้งแรกที่ผู้ประกอบการแพลตฟอร์มนำประเด็นขอบเขตอำนาจของ กขค. ขึ้นสู่การพิจารณาของศาล และผลการพิจารณาจะเป็นบรรทัดฐานสำคัญในการกำกับดูแลเศรษฐกิจดิจิทัลของไทย
สำหรับร่างประกาศที่เป็นประเด็น คือ (ร่าง) ประกาศ เรื่อง การกำกับโครงสร้างอัตราค่าบริการในระบบนิเวศแพลตฟอร์มดิจิทัลประเภทบริการเรียกรถขนส่งสาธารณะ และประเภทบริการจัดส่งตามอุปสงค์ ซึ่ง กขค. เปิดรับฟังความคิดเห็นตั้งแต่วันที่ 21 ต.ค. ถึง 20 พ.ย. 2569 สาระสำคัญกำหนดให้แพลตฟอร์มที่มียอดขายตั้งแต่ 500 ล้านบาทขึ้นไป เปิดเผยองค์ประกอบของค่า GP และต้องแสดงเหตุผลพร้อมหลักฐานประกอบทุกครั้งที่ปรับเพิ่มค่า GP โดย กขค. มีแผนประกาศในราชกิจจานุเบกษาและบังคับใช้ภายในเดือนธันวาคม 2569
กขค. ชี้แจงว่ามาตรการนี้ “ไม่ใช่การกำหนดราคา” ขณะที่ประเด็นว่าหน่วยงานกำกับการแข่งขันมีอำนาจกำหนดองค์ประกอบค่าบริการของเอกชน และเงื่อนไขการปรับราคาได้เพียงใด เคยมีผู้เชี่ยวชาญทั้งในและต่างประเทศแสดงความเห็นไว้
สถาบัน Information Technology and Innovation Foundation (ITIF) หน่วยงานวิจัยด้านนโยบายเทคโนโลยีจากสหรัฐฯ เสนอความเห็นต่อร่างแนวทางการกำกับแพลตฟอร์มดิจิทัลของ กขค. เมื่อวันที่ 31 ส.ค. 2569 ว่า การจำกัดค่าธรรมเนียมที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บอาจทำให้ กขค. ทำหน้าที่เป็น “ผู้ควบคุมราคา” โดยพฤตินัย และอาจมีผลต่อการลงทุนด้านนวัตกรรม โดย ITIF เสนอว่าควรใช้กฎหมายที่มีอยู่จัดการพฤติกรรมที่เป็นปัญหาเป็นรายกรณี
ในส่วนของนักวิชาการไทย ผศ.ดร.ธีทัต ชวิศจินดา อาจารย์คณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) ให้ความเห็นในภาพรวมเกี่ยวกับกฎหมายแข่งขันทางการค้าเมื่อเดือนกันยายน 2569 ว่า “โดยหลักแล้วกฎหมายการแข่งขันทางการค้าไม่ใช่กฎหมายควบคุมราคา” ค่า GP ที่เพิ่มขึ้นจึงไม่ใช่การกระทำผิดกฎหมายแข่งขันในตัวเอง ผศ.ดร.ธีทัต มองว่ามาตรการชั่วคราวยังจำเป็นสำหรับตลาดดิจิทัล แต่หากจะใช้ก่อนมีคำวินิจฉัย ควรมีเหตุผลที่ชัดเจนและโปร่งใส มีมูลเบื้องต้นว่าอาจมีการฝ่าฝืนกฎหมาย มีความเร่งด่วน และได้สัดส่วน ทั้งนี้ การกำกับล่วงหน้าที่กว้างหรือละเอียดเกินไปอาจมีต้นทุนสูงและกระทบต่อนวัตกรรม
หมายเหตุ
• ความเห็น ผศ.ดร.ธีทัต เป็นความเห็นทั่วไปเรื่องกฎหมายแข่งขันและมาตรการชั่วคราว ท่านไม่ได้บอกว่า กขค. ใช้อำนาจเกินกฎหมาย และยังมองว่ามาตรการชั่วคราว “จำเป็นอย่างยิ่ง” ในตลาดดิจิทัล (ที่มา: SPACEBAR, 14 ก.ย. 2569 https://spacebar.th/business/identifying-major-challenge-thai-competition-law-overseeing-digital-economy-long-term)
• ความเห็น ITIF ยื่นต่อร่างแนวทางกำกับแพลตฟอร์ม (31 ส.ค. 2569) ไม่ใช่ร่างประกาศคุม GP ฉบับล่าสุดโดยตรง (https://itif.org/publications/2026/08/31/comments-trade-competition-commission-thailand-regarding-governing-digital-platforms/)
• ข้อมูลร่างประกาศ: MGR Online 20 ต.ค. 2569 https://mgronline.com/business/detail/9690000101343